Өзаралық: Анархистік ой және социалистік экономика теориясы
Mutualism (economic theory)
Мүтәлізм: Анархизм мектебі, еңбек теориясы негізінде жұмысшылардың өндіріс құралдарына бақылауы, кооперативтер, жер мен капитал шоғырланбауы туралы теория.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анархистік ойлау мектебі және социалистік экономикалық теория – анархистік ойлау мектебі және экономикалық теория.
Anarchist school of thought and socialist economic theory
the anarchist school of thought and economic theory
Мутуализм – жұмысшылардың өндіріс құралдарын бақылауын, жеке шеберлер мен жұмысшылар кооперативтерінен тұратын нарықтық экономиканы, сондай-ақ иелену және пайдалану құқықтарын қолдайтын анархистік ойлау мектебі және экономикалық теория. Еңбек құнының теориясы мен меншік еңбек теориясының жақтаушылары ретінде мутуалистер еңбекті пайдалануға негізделген экономикалық рентаның, пайданың және номиналды емес пайыздың барлық түрлеріне қарсы. Мутуалистер капитал жинақтаусыз немесе жер иелігін шоғырландырусыз экономика құруға тырысады. Олар сонымен қатар федеративтік қоғам құру мақсатында, өзара банктер арқылы өзара несие беру арқылы қолдау табатын жұмысшылардың өзін-өзі басқаруын құруды ұсынады. Мутуализмнің тамыры Роберт Оуэн мен Чарльз Фурьедің утопиялық социализміне негізделген. Ол алғаш рет АҚШ-тағы Джозиа Уорреннің қоғамдық тәжірибелерінде практикалық көрініс тапты, ол еңбек ноталары жүйесіне негізделген әділ сауда қағидаларына сәйкес құрылды. Мутуализм алғаш рет француз анархисі Пьер Жозеф Прудонның жан-жақты экономикалық теориясына айналдырылды, ол тең емес айырбасты жоюды және өзара қарым-қатынасқа негізделген жаңа экономикалық жүйені құруды ұсынды. Мұндай жүйені құру үшін ол жұмысшыларға өзара несие бере алатын және ақырында мемлекетті алмастыратын «Халық банкін» құруды ұсынды; дегенмен мұндай жүйені құруға оның өз әрекеттері 1851 жылғы француз төңкерісімен тоқтатылды. Прудонның өлімінен кейін мутуализм Еуропа анархистік қозғалысы ішіндегі танымалдылығын жоғалтты және ақыр соңында анархистік коммунизмге қарсы қойылып қайта анықталды. Прудонның ой-пікірін америкалық индивидуалистер қабылдады, олар мутуалистік экономикамен тығыз байланысты болды. Джошуа К. Ингаллс және Уильям Батчелдер Грин құндылық, меншік және өзара несие туралы мутуалистік теорияларды дамытты, ал Бенджамин Таккер капитализмге қатысты мутуалистік сынды әзірледі. Америкалық мутуалист Дайер Лум коммунистік және индивидуалистік анархистер арасындағы алшақтықты жоюға тырысты, бірақ соңғы лагерьдің көпшілігі анархистік қозғалыстан бөлініп, оңшыл саясатты қабылдады. Кейіннен мутуалистік идеялар жергілікті айырбас сауда жүйелерінде және баламалы валюта модельдерінде жүзеге асырылды, бірақ бұл бағыт 20-шы ғасырда танымал санадан шықты. Интернеттің пайда болуы мутуалистік экономикаға қызығушылықты қайта жандандырды, әсіресе америкалық либертариандық теоретик Кевин Карсонның бұл тақырыпта жаңа еңбектерін жариялағаннан кейін.
Mutualism is an anarchist school of thought and economic theory that advocates for workers' control of the means of production, a market economy made up of individual artisans and workers' cooperatives, and occupation and use property rights. As proponents of the labour theory of value and labour theory of property, mutualists oppose all forms of economic rent, profit and non nominal interest, which they see as relying on the exploitation of labour. Mutualists seek to construct an economy without capital accumulation or concentration of land ownership. They also encourage the establishment of workers' self management, which they propose could be supported through the issuance of mutual credit by mutual banks, with the aim of creating a federal society. Mutualism has its roots in the utopian socialism of Robert Owen and Charles Fourier. It first developed a practical expression in Josiah Warren's community experiments in the United States, which he established according to the principles of equitable commerce based on a system of labor notes. Mutualism was first formulated into a comprehensive economic theory by the French anarchist Pierre Joseph Proudhon, who proposed the abolition of unequal exchange and the establishment of a new economic system based on reciprocity. In order to establish such a system, he proposed the creation of a "People's Bank" that could issue mutual credit to workers and eventually replace the state; although his own attempts to establish such a system were foiled by the 1851 French coup d'état. After Proudhon's death, mutualism lost its popularity within the European anarchist movement and was eventually redefined in counterposition to anarchist communism. Proudhon's thought was instead taken up by American individualists, who came to be closely identified with mutualist economics. Joshua K. Ingalls and William Batchelder Greene developed on mutualist theories of value, property and mutual credit, while Benjamin Tucker elaborated a mutualist critique of capitalism. The American mutualist Dyer Lum attempted to bridge the divide between communist and individualist anarchists, but many of the latter camp eventually split from the anarchist movement and embraced right wing politics. Mutualist ideas were later implemented in local exchange trading systems and alternative currency models, but the tendency itself fell out of the popular consciousness during the 20th century. The advent of the internet generated a revived interest in mutualist economics, particularly after the publication of new works on the subject by American libertarian theorist Kevin Carson.
Шығу тегі
Петр Кропоткиннің пікірінше, мутуализмнің бастауы Француз төңкерісінің оқиғаларында, әсіресе Париж коммунасының федералистік және тікелей демократиялық құрылымында жатыр. Мутуалистік экономикалық теорияның негізі ағылшын социалисті Томас Спенстің радикализміне негізделген. Спенс Киелі кітаптан, сондай-ақ Джон Локк пен Джеймс Харрингтонның либералды еңбектерінен сүйене отырып, жеке меншікті жоюды және жұмысшылардың кооперативтері арқылы өндірісті бақылауын талап етті. "Мутуализм" термині алғаш рет 1820 жылдары қолданылды; бастапқыда "өзара көмек, өзара қарым-қатынас және әділдік" сияқты терминдермен синоним ретінде анықталды. 1822 жылы француз утопиялық философы Чарльз Фурье оқушылар-мұғалімдердің Мониторлық жүйесін бейімдеген прогрессивті білім беру түрін сипаттау үшін "конвергентті құрама мутуализм" терминін қолданды.
