Георг Генсвайн: Католик ділінің қайраткері және Папа Бенедикт XVI-ның жеке хатшысы

Кіріспе

Неміс католик дін қызметкері (туған 1956)

Георг Гэнсвайн (; туған 30 шілде 1956) – Католик шіркеуінің неміс дін қызметкері, 2012 жылдан 2023 жылға дейін Папа үйінің префекті қызметін атқарды және Папа Бенедикт XVI-ның жеке хатшысы болды. Ол шамамен он жыл бойы Қасиетті Крест Папалық университетінде канондық құқық профессоры болды және 2012 жылдан бері архиепископ атағын иеленеді. Қазіргі уақытта ол Фрайбург соборының құрметті каноны. Гэнсвайн итальян, испан, неміс, ағылшын, француз және латын тілдерін еркін меңгерген.

Алғашқы жылдар

Генсвайн Германиядағы Улинген Биркендорф муниципалитетіне қарасты Қара Ормандағы Ридерн-ам-Вальд, Вальдшут, Баден-Вюртемберг ауылында, темірші Альберт Генсвайн мен оның әйелі Гертрудтың үлкен ұлы болып дүниеге келді. Оның екі інісі мен екі әпкесі бар. Гэнсвейн 1974 жылы 18 жасында дін қызметкері болуға шешім қабылдағанын айтады. 1976 жылы семинарияда оқуын бастап, 1984 жылдың 31 мамырында Фрайбург архиепископтығының дін қызметкері болып тағайындалды. Келесі екі жылды ол Қара Орманда көмекші дін қызметкері (пастор) болып өткізді. 1993 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінен канондық құқық бойынша докторлық диссертациясын қорғап, ғылым кандидаты атағын алды. Диссертациясы Екінші Ватикан соборы бойынша шіркеутану туралы болды. Кейінірек ол былай деді: "Жарты жылдан кейін мен шаршап, енді архиепископқа барып, мені қайтадан епархияға қабылдауын сұраймын, өйткені мен бұдан былай шыдай алмаймын. Мен әрқашан қуанышпен және оңай оқыдым, бірақ канондық құқықты оқығанда сыра жоқ тас карьеріндегі жұмыс сияқты құрғақ сезіндім – құрғақшылықтан өліп қаласың."

Рим Куриясы

Гэнсвейн 1993 жылы Римге көшіп келді. Ол 1995 жылы Рим Куриясына Құдайға табыну және қасиеттіліктер тәртібі жөніндегі Конгрегацияның лауазымды адамы ретінде кірді және 1996 жылы Иман туралы доктрина жөніндегі Конгрегацияда кардинал Йозеф Ратцингердің штабына қосылды. Ол 2005 жылға дейін Святой Крест Паптық университетінде канондық құқық профессоры болды. 2000 жылдың 25 сәуірінде Папа Иоанн Павел II оған "Әзіздігінің шаплоны" атағын берді. Ол 2003 жылы Йозеф Клеменсті Ратцингердің жеке хатшысы ретінде алмастырды. 2006 жылдың шілдесінде берген сұхбатында ол Папаның күнделікті әдеттерін былай сипаттады: "Папаның күні сағат 7-де әдеттегі миссадан басталады, содан кейін таңғы дұға және ойлану уақыты болады. Содан кейін біз бірге таңғы ас ішеміз, ал мен күнімді көптеген хаттарды қарап шығудан бастаймын". Ол Бенедиктті таңертеңгі қабылдауларға сүйемелдеп, содан кейін бірге түскі ас ішеді, "қысқа серуендеп", демалады, одан кейін оған назар қажетті құжаттарды ұсынады. 2007 жылдың қаңтарында итальяндық суретші және сәнгер Донателла Версаче 2007 жылғы күзгі маусымдағы "Clergyman Collection" үшін Гэнсвейнды шабыт көзі ретінде пайдаланды, осылайша Гэнсвейннің "Сұлу Джордж" деген лақап атының танымалдылығын арттырды. 2013 жылдың қаңтарында Гэнсвейннің суреті, оның келісімінсіз, "Vanity Fair" журналының итальяндық басылымының мұқабасында пайда болды. 2007 жылы ол Мюнхен және Фрайзинг архиепархиясының архиепископы лауазымына үміткер ретінде талқыланды. 2013 жылдың тамызында ол Германияға осындай қызметке оралуға ниеті жоқ екенін, Римге ден қойып отырғанын және жағдайдың өзгеруін күтпегенін айтты. 2013 жылдың тамызында дін қызметкері ретінде тағайындалғаннан кейін Фрайбург соборында алғашқы уағызын оқуға дайындалып, ол: "Мен әлі де Фрайбург архиепархиясының дін қызметкерімін және өзімді солай сезінемін" деді. Гэнсвейн теннис ойнайды және шаңғы тебуді ұнатады. Оның "әуесқой ұшқыш куәлігі" бар.

