Кіріспе

Морбиус миы – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 13-ші маусымының бесінші бөлімі, ол алғаш рет 1976 жылдың 3-24 қаңтары аралығында BBC1 телеарнасында апта сайын төрт бөлімнен көрсетілді. Сценарий авторы деп Робин Блэнд көрсетілген, ол жазушы және бұрынғы сценарий редакторы Терренс Дикстің псевдонимі, ал оның бастапқы сценарийін оның ізбасары, сценарий редакторы Роберт Холмс көптеп өңдеген. Бұл сериал Карн қауымдастығын алғаш рет таныстырады. Сериал Мэри Шеллинің «Франкенштейн» романымен көптеген тақырыптық байланыстарға ие деп есептеледі.

Өндіріс

Бастапқы сценарийді Терренс Дикс жазды, оның «Доктор Кто және Далектер» пьесасының «Қиямет күніне жеті кілт» сценарийінен кейбір идеяларды пайдаланды, Хинчклифтің адам мен робот арасындағы қарым-қатынас туралы әңгімеге деген талабы бойынша. Бірақ, сценарий тапсырылғаннан кейін, Дикс елден кеткен кезде, әңгіменің басты рөліндегі роботты бюджет шектеулеріне байланысты іске асыру мүмкін емес екені шешілді. Осы кейіпкерді алып тастау кезінде, сценарий редакторы Роберт Холмс Дикске хабарламай, үлкен қайта жазу жұмысын жүргізуге мәжбүр болды, себебі Дикспен байланысуға болмады. Робот кейіпкері Солонмен ауыстырылды, оған ақылсыз ғалымның мотивациясы қажет болды. Дикс кейіннен бұл шешімді түпнұсқа емес, бірақ «бар болған жалғыз мүмкіндік» деп айтты. Ұлыбританияға оралғаннан кейін Дикс өзгерістер туралы біліп, Холмске ашуланып телефон соқты. Бұл жұмыс одан гөрі Холмсқа көбірек тиесілі болғандықтан, Дикс оның есімін титрлерден алып тастауды талап етті, оны «бейтарап псевдониммен» шығаруға болатынын айтты. Эпизодтардың барлығы 1975 жылдың қазан айында студияда жазылды.

Қалыптастыру жазбалары

Филип Мадок бұрын "Кротондар" (1968–69) және "Соғыс ойындары" (1969) атты сериалдарда ойнаған, ал кейін "Кроллдың күші" (1978–79) сериалда да пайда болды. Ол сонымен қатар "Далектердің Жерге шабуылы 2150 ж." (1966) фильмінде де рөл сомдады және "Мастер" және "Кротондардың оралуы" аудиоспектакльдерінде ойнады. Колин Фэй өндіріс тобы үшін сәтті табылған актер болды: ол кәсіпқой опера әншісі, денелі адам еді және теледидарда жаңа болғандықтан, оны жалдау арзанға түсті. Қосымша шығындарды азайту үшін, тек бір кәсіби биші жалданып, ол сахнада бұрын билеген тәжірибесі бар актрисалармен бірге көшірілді.

Аң-сезімді бүлдіретін тізбектегі бет-әлпеттер

Доктордың Морбиуспен ой шайқасы кезінде, ойды иілдіретін машина Морбиустың екі бейнесін, содан кейін сериал өндірісі кезіндегі Доктордың төрт инкарнациясының суреттерін көрсетеді. Олардан кейін, Бірінші Доктордан бұрынғы инкарнацияларды бейнелеу үшін, бұрын көрінбеген сегіз бет көрсетіледі. Доктордың бұрынғы бет-әлпеттерін осы сериалда немесе келесі «Қиямет тұқымдары» сериалында жұмыс істеген «Доктор Кто» командасының мүшелері сомдайды: өндіріс бөлімінің менеджері Джордж Галлаччо, сценарий редакторы Роберт Холмс, өндіріс ассистенті Грейм Харпер, режиссер Дуглас Камфилд, продюсер Филип Хинчклифф, өндіріс ассистенті Кристофер Бейкер (оның «Доктор Кто» бойынша еңбектері жоқ), жазушы Роберт Бэнкс Стюарт және режиссер Кристофер Барри. Хинчклифф былай деді: «Біз Доктордың бет-әлпетіне танымал актерлерді алуға тырыстық. Бірақ ешкім ерікті болмағандықтан, көмекші персоналды пайдалануға тура келді. Шындығында, Уильям Хартнелл бірінші Доктор емес екенін көрсетуге тырыстым». Актерлерді пайдаланбағандыққа байланысты шағым түскеннен кейін, BBC актерлік кәсіби одақ Equity-дің қайырымдылық қорына ақша төледі. 2020 жылы Филип Хинчклифф мультимедиа суретшісі Стюарт Хамфрис жасаған «Уақытсыз докторлар» атты толықметражды веб-фильмінде Доктор рөлін қайта ойнағаны жарияланды. 14-маусымдағы «Қатіл» оқиғасы Уақыт Лордтарының 12 регенерациямен шектелетіні туралы идеяны енгізді. 10-маусымдағы «Үш доктор» оқиғасы, «Морбиус миы» және «Қатіл» фильмдерінен бұрын түсіріліп, көрсетілді, онда Уильям Хартнелл Доктор «ең ерте Доктор» деп аталады. Ми сынағы машинасында көрінген беттердің санымен сәйкестіруге жасалған әрекеттер, бұл беттер Морбиустың бұрынғы инкарнациялары, Бірінші Доктордың жас нұсқалары немесе Доктордың болашақ инкарнациялары болуы мүмкін деген түсіндірмелерге әкелді. Ланс Паркиннің «Сұйық қосылыс» романы осы бұрынғы докторлардың бірі Сьюзан Форманның туған кезінде белсенді болған Доктордың инкарнациясы болғандығын ұсынады. Алайда, кейінгі «Virgin New Adventures» романы «Lungbarrow» Хартнелл Доктордың бірінші болғанын мәлімдейді, оның орнына жүздер Басқаның – Уақыт Лордтары өркениетінің негізін қалаушылардың бірі, Доктордың реинкарнациясы – инкарнацияларын көрсетеді. 12-маусымның «Уақытсыз балалар» (2020) эпизоды жүздердің Бірінші Доктордан бұрынғы инкарнациялар екенін растады; сонымен қатар, Доктордың қалған Уақыт Лордтары сияқты регенерация шегіне бағынбайтыны да расталды.