According to Peter Kropotkin, the origins of mutualism lay in the events of the French Revolution, particularly in the federalist and directly democratic structure of the Paris Commune. The foundations of mutualist economic theory lay in the radicalism of English socialist Thomas Spence. Drawing from the Bible, as well as the liberal works of John Locke and James Harrington, Spence called for the abolition of private property, and for the workers' control of production through workers' cooperatives. The term "mutualism" was first used during the 1820s; originally defined synonymously with terms such as "mutual aid, reciprocity and fair play". In 1822, French utopian philosopher Charles Fourier used the term "convergent compound mutualism" , in order to describe a form of progressive education that adapted the Monitorial System of pupil teachers.
Оуэндіктер мен Жосия Уоррен
Томас Спенстің өзаралық платформасын Роберт Оуэн қабылдады, ал оуэнизм кооперативтік қозғалыстың тарихындағы алғашқы күшке айналды. 1826 жылы Оуэннің Индиана штатындағы Нью-Хармония утопиялық қауымдастығының мүшелері «өзаралық» терминін пайдаланып, орталықтандырылмаған және еркін жобаны ұсынды. Келесі жылы Джозия Уоррен Нью-Хармониядан кетіп, «әділетті сауда» идеяларына негізделген Цинциннати Тайм-сторын құрды. Бұл жүйе бағаның шегі ретінде құнын белгілеп, еңбек ноталарымен айырбастауды орнатты. Өз өзаралық қағидаларына сәйкес, Уоррен бизнесін едәуір кеңейтуден бас тартып, дүкенші мен клиент арасындағы тең сауданы сақтады. Ол дүкеннің «өзара көмек көрсететін ауылды» құрудың ядросы болатынына үміттенді. Үш жыл жұмыс істегеннен кейін, 1830 жылдың мамырында Уоррен Огайода өзара ауыл құру жоспарын іске асыру үшін Тайм-сторды жапты. Бұл Роберт Оуэннің назарын аударды, ол олардың орнына Нью-Йоркте өзара қауымдастық құруды ұсынды, бірақ бұл жоба сәтті болмады. Уоррен өзінің өзара колониясын құруды 1833 жылға дейін кейінге шегерді. Ол алдағы жылдарды жоспарланған қауымдастықтың ерікті құрылымын жасаумен және басқа болашақ мүшелерімен бірге өткізді. Олар Огайо штатының Тускаравас округінде анархистік қауымдастық құрды, бірақ 1835 жылға қарай тұмау эпидемиясы оларды ауылды тастап кетуге мәжбүр етті. Уоррен Нью-Хармонияға оралып, тағы бір Тайм-стор ашты, бірақ ол қауымдастық мүшелерінен аз қолдау алды және 1844 жылдың наурыз айында жапты. Дегенмен, оның өзаралық идеяларын сол кезеңнің басқа радикалдары да қабылдады, Джордж Генри Эванс және оның Жер реформасы қауымдастығы жер иелігін шоғырландыруға қарсы өзаралық аргументтерді жақтады. Уоррен Огайоға оралды, онда ол 1847 жылы Утопия өзара қауымдастығын құрды, бұл елді мекенді құрған бұрынғы Фурьестік қауымдастықтың жұмысын жалғастырды. Қауым еңбек ноталарын валюта ретінде қабылдап, әділетті сауда экономикасына берілді, бағаның шегі ретінде шығынды белгіледі. Утопия шамамен жүз тұрғынға дейін өсіп, әртүрлі кәсіпорындар құрды, бұл Уорренге оның экономикалық орталықсыздандыру қағидаларының әлеуетін көрсетті. 1850-ші жылдары Уоррен өзі Огайодан көшіп, шығыс жағалауда Заманауи Утопиялық қауымдастығын құрды, бірақ оның өзара тәжірибелері Америка Азамат соғысының басталуымен күрт төмендеді. Уорреннің Утопия мен Қазіргі заман өзара қауымдастықтары ақыр соңында жиырма жыл бойы сақталды, бірақ ақырында тек шамалы өзаралық бейімділіктері бар дәстүрлі ауылдарға айналды.
Thomas Spence's mutualist platform was taken up by Robert Owen, with Owenism becoming a pioneering force in the history of the cooperative movement. By 1826, the term "mutualism" was being used by members of Owen's utopian community of New Harmony, Indiana, in order to propose a more decentralised and libertarian project. The following year, Josiah Warren left New Harmony and established the Cincinnati Time Store, which was based on his ideas of "equitable commerce". This system set cost as the limit of price and established exchange based on labor notes. In keeping with his mutualist principles, Warren refused to substantially grow his business, maintaining the equal exchange between shopkeeper and customer. He hoped the shop would eventually be the nucleus for the establishment of a "mutualist village". After running it for three years, in May 1830, Warren decided to liquidate the Time Store in an attempt to pursue his plan of building a mutualist village in Ohio. This caught the attention of Robert Owen, who proposed that they instead build a mutualist community in New York, but this project never met fruition. Warren made the decision to delay the establishment of his mutualist colony until 1833. He spent the preceding years sketching out the voluntarist structure of the planned community, together with other prospective members. They established their anarchist community in Tuscarawas County, Ohio, but it was short lived, as an influenza epidemic forced them to abandon the village by 1835. Warren returned to New Harmony, where he established another Time Store, but he received little support from other community members and shut it down in March 1844. Nevertheless, his mutualist ideas were still taken up by other radicals of the period, with George Henry Evans and his Land Reform Association championing mutualist arguments against the concentration of land ownership. Warren returned to Ohio, where he founded the mutualist community of Utopia in 1847, taking over from an earlier Fourierist community that had established the settlement. The community adopted labor notes as its currency and committed itself to an economy of equitable commerce, with cost as the limit of price. Utopia grew to about one hundred residents and established various enterprises, demonstrating to Warren the potential of his economic principles of decentralisation. By the 1850s, Warren himself had moved on from Ohio and established the Utopian Community of Modern Times on the east coast, but his mutualist experiments would decline with the outbreak of the American Civil War. Warren's mutualist communities of Utopia and Modern Times ultimately lasted for twenty years, eventually evolving into traditional villages with only minor mutualist tendencies.