Пап үйінің префекті

2012 жылдың 7 желтоқсанында Гэнсвейн кардинал Джеймс Майкл Харвидің орнын басып, Папалық үйдің префекті болып тағайындалды және Урбс Сальвия титулдық орынды иеленуші архиепископ дәрежесіне көтерілді. Кейбіреулер бұл тағайындауды папаға кіруді бақылайтын лауазымға жеке сүйікті адамды жылжыту деп сынады, ал оның консервативті көзқарастары Бенедикттің пікірін "қалыптастырып, нығайтып, ынталандырады" деп санайтын. Бірнеше аптадан кейін Папа Бенедикт 28 ақпанда паптық қызметтен кетті, ал Гэнсвейн префект қызметін атқарумен бірге онымен бірге Кастель Гандольфоға көшті. 2 мамырда Бенедиктпен бірге Ватикан қаласындағы Матер Экклезиае монастырына көшті. 2017 жылы Гэнсвейн есту қабілетін жоғалтты, бірақ денсаулығы қалпына келді. 2020 жылы ол ауыр бүйрек ауруымен ауруханаға түсті. 2020 жылдың басында кардинал Сарамен болған даудан кейін Гэнсвейннің жауапкершілігі өзгертілді. Ол префект лауазымында қалғанмен, бұл лауазымның қоғамдық функцияларын орындауын тоқтатты. Ватиканның баспасөз қызметі Гэнсвейннің рөлі Папалық үй қызметкерлерінің "міндеттемелері мен жауапкершіліктерінің қайта бөлінуін" көрсетеді деді. Гэнсвейн 2022 жылдың 31 желтоқсанында Папа Бенедикт қайтыс болғанда әлі де префект атағын сақтап қалды. Ол 9 қаңтарда, 4 наурызда және 19 мамырда 2023 жылы Папа Францискпен кездесті, ол әлі де префект лауазымымен таныстырылды. 2023 жылдың сәуірінде Папа Франциск бір сұхбатта Гэнсвейнге бірнеше ай ішінде Ватикан қаласындағы пәтерінен шығып, содан кейін Италияда (Ватиканнан тыс) немесе туған Германиясында тұруға кеңес бергенін айтты. 2023 жылдың 15 маусымында Ватиканның баспасөз қызметі Гэнсвейннің префект ретіндегі соңғы күні 2023 жылдың 28 ақпаны болғанын және Папа Франциск оған 1 шілдеден бастап туған епархиясына, Фрайбург им Брейсгау архиепархиясына оралуын ұсынғанын хабарлады. Гэнсвейннің Римде қалуы ерекше жағдай болды, өйткені оның ізашарлары басқа жерлерге жіберілді. Оған жаңа лауазым берілмеуі де ерекшелік тудырды. Оның префекттік қызметі Папа Бенедикттің паптық қызметінің аяқталуының он жылдығымен бірге аяқталды.

On 7 December 2012, Gänswein was appointed Prefect of the Pontifical Household, replacing Cardinal James Michael Harvey, and raised to the rank of archbishop with the titular see of Urbs Salvia. Some criticized the appointment as the promotion of a personal favorite into a position to control access to the pope and whose conservative views would "confirm, reinforce and encourage" Benedict's. A few weeks later Pope Benedict resigned from the papacy effective 28 February, and Gänswein moved with him to Castel Gandolfo while continuing as prefect. He moved with Benedict again on 2 May to the Mater Ecclesiae Monastery in Vatican City. In 2017 Gänswein suffered from hearing loss, but recovered. In 2020 he was hospitalized for a serious kidney problem. In early 2020, following a public dispute with Cardinal Sarah, Gänswein's responsibilities were changed. Though he remained prefect, he ceased to perform the public functions of that office. The Holy See Press Office said Gänswein's role reflected a "redistribution of the various commitments and duties" of papal household staff. Gänswein still held the prefect's title when Pope Benedict died on 31 December 2022. He met with Pope Francis on 9 January, 4 March, and 19 May 2023, still identified by his prefect's title. In April 2023, Pope Francis told an interviewer that he had told Gänswein to vacate his Vatican City apartment within a few months and then live either in Italy outside the Vatican or in his native Germany. On 15 June 2023, the Holy See Press Office announced that Gänswein's last day as prefect was 28 February 2023, and that "for the time being" Pope Francis had told him to return as of 1 July to his home diocese, the Archdiocese of Freiburg im Breisgau. That Gänswein had remained in Rome was an anomaly; his predecessors had received assignments that took them elsewhere. The fact that he was not given a new role was unusual. His term as prefect ended on the tenth anniversary of the end of Pope Benedict's papacy.

