Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Линфэнь – Қытайдың Шанси провинциясының оңтүстік-батысындағы префектуралық деңгейдегі қала. Батысында Шэньси провинциясымен шектеседі. Фен өзенінің жағасында орналасқан. Жер аумағы белгілі және 2020 жылғы халық санауы бойынша 3,976,481 адам тұрады, оның 959,198-і Яоду қалалық округінен құралған құрылыс аймағында (немесе метро аймағында) тұрады. Линфэньнің ЖІӨ-сі Шанси провинциясында екінші орында. Көктем және күз кезеңінде Пиньян деп аталған. 2006 жылы Америкалық Теміршілер институты Линфенді әлемдегі ең ластанған он қаланың бірі деп тізімдеді. 1978 жылға дейін Линфэнь көктем суларымен, жасыл кеңдіктерімен және дамыған ауыл шаруашылығымен әйгілі болғандықтан, "Заманауи жеміс-гүлдер қаласы" деп аталды. Содан бері ол көмір өндірісінің маңызды өнеркәсіптік орталығына айналды, бұл қаланың экологиясына, ауа сапасына, егіншілікке, денсаулыққа және бұрынғы жасыл елді мекен мәртебесіне айтарлықтай зиян келтірді.
Linfen is a prefecture level city in the southwest of Shanxi province, China, bordering Shaanxi province to the west. It is situated along the banks of the Fen River. It has an area of and according to the 2020 Census, a population of 3,976,481 inhabitants of which 959,198 live in the built up (or metro) area made up of Yaodu urban district. The GDP of Linfen ranked second in Shanxi Province. It was known as Pingyang during the Spring and Autumn period. In 2006, the American Blacksmith Institute listed Linfen as one of the ten most polluted cities in the world. Prior to 1978, Linfen was famous for its spring water, greenery and rich agriculture and therefore nicknamed "The Modern Fruit and Flower Town". Since then it has been developing into a main industrial center for coal mining, which has significantly damaged the city's environment, air quality, farming, health and its previous status as a green village.
Атауы
Линфен Фен өзенінің құрметіне аталған. Оның бұрынғы атаулары: Цзинь, Цзиньчжоу және Пиньян.
Linfen is named for the Fen River. Its former names include Jin, Jinzhou, and Pingyang .
Тарих
Қытай археологтары легендарлық билеуші Яоның астанасы Линфенде орналасқандығын мәлімдеді, бұл қаланың Яоду ауданының атына себепкер болған жергілікті аңыздың расталуы. Осылайша, Линфен қаласы Қытайдың ең алғашқы астанасы болып табылады. Бұл аймақ Цзинь мемлекетінің және герцогтігінің орталығы болды, ол Цзинь өзенінің атымен аталған. Герцогтік б.з.д. 4 ғасырда құлап, бірақ Сяма тайпасының династиялық атауы ретінде қолданылған Цзинь атауын сақтап қалды. [[Цзинь префектурасы (Шаньси) қаланың орталығында орналасқан, ол Цзинь және Цзиньчжоу деп аталды. Кейіннен Пиньян округі деп өзгертілді, бұл атау сондай-ақ оның бас қаласы үшін де пайдаланылды. Бұрынғы Чжаоның Сюньну императоры Лю Конг 4 ғасырда Пиньянды өз резиденциясы етіп белгіледі. Ол [Шаньсидегі] Пиньян қаласында сот өткізіп, [Шаньсидің] орталық және оңтүстік бөліктерін, [Шааньсиді] (Хань алқабынан басқа), [Хэнаньның] солтүстік бөлігін (Кайфыннан басқа), [Хэбэйдің] оңтүстік бөлігін және [Шаньдунның] солтүстік бөлігін биледі". 10 ғасырда қаланың қабырғалары "қоршауға келмейтіндей бекітілген" деп есептелді. 1980 жылдары Линфен "Заманауи жеміс-гүл қаласы" деп аталды.