Прудонның тұжырымдамасы
"Мутуалист" термині 1828 жылы Лион қаласының кануттары қабылдады, олар 1830 жылдары бірнеше көтерілістерге жетекшілік етті. Осы кезеңде жас француздық белсенді Пьер Жозеф Прудон Фурьедің утопиялық социализміне қызығушылық танытты; 1843 жылы Прудон Лиондағы мутуалисттерге қосылды. Прудонның "мутуалист" терминін қабылдауы және анархизмді дамытуы оның мағынасы мен түсінігінің өзгеруіне әкелді. Прудон "өзаралықты" (немесе "тауар алмасуды") өзінің экономикалық теориясының маңызды бөлігі деп есептеді. "Экономикалық қайшылықтар жүйесі" (1846) атты еңбегінде Прудон өзаралықты "жеке меншік пен ұжымдық меншіктің" синтезі ретінде сипаттады. Өзара көмек, өзара несие және өзара сақтандыру сияқты барлық ұсынылған институттардың негізін өзаралық принцип құрады. Прудон өзаралықтың ең толыққанды көрінісін тең адамдар арасындағы тең алмасудың синалагматикалық шарты деп санады. Прудон тең емес алмасуды еңбектің қанаушылығының түбіртек себебі деп есептеді және нағыз еркін нарық мәжбүрлеусіз, өзаралыққа негізделуі керек деп сенді. Ол мұндай жағдайда сауда тең саудаға қарай дамиды деген қорытындыға келді, онда тауар немесе қызмет құны тек оның өндіріс шығындарын көрсетеді. Ол "мемлекеттің жойылуын" және оның жеке тұлғалар мен ұжымдар арасындағы экономикалық келісімдер жүйесімен алмастырылуын көз алдына елестетті. Прудон жеке меншік – тонаудың бір түрі екенін мәлімдеді, себебі меншік иелері өздерінің құқығын басқалардан еңбек құнын алу үшін пайдаланды, немесе ол сипаттағандай: "меншік иелері олар сеппеген жерден жинайды". Прудон үшін жалақылы еңбек – ұжымдық өндірістің құнын қамаулау, ал капиталист өзінің жұмысшыларынан пайда түрінде экономикалық рента жинайды. Прудонның антикапиталистік экономикалық теориясы сол кездегі либералды экономистермен, мысалы, Фредерик Бастиа және Генри Чарльз Кэримен, жер иелері мен капиталистерді жұмысшылардың талаптарынан қорғап, қатысты дауға түсті. Прудон жер иелері мен капиталистер өндіріске ешқандай үлес қосбайтынын, олардың жалғыз дәлелі – өндіріс құралдарына қол жеткізуге кедергі келтірмеуі екенін айтты. 1848 жылғы француз революциясынан кейін Прудон "Халық банкі" ұсынысын жасауды бастады. Ол мұндай банк барлық жұмысшыларға өзара несие беруге кепілдік бере алады деп ойлады, бұл оларға өз еңбектерінің өнімін өндіріске қатысқандардың барлығымен бірлесіп иеленуге мүмкіндік береді. Конституциялық жиналысқа сайланғаннан кейін Прудон Франция банкін мұндай "Халық банкі" болып трансформациялауға шақырулар жасады; ол барлық мемлекеттік шығындарды жабуға жеткілікті 2-3% мөлшерлеме ұсынды және салық салуды жоюға мүмкіндік беретінін айтты. Прудонның "Халық банкі" ресми түрде құрылды, бірақ Луи Наполеон Бонапарт билікке келгеннен кейін Прудон тұтқындалып, түрмеге қамалды, сондықтан ол іс жүзінде құрыла алмады. Прудонның толыққанды мутуалистік бағдарламаны жазудағы соңғы әрекеті – "Еңбекші таптың саяси қабілеті" (1865) еңбегінде жұмысшылардың өзін-өзі басқаруының "мутуалистік жүйесін" құруды ұсынды.
The term "mutualist" was adopted in 1828 by the canuts of Lyon, who went on to lead a series of revolts throughout the 1830s. At this same time, the young French activist Pierre Joseph Proudhon was first being drawn towards Fourier's utopian socialism; by 1843, Proudhon had joined the mutualists in Lyon. The adoption of the term "mutualist" by Proudhon and his development of anarchism would result in a shift of its meaning and understanding. Proudhon held "mutuality" (or "exchange in kind") to be a core part of his economic theory. In his System of Economic Contradictions (1846), Proudhon described mutuality as a synthesis of "private property and collective ownership". The mutualist principle of reciprocity provided the basis for all its proposed institutions, including mutual aid, mutual credit and mutual insurance. Proudhon considered the perfect expression of mutuality to be a synallagmatic contract of equal exchange between equal individuals. Proudhon considered unequal exchange to be at the root of the exploitation of labour and believed that a truly free market ought to be built on reciprocity, without coercion. He concluded that under such conditions, commerce would progress towards equal exchange, where the value of a product or service reflects only the cost of its production. He envisioned the eventual "withering away of the state" and its replacement with a system of economic contracts between individuals and collectives. Proudhon claimed that private property constituted a form of robbery, as proprietors used their title to extract labour value from others, or as he characterised it: "the proprietor reaps where [they] did not sow". To Proudhon, wage labour represented the enclosure of the value of collective production, with the capitalist collecting economic rent from their workers in the form of profit. Proudhon's anti capitalist economic theories stood in sharp contrast to liberal economists of the time, such as Frédéric Bastiat and Henry Charles Carey, who argued in defense of landlords and capitalists from the claims of workers. Proudhon claimed that landlords and capitalists contributed nothing to production, and that their only claim to the contrary was by not impeding access to the means of production. In the wake of the French Revolution of 1848, Proudhon began elaborating his proposal for a "Bank of the People". He thought such a bank could guarantee mutual credit to all workers, enabling them bring the product of their labour under the collective ownership of all that participated in production. After he was elected to the Constituent Assembly, Proudhon lobbied for the transformation of the Bank of France into such a "Bank of the People"; he proposed that a 2 3% interest rate would be enough to cover all public expenses and would allow for the abolition of taxation. Proudhon's "Bank of the People" was officially incorporated but was never able to establish itself in practice, as Proudhon was arrested and imprisoned following the rise to power of Louis Napoleon Bonaparte. In his final attempt at writing a comprehensive mutualist programme, The Political Capacity of the Working Classes (1865), Proudhon proposed the establishment of a "mutualist system" of workers' self management.
