Кіріспе

Марк Теодор Буррит (1739–1819) – женевалық саяхатшы және жазушы.

Өмірбаян

Марк Теодор Буррит француз текті отбасынан шыққан, бірақ діни себептермен Женеваға паналаған. Оның әкесі онда сағат жасаған, ал ол өзі туған қаласында білім алған. Ол жақсы суретші, гравер және пастор болды, сондықтан әсем дауысы мен музыкаға деген сүйіспеншілігінің арқасында (1768) Женевадағы Әулие Петр шіркеуінің (бұрынғы собор) преценторы болып тағайындалды. Бұл лауазым оған Альп тауларын зерттеуге өзін арнауға мүмкіндік берді, себебі ол Женева маңындағы Воирон тауына (1761) шыққаннан бері оған үлкен құмарлықпен қарады. 1775 жылы ол Pierre à Bérard-тан қазіргі таныс бағытпен Buet тауына (3096 м) алғашқы болып көтерілді, және Table au Chantre деп аталатын үлкен, жалпақ жартас оның есімін сақтап қалды. 1784–1785 жылдары ол Монблан тауына (1786 жылға дейін бағындырылмаған) көтерілуге тырысқан алғашқы саяхатшы болды, бірақ сонда да, кейін (1788) оның шыңына жете алмады. Керісінше, ол (1787) ұмытылған Col du Géant (3371 м) жолын қайта ашты және Вале мен Берн Оберланд тауларында саяхаттады. Ол Людовик XVI-дан зейнетақы алды, ал Женеваға келген император Иосип II оны Альп тарихшысы (historiographe des Alpes) деп атады. Оның Шамониге соңғы сапары 1812 жылы болды. Бурриттің жазбалары қарапайым, сезімтал және сәнді стильде жазылған, бірақ олар Альп тауларына табиғаттың ғажайыптары ретінде, ғылыми зерттеу нысандары ретінде емес, шын құмарлықпен толы. Оның ең маңызды еңбектері: Description des glacières de Savoye, 1773 (ағылшын тіліне аудармасы, Норвич, 1775–1776), Description des Alpes pennines et rhétiennes (2 том, 1781) және Descriptions des cols ou passages des Alpes (2 том, 1803), ал оның Itinéraire de Genève, Lausanne et Chamouni, алғаш рет 1791 жылы жарық көрген, өмірінде бірнеше рет қайта басылды.

Шығармалары

Савой мұздықтарының сипаттамасы, 1773. Ағылшын тіліне аударма, Норвич, 1775–1776. Женева маршруты. Лозанна және Шамони, 1791; бірнеше басылымдары бар. Альпі тауларындағы өткелдер мен жолдардың сипаттамасы, 2 томдық, 1803.