Chinese archeologists have claimed that legendary ruler Yao's capital was located in Linfen, a confirmation of local legend responsible for the name of the city's Yaodu District. So, Linfen city is the earliest capital of China. The area was the center of the marchland and duchy of Jin, named for the Jin River The duchy collapsed in the 4th century BC but gave its name to a Chinese princely title used as the dynastic name of the Sima clan. [[Jin Prefecture (Shanxi) was centered on the town, which took its name as Jin and Jinzhou. Later, it was renamed Pingyang Commandery, which was also adapted as the name for its chief town. The Xiongnu emperor of Former Zhao Liu Cong made Pingyang his residence in the fourth century. "He kept court at Pingyang in [Shanxi] and ruled over central and southern [Shanxi], over [Shaanxi] (except for the Han basin), northern [Henan] (except for Kaifeng), southern [Hebei], and northern [Shandong]." In the 10th century, the city's walls were considered "fortified beyond approach". In the 1980s, Linfen was nicknamed "The Modern Fruit and Flower Town".
Ластану
Қытайдың 1990 жылдардан бастау алған қарқынды индустриялануы және урбанизациясы (Қытайдың ашылуына қараңыз) энергияға деген сұранысты арттырып, көмір бағасының күрт өсуіне алып келді. Бұл, нашар реттелген жеке кен орындарының қарқынды дамуына себеп болды. Қала маңында пайда болған кен өндіру, металлургия, ас дайындау және басқа да ауыр өнеркәсіптер қоршаған ортаға зор зиян келтірді. 2006 жылы Blacksmith Institute ұйымы Линфенді жылдық "10 ең нашар" тізіміне енгізіп, оны Қытайдағы ең ластанған қала деп атады. Сондай-ақ, Popular Science сайты Линфенді әлемдегі ең лас он қаланың бірі деп тізімдеді. Қала Дүниежүзілік банк ауа сапасы рейтингінде соңғы орындарда тұрды. 2004 жылы жыл бойы ауаның ластану деңгейі қанағаттанарлық болған күндер саны он бес күн ғана болған, бірақ содан бері экологиялық жағдай жақсарды. Қаладағы ластанудың жоғары деңгейі туралы бірнеше жағымсыз хабарлар жарияланғаннан кейін, Линфенді тазалау жөнінде шаралар қабылданды. Стандартқа сай келмейтін шахталар жабылды. Алайда, басқа дереккөздер ластанумен күресте үлкен прогресске қол жеткізілмегенін көрсетеді. 2018 жылы Қытай үкіметі қаланың ластану көрсеткіштеріне қол жеткізе алмағанын ашық сынады. 2019 жылы Қытай Экология және қоршаған орта министрлігінің баяндамасы бойынша, министрлік бақылаған 168 қаланың ішінде Линфеннің ауа ластануы ең нашар болып танылды. Баяндамадан кейін қала әкімдігі өнеркәсіп саласындағы ластануды бақылау шараларын күшейтті. Басқа да таныс болатын жерлер көбінесе Хунтонг ауданында орналасқан. Олардың ішінде ең танымал Гуаншэн ғибадатханасы, ол 147 жылдың бірінші ғасырында салынған. Гуаншэн ғибадатханасының жоғарғы жағында Фэйхонг пагодасы орналасқан, ол ең үлкен және жақсы сақталған қытайлық глазурланған пагода. Хунтонг ауданында Сусан түрмесі (苏三监狱) де бар, ол Мин әулеті кезінде салынған және кейін қалпына келтірілген түрме. Бұл Қытайдағы ең көне түрме. Дахуашу аталар ескерткіш бағы – ерте Мин дәуіріндегі міндетті халық көші-қонының (Хунву үлкен көші-қоны, 洪武大移民) маңызды орны.