Анархизм және АХА
1860-шы жылдардың басында француз анархистік қозғалысы алғаш рет ұйымдасқан түрде дамуға көшті, Прудонның мутуалистік теорияларынан шабыттанған кәсіподақтар мен өзара несие жүйелерін құрды. Өмірінің соңына қарай Прудон өзі "анархист" терминін қолдануда сақтық танытып, өзін "федералист" деп атады; оның ізбасарлары да "анархист" атауынан бас тартып, оның өзара алмасу принципінен кейін "мутуалисттер" деп аталды. 1865 жылы Прудонның қайтысынан кейін, оның мутуалистік ізбасарлары Халықаралық жұмысшылар қауымдастығын (IWA) құруға көмектесті. IWA-ның алғашқы жылдары ұйым көбінесе мутуалистік болды, бұл 1866 жылғы Женева конгресінде және 1867 жылғы Лозанна конгресіндегі келісімшарт талаптарында көрінді. Бірақ келесі жылдары француз мутуалисттері ұйымды басқаруды Бельгиядағы орыс және неміс коммунистеріне жоғалта бастады, ал мутуализм біртіндеп басқа анархистік мектептердің ықпалына түсті. 1860-шы жылдардың соңына қарай IWA-ның француз бөлімі мутуализмнен алшақтады, Евгений Варлин мен Бенуа Малон оны Михаил Бакуниннің коллективизм платформасын қабылдауға көндірді; Бакунин өзінің коллективистік теорияларын "Прудонизм, едәуір дамыған және соңғы нәтижеге жеткен" деп есептеді. Прудонның федерализм туралы аргументтеріне сүйенген Бакунин, оның мутуалистік экономикасынан бас тартып, жердің ортақ меншігін жақтады. 1870-ші жылдарға қарай IWA-дағы марксистер мен антиавторитаристер арасындағы шиеленіс күшейгенде, прудондық мутуализм қалған ықпалын жоғалтты; алайда, Сезар Де Папе және Клод Пельтье сияқты коллективистердің шағын дамуына, сондай-ақ 1871 жылғы Париж коммунасының бағдарламасына әсер етті. IWA ақыры бөлінгенде, антиавторитарлық фракция мүшелері өз философиялары үшін "анархизм" атауын қабылдады. Бакуниннің 1876 жылы қайтысынан кейін, орыс анархисі Петр Кропоткин анархистік философияны Прудонның мутуализмі мен Бакуниннің коллективизмінен асып түсті. Ол анархистік коммунизмді жақтады, онда ресурстар "әркімнің қабілетіне қарай, әркімнің қажеттілігіне қарай" бөлінеді. Бұл тез арада анархизмнің басым түріне айналды, ал 1880-ші жылдарға қарай мутуализм анархистік коммунизмге қарсы анықтала бастады. Өзаралық қарым-қатынас, реформалар және коммерцияға баса назар аударғандықтан, мутуализм анархизмнің коммунистік емес түрі ретінде қайта қарастырылды. Осының нәтижесінде мутуализмнің әртүрлі бағыттары мен түсіндірмелері пайда бола бастады.
During the early 1860s, the French anarchist movement first began to develop an organised expression, establishing trade unions and mutual credit systems inspired by Proudhon's mutualist theories. Towards the end of his life, Proudhon himself had grown more cautious of using the term "anarchist" and instead referred to himself as a "federalist"; his followers also eschewed the "anarchist" label, instead calling themselves "mutualists" after his principle of mutual exchange. After Proudhon's death in 1865, his mutualist followers helped establish the International Workingmen's Association (IWA). In the early years of the IWA, the organisation was largely mutualist, as exemplified by its contractual demands during its 1866 Geneva Congress and 1867 Lausanne Congress. But in the following years, French mutualists began to lose control over the organisation to Russian and German communists based in Belgium, and mutualism was gradually overshadowed by other anarchist schools of thought. By the end of the 1860s, the French section of the IWA was already shifting away from mutualism, with Eugène Varlin and Benoît Malon convincing it to adopt Mikhail Bakunin's platform of collectivism; Bakunin himself held his collectivist theories to be "Proudhonism, greatly developed and taken to its ultimate conclusion". Although inspired by Proudhon's arguments for federalism, Bakunin broke from his mutualist economics and argued instead for the common ownership of land. By the 1870s, as divisions between the Marxists and the anti authoritarians in the IWA grew sharper, Proudhonian mutualism gradually lost its remaining influence; although it continued to see minor developments by collectivists such as César De Paepe and Claude Pelletier, as well as in the programme of the Paris Commune of 1871. When the IWA finally split, members of the anti authoritarian faction slowly adopted "anarchism" as the label for their philosophy. Following Bakunin's death in 1876, the Russian anarchist Peter Kropotkin had taken anarchist philosophy beyond both Proudhon's mutualism and Bakunin's collectivism. He argued instead for anarchist communism, in which resources are distributed "from each according to their ability, to each according to their needs." This quickly became the dominant form of anarchism, and by the 1880s, mutualism was slowly defined in opposition to anarchist communism. Mutualism was redefined as a non communist form of anarchism, due to its emphasis on reciprocity, reformism and commerce. As a result, different tendencies and interpretations of mutualism started to emerge.
