Кіріспе

Үлкен неміс халық партиясы (неміс тілінде Großdeutsche Volkspartei, қысқартылған GDVP) – 1920 жылы құрылған, Бірінші Австрия Республикасы кезінде болған неміс ұлтшыл және ұлттық-либералдық саяси партия.

Қор

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Австрия-Мажарстанның тарауынан соң, көптеген шашыраңқы партиялар мен топтарға бөлінген неміс ұлтшылдары мен "неміс либералдары" Германия Австриясының Уақытша Ұлттық жиналысында 102 өкілмен социалистер мен католиктік христиандық социалистерден басым түсіп, ең ірі топты құрады. 1919 жылы 17 түрлі топтар мен клубтар федерация құрып, бұрынғы Линц қаласының мэрі Франц Дингофер басшылығымен Үлкен неміс қауымдастығын (Großdeutsche Vereinigung) құрды. Уақытша жиналыстың делегаты ретінде Дингофер 1918 жылғы 21 қазанда социалист Карл Сейтц және христиандық-әлеуметтік саясаткер Джодок Финкпен бірге оның үш президентінің бірі болып сайланды. Оның төрағалығымен жиналыс Германия Рейхына қосылуға дауыс берді және Германия Австриясын республика деп жариялады. 1920 жылы Зальцбургте өткен құрылтайда Үлкен неміс қауымдастығы бір партияға, неміс ұлтшыл және антисемиттік Үлкен неміс халық партиясына айналды. Ұлттық партиялардың арасынан тек неміс жұмысшы партиясы мен ауылдық Landbund ғана қосылмады. Партияның берік ұйымы болмады, бірақ оның орнына ұлтшыл көзқарастағы, бірақ көбінесе саясатқа қатыспайтын немесе қызығушылық танытпайтын адамдармен қолдау көрсетілді. Партия студенттер, мұғалімдер және бюрократтар тарапынан күшті қолдау алды.

Идеология

Партия Volksgemeinschaft немесе халық қауымдастығын құруды қолдады. Олар Австрияның Германиямен бірігуін және еркін сауданы талап етті, сондай-ақ Йохан Шобер, Игнац Зайпель және Рудольф Рамек кабинеттерінде вице-канцлерлер лауазымын атқаруды қамтамасыз етті. 1927 жылдан бастап, ұқсас бағытталған Ландбунд Ұлы немістердің коалициялық серігі ретіндегі орнын иеленді. Канцлер Йоханн Шобер (1921–22 жж., 1930–31 жж.) партия мүшесі болмаса да, неміс ұлтшылдарына жақын деп есептелді. 1930 жылдардың басында Австрия нацистік партиясына қолдаудың күшеюімен, Ұлы Германия Халық партиясы көптеген мүшелерін нацистерге және жартылай әскери Хаймвер күштеріне жоғалтты. 1933 жылдың 15 мамырында партияның радикалданған қалдықтары ұлттық социалистермен бірлесіп, іс-қимыл тобын ("Kampfgemeinschaft") құрды және 1933–34 жылдары нацистік партиямен бірікті. 1934 жылы Австрия Федеративтік Штатының австрофашистік диктатурасы орнатылғаннан кейін барлық партияларға тыйым салынды. 1938 жылы нацистік Германияға қосылғаннан кейін (Аншлюс), көптеген бұрынғы мүшелер неміс нацистік партиясына қосылды.

Мұра

Үлкен неміс халықтық партиясы Австрияның "Үшінші лагерін" (Drittes Lager) көрсетеді, ол дәстүрлі түрде жалпы неміс ұлтшылдары мен ұлттық либералдарды (Австрияда "неміс либералдары") біріктірген. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін "Үшінші лагерь" Тәуелсіздер федерациясы, ал кейін Австрияның бостандық партиясы ретінде қайта жанданды.