China's rapid industrialization and urbanization beginning in the 1990s (see opening of China) led to increased energy demand causing a dramatic increase in the price of coal. This led to a rapid expansion of loosely regulated private mines. Mining, cooking, smelting and other heavy industries which developed around the city have led to catastrophic environmental damage. In 2006, the Blacksmith Institute included Linfen in its annual "10 worst" report, calling the city the most polluted city in China. It has also been listed as one of the world's ten dirtiest cities by the Popular Science website. The city has ranked at the bottom of the World Bank's air quality rankings. From its low point, in 2004, with only fifteen days out of the year with an acceptable level of air pollution, the environmental situation has improved. After a series of negative reports on the extreme level of pollution in the city, efforts were made to clean up Linfen. Substandard mines were closed. other sources suggest that little progress has been made in combating pollution. In 2018, the Chinese government openly criticized the city's failure to meet pollution targets, and a 2019 report by the Chinese Ministry of Ecology and Environment found that the city's air pollution was the worst among the 168 cities the ministry monitored. Following the report, the city's government ordered further pollution controls for the city's industry. Other attractions are mostly located in Hongtong county. Most notable among these is Guangsheng Temple, built in 147 CE. Located in the upper Guangsheng temple is the Feihong Pagoda, the largest and best preserved glazed Chinese pagoda. Also in Hongtong county is the Susan Prison (苏三监狱), a restored Ming dynasty prison made famous by the Peking opera play Yu Tang Chun [zh] (玉堂春). It is Chinese oldest surviving prison. Dahuaishu Ancestor Memorial Garden is a major shown for the mandatory population migration (aka Hongwu great migration, 洪武大移民) in early Ming Dynasty.
Демография
Линфенде 2019 жылы шамамен 4,508,400 адам тұрады, бұл 2018 жылдан 80,100 адамға артық. Қаланың 2,414,700 қалалық және 2,093,700 ауылдық тұрғыны бар, қаланың урбанизация деңгейі 53,56% құрайды. Линфеннің бірінші сектор қаланың ЖІӨ-нің 7,1% құрайды, екінші сектор 43,3%, ал үшінші сектор 49,6% үлеске ие. 2006 жылы Дүниежүзілік банк Линфенді "әлемдегі ең ластанған қала" деп атағаннан кейін, жергілікті билік бірнеше шахталар мен зауыттарды жапты, бұл 2007 жылы қала экономикасына 300 миллион долларлық шығын әкелді. Сондай-ақ, көптеген өнеркәсіп кәсіпорындары ластануды бақылау және азайту мақсатында өндірістік құралдарын жаңартуға кірісті.
Linfen recorded a population of approximately 4,508,400 people as of 2019, an increase of 80,100 from 2018. The city reported 2,414,700 urban residents, and 2,093,700 rural residents, giving the city a 53.56% urbanization rate. Linfen's primary sector makes up 7.1% of the city's GDP, the secondary sector contributes 43.3% of the city's GDP, and the tertiary sector makes up 49.6% of the city's GDP. After a World Bank report in 2006 called Linfen "the most polluted city in the world", the local government began closing a number of mines and factories, costing the city's economy $300 million in 2007 alone. A number of industries also refitted their facilities to track and reduce pollution.
Ауа
Яоду ауданындағы Линфен Яоду әуежайы 1958 жылы салынды және 1965 жылы жабылды. Әуежай 2010 жылдың қыркүйегінен бері жөндеуден өтіп, 2016 жылдың қаңтарында жұмысын бастады.
Linfen Yaodu Airport, in Yaodu district, was built in 1958 and closed in 1965. The airport has been under renovation since September 2010 and started operation in January 2016.
Теміржол
Яоду ауданындағы Линфэн теміржол станциясы 1935 жылы маңызды оңтүстік Тонгпу теміржолында салынған. Яоду ауданындағы Линфэн Батыс теміржол станциясы 2014 жылы салынды. Ол Датонг-Сиань жоғары жылдамдықты теміржолында орналасқан. Осы станциядан жолаушылар Бейжің, Сиань, Тайюань және Шицзячжуан қалаларына тікелей барып қайтуға болады.
Linfen railway station, in Yaodu district, was built in 1935 on the important southern Tongpu railway. Linfen West railway station, in Yaodu district, was built in 2014. It is on the Datong–Xi'an high speed railway. From this station, passengers can go to Beijing, Xi'an, Taiyuan and Shijiazhuang directly.