Америкалық индивидуалистердің дамуы
Уорреннің Лайсандр Спунер мен Стивен Перл Эндрюстің американдық индивидуализмін шабыттандырған өзара көмекке негіделген тәжірибелері елге Прудондық өзара көмекті енгізуге негіз салды. Уорреннің өзі кейіннен осы кезеңнің индивидуалистері оның "әділ сауда" жүйесіне сүйенгендігі үшін "өзара тиімділік" деп аталды. Америкалық газет редакторы Уильям Генри Ченнинг Прудонның өзара көмегін Фурьеизм мен христиандық социализммен біріктіріп, мыңжылдық үлгіде "өзара көмектің алдағы дәуірі" туралы ой түйді. Прудондық өзара көмек кейінірек Фрэнсис Джордж Шоу, Альберт Брисбен және Чарльз Андерсон Дана сияқты американдық утопиялық теоретиктердің мақалаларында талқыланды.
Warren's mutualist experiments, which inspired the American individualism of Lysander Spooner and Stephen Pearl Andrews, laid a foundation for the introduction of Proudhonian mutualism to the country. Warren himself was later retroactively labelled a "mutualist" by the individualists of this period, who were inspired by his system of "equitable commerce". American newspaper editor William Henry Channing synthesised Proudhon's mutualism with Fourierism and Christian socialism, conceiving of "the coming era of mutualism" in millenarian terms. Proudhonian mutualism was later discussed in articles by a number of American utopian theorists, including Francis George Shaw, Albert Brisbane and Charles Anderson Dana.
Теориялық даму
Бұл кезеңнің ең маңызды екі тұлғасы – Джошуа К. Ингаллс және Уильям Батчелдер Грин болды. Олар Дана еңбектерінде жазылған Прудонның өзара көмек идеяларынан шабыттанды, оны Уоррен бастаған американдық жекешелік дәстүрлерімен үйлестірді. Ингаллс еңбек құнының теориясын жақтады және жұмысшылардың өз еңбегінің толық нәтижесін алуын қолдады. Ол сондай-ақ әлеуметтік теңсіздіктің басты себебі деп санайтын жерді шоғырландыруға қарсы болды және оның орнына меншік құқығын пайдалану және иелену институтын құруды ұсынды. Грин Эзотерикалық Христиандыққа сүйене отырып, Прудондық өзара көмекті Христиандыққа мұрагер ретінде көрсетті, оны "алдағы дәуірдің діні" деп сипаттады. Грин номиналды пайызбен несие беретін өзара банктің құрылуын ұсынды. Оның пікірінше, бұл коммерциялық банктердің жоғары пайыздық ставкаларымен бәсекелесіп, жалақының "атқарылған жұмыстың толық құнына" жететін деңгейге көтерілуіне әкелуі мүмкін. Гриннің еркін баға жүйесінің моделі, экономикалық рента мен әлеуметтік жеңілдіктер жойылғанда еңбек құнына ұмтылатынын айтқан ол, Оуэн мен Уорреннің "еңбекке еңбек" теориясынан өзгеше болды. Грин барлық адам еңбегінің нәтижесі жеке күш-жігердің ғана емес, сонымен қатар осы күш-жігерге көмектескен әлеуметтік жағдайлардың да өнімі екенін дәлелдеді. 1869 жылы Езра мен Анджела Хейвуд Жаңа Англия Еңбек Реформасы Лигасын (NELRL) құрды, ол жекешелік анархистік журнал "The Word" жариялады және Уоррен мен Грин сияқты американдық өзара көмекшілердің еңбектерін кеңінен таратты, олар да ұйым мүшелері болды. 1872 жылдан 1876 жылға дейін NELRL Массачусетс Бас сотына өзара банк құруға лобби жасауға тырысты, бірақ сәтті болмады, бұл оларды мемлекеттік заң шығарушылардың капиталистер тарапынан бақылауға алынғанына сендірді.
Two of the most important figures of this period were Joshua K. Ingalls and William Batchelder Greene, who were inspired by Proudhon's mutualist ideas as elaborated by Dana, synthesising it with American individualist traditions pioneered by Warren. Ingalls was a vocal proponent of the labour theory of value and an advocate of workers receiving the full product of their labor. He also argued against the concentration of land ownership, which he believed to be the principal source of social inequality, and instead called for the institution of occupancy and use property rights. Drawing from Esoteric Christianity, Greene presented Proudhonian mutualism as a successor to Christianity, describing it as "the religion of the coming age." Greene proposed the establishment of mutual banks, which would issue loans at a nominal interest rate. He believed these could outcompete the high interest rates charged by commercial banks and lead to wages rising to the "full value of the work done". Greene's model for a free price system, which he argued would trend towards labor value as economic rents and social privileges were abolished, represented a break from Owen and Warren's "labor for labor" theory of exchange. Greene argued that the fruit of all human labors was a product, not only of individual effort, but also of social circumstances that aided them in that effort. In 1869, Ezra and Angela Heywood established the New England Labor Reform League (NELRL), which published the individualist anarchist magazine The Word and widely distributed the works of American mutualists such as Warren and Greene, who were also members of the organisation. From 1872 to 1876, the NELRL attempted to lobby the Massachusetts General Court to establish a mutual bank, but they were ultimately unsuccessful, convincing them that state legislatures had already undergone regulatory capture by capitalists.
Капитализмге қарсы сын
NELRL-дегі ескі мутуалистердің ықпалымен, жас Лига мүшесі Бенджамин Такер Америка Құрама Штаттарында индивидуалистік анархизмнің жетекші тұлғаларының бірі ретінде жылдам танымал болды. Такер мутуализмнің алдыңғы нұсқаларын біртұтас идеологиялық доктринаға біріктірді, Гриннің өзара банктік жүйе туралы идеяларын қабылдады және Уоррен мен Спунердің американдық индивидуалистік дәстүрімен Прудондық мутуализмді үйлестірді. 1881 жылы өзі құрған «Тәуелсіздік» журналы арқылы анархистік саяси ойдың дамуына үлес қосты. Уоррен мен Прудонның мутуализміне сүйене отырып, ол еңбектің пайдалануы мемлекеттік биліктен туындайтынын, ал капиталистермен бірігіп еңбек құнын «пайыз, жалдама ақы және пайда» түрінде тартып алатынын айтты. Байлық пен жеңілдіктердің өркендеуіне әкелетін мәжбүрлеушілік тәжірибелермен күресу үшін Такер «анархистік социализмнің еркін нарығын» құруды ұсынды, онда монополияның барлық түрлері жойылды. Такер пайданы еркін бәсекеге қайшы деп сынап, капитализмді «еркін нарықты жойғаны» үшін айыптады, нағыз еркін нарық тек өндіріс құнымен ғана реттеледі деп мәлімдеді. Оның антикапиталистік сын-пікірінің ортасында ол «Төрт монополия» деп атаған: ақша, жер, тарифтер және патенттер. Такер капитализмді қатаң сынағанымен, болашақ мутуалистік қоғамның құрылымын болжауға қызығушылық танытпады. Бұл мәселені Джон Беверли Робинсон көтеріп, Такердің сын-пікірін негізге ала отырып, кооперативтік экономика мен өзара көмекке қолдау көрсетті. Такердің ізбасарлары Альфред Б. Веструп, Герман Куэн және Кларенс Ли Шварц сияқтылар өзара несиелеу жобаларын дамытуға белсенді түрде кірісіп, осы тақырыпта кеңінен жазды.
