Кіріспе

Летбридж округі, Альберта, Канададағы адам қонысы

Форт-Уоп-Ап – виски сауда бекетіне берілген лақап ат (кейіннен ресми атау ретінде қабылданды), бастапқыда Форт-Гамильтон, қазіргі Альберта штатының Летбридж қаласының жанында орналасқан. 19 ғасырдың соңында бұл бекет сауда-саттық орталығы болды, оның ішінде заңсыз виски саудасы да бар еді. Виски сатуға тыйым салынған, бірақ 1874 жылға дейін аймақта құқық қорғау органдарының жетіспеуіне байланысты көптеген виски саудагерлері осы жерге қоныстанды және тауарларына тым жоғары баға қойды. Форт-Уоп-Ап – Үнді шайқасы саябағында салынған нақты көшірме және аңтартатын орталықтың да атауы.

Құрылыс

Форт-Гамильтонды алғаш рет 1869 жылы Джон Дж. Хили мен Альфред Б. Гамильтон салған. Форт-Гамильтон бастапқыда 11 кабинадан тұратын болған. Бұл жағдайдың кездейсоқ болғаны ма, әлде қасақана өртке оқиғасы салғандығы белгісіз. Хили мен Гамильтон Джеймс Гладстонды және 30 жұмысшыдан тұратын бригаданы екінші, мықтырақ форт салуға шарттастырды, оның құрылысына екі жыл кетіп, 25 000 долларға бағаланды. Салынғаннан кейін Форт-Уоп-Ап «көктерек ағаштан тұрғызылған, қоршаумен, зеңбірек орнатылған бекіністермен, мылтықпен атуға арналған ойықтармен және аборигендермен сауда жасау үшін үш қақпасы бар» болып шықты. Хилидің сөзіне сүйенсек, жаңа форт алты мың пахта ағашынан салынған. Форт-Уоп-Ап Белли (Олдман) өзені мен Сент-Мэри өзенінің қосылған жерінде, Форт-Уоп-Ап аймақтық орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан.

Сауда және құқық қорғау

Виски сатушылардың арасында Whoop Up бандиттерінде және оның төңірегінде сатылатын бір түрі Whoop Up Bug Juice деп аталды, бұл имбирь, мелас және қызыл бұрыш қосылған, аса құнды алкоголь еді. Кейін оны қара түтүнмен бояп, су қосып, "от суын" дайындау үшін қайнататын. Америка саудагерлерінің 1869 жылы Монтанада тыйым салу шарасы қолданылғаннан кейін Форт-Бентоннан солтүстікке қарай Канадаға таралуына осы шара себеп болды. Хили мен Гамильтон сияқты саудагерлер өздерінің табысты саудаларын жалғастыру үшін виски қорын Канадаға әкелді. Ал американ туы деп хабарланған ту тексеріліп, форттың сауда туы екені анықталды (кейіннен Летбридж қаласы оны муниципалды ту ретінде қабылдады). Фортты жабуға ешқандай себеп таба алмағандықтан, олар батысқа қарай жол тартты және форт заңды тауарлармен сауда жасауын жалғастырды. Алкоголь сатушыларына қарсы алғашқы шабуыл Пейган тайпасының басшысы Үш Бұқа Форт Маклиодта оған қымбат виски сатқан виски сатушылар тобына шағымданғаннан кейін жасалды. Одан кейін NWMP (Солтүстік-Батыс Монт полициясы) қылмыскерлерді ұстап, айыппұл салды, бірақ олар сол кезде Форт-Уоп-Апта болмаған. NWMP-нің қатысуы виски саудасының кең таралғанын азайтса да, ол тоқтаған жоқ. 1875 жылы NWMP форттың иелері Хили мен Гамильтоннан бөлме жалдап, онда бекет құрды. Бұл келісім кем дегенде он екі жылға созылды, форт сауда және NWMP бекеті ретінде жұмыс істеді. Келесі жылы Хили мен Гамильтон фортты Дейв Акерске сатты, ол форттың құлауына дейін басқарды. Форт 1888 жылы тағы бір рет өртенді, өрт NWMP казармасында басталды. Бұл өрт аса ауыр болған жоқ, себебі тек NWMP казармасы ғана қирады. Форт 1890-1892 жылдар аралығында тасталып қалғанша жұмыс істеді. Содан кейін ол 1915 жылы су тасқынында шайылып бітті дейін бөлік-бөлік етіп қиратылды. 1985 жылдың 28 маусымында Канада Посты «Форт-Уоп-Ап, Альта» атты пошта маркасын шығарды, ол «Канададағы Форттар сериясы» (1983 және 1985) құрамына кіретін 20 марканың бірі болды. Маркалар 12 1/2 x 13 мм перфорацияланған және Рольф П. Хардердің эскиздері бойынша Ashton Potter Limited баспасында басылды.

Атауы

Қорғанға "Кім-кім" деген лақап атының неге берілгендігі туралы бірнеше теория бар. Ең көп таралғаны, бұл лақап қорғанда болып жатқан заңсыз іс-әрекеттердің сипаттамасынан туындады; адамдар Форт-Гамильтонға көңіл көтеру үшін бара жатқанын айтқан. Тағы бір теория – бұқалармен жүк тасымалын жолға қою процесінен шыққан. Бұқа айдаушы бұқалар тіркемесінің қасында жүріп, қамшысын салдыратын. Осы процеске "whooping them up" деген ат қойылған, бұл Монтана штатының Форт-Бентон қаласынан басталатын жолға "Whoop Up Trail" деген ат беруге себеп болған, соның салдарынан форт та осылай аталған.

Қайта құру

Жаңа фотосуреттер негізінде бекініс бастапқы күйіне келтіру жұмыстары жүргізілді. Көшірме нысан 1967 жылы түпнұсқалық орналасқан жерден төмен қарай, жүз жылдық жоба ретінде салынды. Осыдан бері түрлі жаңа көрмелер ашылды, оның ішінде жергілікті қарапайым тайпасының мұраларын көрсететін "Thunderchief" коллекциясы; Шокли атыс қарулары галереясы; және "Өткеннен дауыс" – келушілер мен мектеп оқушыларына жыл бойы экскурсия жүргізуге мүмкіндік беретін аудио бағдарлама. Жазда бекіністің тарихынан кейіпкерлерді қатыстыратын маусымдық қайта жаңғырту шаралары өткізіледі, бұл шаралар Drama Nutz Productions және Guns of the Golden West компанияларымен, сондай-ақ жергілікті қайта жаңғырту шеберлерімен бірлесіп жүзеге асырылады.