Inspired by the older mutualists within the NELRL, the young League member Benjamin Tucker quickly rose to prominence as one of the leading figures of individualist anarchism in the United States. Tucker integrated the earlier iterations of mutualism into a single ideological doctrine, adopting Greene's ideas on mutual banking and synthesising Proudhonian mutualism with the American individualist tradition of Warren and Spooner. Through his magazine Liberty, which he established in 1881, he contributed to the development of anarchist political thought. Drawing from the mutualism of Warren and Proudhon, he argued that the exploitation of labour derived from authority of the state, which collaborated with capitalists in order to extract labour value in the form of "interest, rent and profit". In order to combat coercive practices that allowed the proliferation of wealth and privilege, Tucker proposed the establishment of a "free market of anarchistic socialism", in which all forms of monopoly were abolished. Tucker derided profit as antithetical to free competition and criticised capitalism for "abolishing the free market", arguing that a truly free market was governed only by the cost of production. At the center of his anti capitalist critique were what he called the "Four Monopolies": that of money, land, tariffs and patents. While Tucker was intensely critical of capitalism, he was uninterested in speculating on the makeup of a future mutualist society. This was eventually taken up by John Beverley Robinson, who built on Tucker's critique to advocate for cooperative economics and mutual aid. Tucker's followers dedicated themselves to elaborating mutualist projects, with Alfred B. Westrup, Herman Kuehn and Clarence Lee Swartz all writing extensively on the subject of mutual credit.
Бөлімшелер мен құлдырау
Алтын ғасырдың басында Прудондық мутуализм американдық жекешелікпен берік байланысты болды, ал Такердің ізбасарлары анархистік коммунизмге қарсы өздерін анықтауға көшті. Такердің өзі бұл ерекшелікті жасамаса да, Генри Сеймур сияқты анархистер мутуализмді коммунизмге қарсы қойып, мутуализм ақырында "коммунистік емес анархизмді" білдіретін ұғымға айналды. Такердің шәкірттерінің бірі, Дайер Лум, американдық жекешеліктер мен әлеуметтік анархизмге көзқарасы қалыптасып келе жатқан жұмысшы қозғалысы арасындағы айырмашылықты жоюға тырысты. 1880 жылдары Лум Халықаралық жұмысшы халықтар қауымдастығына (IWPA) қосылды, онда ол "жалақы құлдығын" талдап, меншік құқығы мен өзара банктік жүйе құруды ұсынды. Лум жылдар бойы әртүрлі радикалды бағыттар арасында байланыс орнатуға ұмтылып, әлеуметтік революцияны ілгерілете алатын "көп түрлі анархистік коалиция" құруға үміттенді. Хеймаркет оқиғасы кезінде Лум IWPA-ның еңбек одақтарын еңбектерді пайдалануға қарсы күресу құралы және болашақта өндірушілердің еркін қауымдастығын алдын ала дайындау құралы ретінде қарауымен келісті. 1890 жылдары Лум Америка Еңбек Федерациясына (AFL) қосылды, онда ол жұмысшыларды мутуалистік идеялармен – банк ісі, жер реформасы және кооперативтер туралы "Анархия экономикасы" атты памфлеті арқылы таныстырды. Лум мутуалистік экономиканы популист саясатымен біріктіріп, "ерекше американдық идеологияны" жасауда маңызды рөл атқарды, оны американдық жекешелік Вольтер Де Клэр қабылдады. Бірақ осы кезде фракциялық жіктер де күшейе бастады, өйткені Бостон қаласындағы Такердің жекешелік тобы мен Чикаго қаласындағы иммигрант революциялық социалистер қарама-қарсы лагерьлерге бөлінді, ал Лум екеуінің арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға тырысты. Лум мен Деклэр бірлесіп "белгісіз анархизм" тұжырымын жасады, жекешелік және коммунистік анархистер арасындағы дауды жеңу мақсатында. Бірақ ақырында бұл жік Такердің көптеген шәкірттерін анархистік қозғалыстан оңшыл саясатқа итермеледі, олардың кейбіреуі, мысалы Кларенс Ли Шварц, капитализмді қабылдап, қазіргі американдық либертариандығының негізін қалады.
By the beginning of the Gilded Age, Proudhonian mutualism was firmly identified with American individualism, while Tucker's followers came to define themselves in opposition to anarchist communism. Although Tucker himself didn't make the distinction, anarchists such as Henry Seymour increasingly contrasted mutualism against communism, with mutualism eventually being used to refer to "non communist anarchism". One of Tucker's disciples, Dyer Lum, attempted to bridge the divide between the American individualists and the growing labour movement, which was developing sympathies for social anarchism. In the 1880s, Lum joined the International Working People's Association (IWPA), in which he developed a laissez faire analysis of "wage slavery" that proposed a form of occupation and use property rights and a mutual banking system. Over the years, Lum worked to develop ties between different radical tendencies, hoping to create a "pluralistic anarchistic coalition" capable of advancing a social revolution. By the time of the Haymarket affair, Lum had aligned with the IWPA's view of labor unions as a means to both combat the exploitation of labour and to prefigure a future free association of producers. In the 1890s, Lum joined the American Federation of Labor (AFL), within which he introduced workers' to mutualist ideas on banking, land reform and cooperativism through his pamphlet The Economics of Anarchy. Lum was instrumental in synthesising mutualist economics with populist politics into a "uniquely American ideology", one which was taken up by the American individualist Voltairine De Cleyre. But factional divides also began to exacerbate at this time, as Tucker's individualist group in Boston and immigrant revolutionary socialists in Chicago split into opposing camps, while Lum attempting to mend relations between the two. Lum and Decleyre together developed a perspective of "anarchism without adjectives", in an attempt to overcome the ongoing feud between individualist and communist anarchists. But eventually the split drove many of Tucker's disciples away from the anarchist movement and towards right wing politics, with some like Clarence Lee Swartz coming to embrace capitalism and setting the groundwork for modern American libertarianism.
Қазіргі заманғы даму
20-ғасырдың басында экономистер Ральф Борсоди мен Сильвио Геселл өзара көмек концепцияларын дамытты; ал өзара көмек идеялары жергілікті тауар алмасу жүйелерінде және балама валюта модельдері арқылы іске асырылды. Гюстав Ландауэр 1918–1919 жылдардағы неміс революциясы кезінде Бавария Кеңестік Республикасындағы жетекші тұлғаға айналды, ол өзара несие, тең айырбас және пайдалану құқығын қамтитын өзара көмек бағдарламасын қабылдады. 20-ғасырдың соңындағы кейбір анархист теоретиктері де өзара көмекке шабыттанды, олардың ішінде американдық әлеуметтік сыншы Пол Гудман, итальяндық эссеші С. Джордж Бенелло, британдық әлеуметтік тарихшы Колин Уорд және американдық философ Питер Ламборн Уилсон болды. Басым анархистік ойлау мектептеріне балама ұсыну мақсатында Лари Гэмбоун өзара көмек қозғалысын қайта жандандыруға тырысты; ол британдық анархист Джонатан Симкокты және американдық индивидуалист Джо Пикотты тартқан Ертісті Ынтымақтастық Қозғалысын құрды, бірақ ол көп ұзаққа соқпады. 20-ғасырдың соңына қарай өзара көмек көпшілік санасынан мүлдем шығып, тек интернеттің ескі мәтіндерге қолжетімділігін арттыру арқасында ғана қайта қызығушылық туды. Америкалық либертариандық теоретик Кевин Карсон бұл тақырыпқа жаңаша қызығушылықтың орталық тұлғасы болды, ол өзіндік күшпен өзара көмек туралы бірнеше еңбектер жариялады. Карсонның «Өзара көмек саяси экономикасы бойынша зерттеулер» атты еңбегінде австриялық және марксистік экономиканың синтезі ұсынылып, Таккердің өзара көмек тұжырымына негізделген «еркін нарық антикапитализмі» формасы жасалды. 21-ғасырда Прудонның еңбектеріне қызығушылық қайта оянды, оның көптеген мәтіндері Прудон кітапханасынан басылып, «Мүлік – ұрлық» жинағына енгізілді.
During the early 20th century, mutualist concepts were developed by the economists Ralph Borsodi and Silvio Gesell; while mutualist ideas were implemented within local exchange trading systems and by models of alternative currency. Gustav Landauer, who became a leading figure in the Bavarian Soviet Republic during the German Revolution of 1918–1919, adopted a mutualist programme of mutual credit, equal exchange and usufruct property rights. Some anarchist theorists of the late 20th century were also inspired by mutualism, including American social critic Paul Goodman, Italian essayist C. George Benello, British social historian Colin Ward, and American philosopher Peter Lamborn Wilson. In order to provide an alternative to the dominant anarchist schools of thought, Larry Gambone attempted to revive the mutualist movement; he established the Voluntary Cooperation Movement, which managed to recruit the British anarchist Jonathan Simcock and the American individualist Joe Peacott, but it was short lived. By the end of the 20th century, mutualism had largely fallen out of the popular consciousness, only experiencing a revival in interest when the internet improved public access to old texts. American libertarian theorist Kevin Carson was central to the renewed interest in the subject, self publishing a series of works on mutualism. Carson's Studies in Mutualist Political Economy proposed a synthesis of Austrian and Marxian economics, developing a form of "free market anti capitalism" based on Tucker's conception of mutualism. Interest in Proudhon's works was also renewed during the 21st century, with many of his texts being published by the Proudhon Library and compiled into the collection Property is Theft.
Теория
Мутуализмнің негізгі аспектілері – еркін қауымдастық, еркін банкинг, өзара көмек түріндегі қайырымдылық, жұмыс орнындағы демократия, жұмысшылардың өзін-өзі басқаруы, кезеңділік және екі билік. Мутуализмді жақтаушылары көбінесе антикапиталистік еркін нарықты жақтаған ретінде сипаттайды. Мутуалистер капитализммен байланысты экономикалық проблемалардың көпшілігі шығын принципін бұзуға тең екенін, немесе Джозия Уоррен айтқандай, бағаның шегі болып табылатынын дәлелдейді. Ол Адам Смит 1776 жылы танымал еткен (бірақ ойлап таппаған) еңбек құнының теориясынан шабыттанды (Прудон Смитті шабыт көзі ретінде атады). Еңбек құнының теориясы бойынша, нәрсенің нақты бағасы (немесе шынайы құны) – оны өндіруге жұмсалған еңбектің мөлшері. Уорреннің бағаның шегі – шығын теориясы бойынша, шығын бағаның шегі болуы керек, ал шығын – тауар немесе қызмет өндіруге қажетті еңбек мөлшері. Кез келген адам тауар сатса, оның өзіне түскен шығыннан артық баға алмайды.
The primary aspects of mutualism are free association, free banking, reciprocity in the form of mutual aid, workplace democracy, workers' self management, gradualism and dual power. Mutualism is often described by its proponents as advocating an anti capitalist free market. Mutualists argue that most of the economic problems associated with capitalism each amount to a violation of the cost principle, or as Josiah Warren interchangeably said, the cost the limit of price. It was inspired by the labour theory of value, which was popularized—although not invented—by Adam Smith in 1776 (Proudhon mentioned Smith as an inspiration). The labor theory of value holds that the actual price of a thing (or the true cost) is the amount of labor undertaken to produce it. In Warren's terms of his cost the limit of price theory, cost should be the limit of price, with cost referring to the amount of labour required to produce a good or service. Anyone who sells goods should charge no more than the cost to himself of acquiring these goods.
Келісімшарт және федерация
Мутуализм өндірушілердің өз тауарларын келісімшарт жүйелерін қолдану арқылы өзіндік құнымен айырбастауын қажет етеді. Прудонның бастапқыдағы өзіндік құн туралы анықтамалары еңбек сағаттарының құнына қатысты белгілі бір шарттарға негізделгенімен, кейін ол өзіндік құнға еңбектің қарқындылығы, жұмыстың сипаты сияқты басқа да факторларды қосып, қайта анықтады. Ол сондай-ақ келісімшарт түсінігін федерация түсінігіне дейін кеңейтті. К. Стивен Винсент Прудон идеяларының осы аспектісін терең талдап, "Прудон экономиканы басқару және бағыт беруді жұмысшыларға қайтаратын өндірістік демократия бағдарламасын тұрақты түрде ілгерілетті" деп атап көрсетті. Прудон үшін "күшті жұмысшылар бірлестіктері жұмысшыларға сайлау арқылы кәсіпорынды күнделікті басқару және жұмыс істеу жолдарын бірлесіп анықтауға мүмкіндік береді".
Mutualism holds that producers should exchange their goods at cost value using contract systems. While Proudhon's early definitions of cost value were based on fixed assumptions about the value of labour hours, he later redefined cost value to include other factors such as the labour intensity, the nature of the work involved, etc. He also expanded his notions of contract into expanded notions of federation. K. Steven Vincent notes in his in depth analysis of this aspect of Proudhon's ideas that "Proudhon consistently advanced a program of industrial democracy which would return control and direction of the economy to the workers". For Proudhon, "strong workers' associations would enable the workers to determine jointly by election how the enterprise was to be directed and operated on a day to day basis".
Пайдалану
Мутуалистер жерді сатып алуға және сатуға болатын тауар деп санамайды, олар жерді пайдалану және қолдану нормаларына негізделген шартты иелену құқықтарын жақтады. Мутуалистер жеке тұлғаның жерді пайдаланбаса да, оған еңбегін салған жағдайда, жер иелігіне заңды талап етуге болатыны туралы пікірталас жүргізеді. Барлық мутуалистер адам еңбегі мен машиналар өндіргеннің бәрін жеке меншік ретінде иеленуге болады дегенге келіседі. Мутуалистер жеке емес меншік және Локктың «жабысқан мүлік» тұжырымын қабылдамайды. Зорлықпен алынған, қанаушылық жолымен тапқан ақшаға немесе пайдалану құқығын бұза отырып алынған ақшаға сатып алынған кез келген мүлік заңсыз деп есептеледі. Анархокоммунистер мен мутуалистер арасындағы келіспеушіліктердің бірі Прудонның еңбек құралдарын жұмыскерлерге өтемақы ретінде беру үшін еңбек талондарын немесе тауарлар мен қызметтер нарығын қолдауынан туындайды. Алайда, Прудон еңбек валютасын ұсынған деген тұрақты айғақтар қате түсінік немесе дұрыс емес көрсету ретінде сынға алынды. Басқа анархокоммунистер сияқты, Петр Кропоткин еңбек ақысын жоюды жақтады және «үйлер, егістіктер, диірмендер енді жеке меншік емес екенін мойындағандар, еңбек нотасы сияқты жаңа жалақы формасын қалай мақұлдай алады?» деп сұрады, олар коммунаға немесе ұлтқа тиесілі. Джордж Вудкокқа сәйкес, Кропоткин «Халық банктері немесе жұмысшылар бірлестіктері еңбек чектері арқылы басқаратын» жалақы жүйесінің мәжбүрлеудің бір түрі екеніне сенген. Коллективист-анархист Михаил Бакунин Прудондық мутуализмді де қатаң сынады: «Жан-Жак Руссо мектебінің индивидуалистері мен Прудондық мутуалистердің қоғамды адамдардың өзара келісімдері арқылы ғана құрылатынын, олар бір-біріне толығымен тәуелсіз және тек адамдар арасында жасалған келісімдер арқылы қарым-қатынасқа түседі деп түсінуі қаншалықты күлкілі. Олар аспаннан түскендей, өздерімен бірге сөйлеу, ерік-жігер, бастапқы ойларды алып келгендей және жердегі нәрселерге жат сияқты, яғни әлеуметтік тегі бар нәрсеге жат сияқты».
Mutualists believe that land should not be a commodity to be bought and sold, advocating for conditional titles to land based on occupancy and use norms. Mutualists argue whether an individual has a legitimate claim to land ownership if he is not currently using it but has already incorporated his labour into it. All mutualists agree that everything produced by human labour and machines can be owned as personal property. Mutualists reject the idea of non personal property and non proviso Lockean sticky property. Any property obtained through violence, bought with money gained through exploitation, or bought with money that was gained violating usufruct property norms is considered illegitimate. One area of disagreement between anarcho communists and mutualists stems from Proudhon's alleged advocacy of labour vouchers to compensate individuals for their labour and markets or artificial markets for goods and services. However, the persistent claim that Proudhon proposed a labour currency has been challenged as a misunderstanding or misrepresentation. Like other anarcho communists, Peter Kropotkin advocated the abolition of labour remuneration and questioned, "how can this new form of wages, the labor note, be sanctioned by those who admit that houses, fields, mills are no longer private property, that they belong to the commune or the nation?" According to George Woodcock, Kropotkin believed that a wage system, whether "administered by Banks of the People or by workers' associations through labor cheques", is a form of compulsion. Collectivist anarchist Mikhail Bakunin was an adamant critic of Proudhonian mutualism as well, stating: "How ridiculous are the ideas of the individualists of the Jean Jacques Rousseau school and of the Proudhonian mutualists who conceive society as the result of the free contract of individuals absolutely independent of one another and entering into mutual relations only because of the convention drawn up among men. As if these men had dropped from the skies, bringing with them speech, will, original thought, and as if they were alien to anything of the earth, that is, anything having social origin".