Зейнеткерлік

Германияның Фрайбург қаласына көшіп келген Гэнсвейн жергілікті семинариядағы пәтерде тұрады. 2023 жылдың 17 шілдесінде Фрайбург архиепископиясы оның Фрайбург соборының құрметті каноны атанғанын және кейде надындарды өткізуге немесе жергілікті мерекелерде төрағалық етуге мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді.

Бенедикт XVI-ның отставкаға кетуі

Папа Бенедикт 2013 жылдың 11 ақпанында 28 ақпанда отставкаға кететінін жариялады. Гэнсвайн сол кезде онымен бірге Кастель Гандольфоға көшіп, Папалық үйдің басшысы қызметін жалғастырды. 2 мамырда Бенедиктпен бірге Ватикан қаласындағы Матер Экклезиа монастырына көшті. Гэнсвайн Папаның отставкаға кету жоспарын "алдын ала біраз уақыттан" білгенін және оны ойын өзгертуге тырысқанын айтты, бірақ "Папа Бенедикт шешім қабылдады. Оны ықпал ету мүмкін емес еді" деді. Ол жаңалықты "мүшесі кесілгендей" сезінді және "жаңа рөлге бейімделу және оны қабылдау қиын" деді. Франциск Папалық резиденцияда тұрмау туралы шешімін прессаның құптауына наразылық білдіріп, "Бенедикт өзімшілдік үшін емес, өте қарапайым болғандықтан Папалық резиденцияда тұрмады" деді. Францискпен бірнеше ай жұмыс істегеннен кейін ол: "Күннің басында мен бүгін не өзгеріп кеткенін білуді күтемін" деді. Кейін, кешкі сағат 9-дан кейін Бенедикттің істерімен және корреспонденциясымен айналысады. Папа Бенедикт XVI-ның отставкасының бірінші жылдығында Гэнсвайн: "Мен тарих оның понтификатының соңғы жылдарында көбінесе оқылған пікірден өзгеше баға беретініне сенімдімін, тіпті сенгенімді айта аламын, себебі дереккөздер анық және олардан шындық шығады" деді. 2016 жылы ол "Vatileaks" немесе басқа да мәселелердің Бенедикттің отставкасына "ешқандай қатысы болмағанын" айтты. Гэнсвайн Франциск пен Бенедикттің бір-бірімен "бәсекелес" екі Папа емес, бір "кеңейтілген" Петр кеңсесін құрайтынын, онда "белсенді" және "зерттеуші" мүшелер бар екенін айтты. Ол Бенедикттің 13 ғасырдағы Папа Селестин V сияқты Папалықтан бас тартпағанын, керісінше, денсаулығына байланысты оны тиісінше жалғастыруға тырысқанын және "Осылайша, 2013 жылдың 11 ақпанынан бастап Папалық қызмет бұрынғыдай емес. Бұл Католик шіркеуінің негізі және осылай болып қала береді; бірақ Бенедикт XVI-ның ерекше понтификаты осы негізді терең және түбегейлі түрлендірді" деді.

Pope Benedict announced on 11 February 2013 that he was resigning on 28 February. Gänswein moved with him then to Castel Gandolfo while continuing in his role as head of the Pontifical Household. He moved with Benedict on 2 May to the Mater Ecclesiae Monastery in Vatican City. Gänswein said he had known about the Pope's plan to resign for "quite some time beforehand" and had tried to change his mind, but "Pope Benedict had reached a decision. He was not to be shaken", he said. He said the news felt like "an amputation" and that "Accepting and coming to terms with my new role is painful". He resented that the press welcomed Pope Francis’ decision not to live in the papal apartments and said that "Benedict didn’t live in the papal apartments for egotistical reasons – he was also very modest". After several months working for Francis he said "At the beginning of each day, I find myself once again waiting to see what will be different today". Then after 9 o’clock in the evening he handles Benedict's affairs and correspondence. On the first anniversary of the resignation of Pope Benedict XVI, Gänswein said that "I am certain, indeed convinced, that history will offer a judgment that will be different than what one often read in the last years of his pontificate because the sources are clear and clarity springs from them." In 2016 he said that "Vatileaks" or other issues had "little or nothing" to do with Benedict's resignation. Gänswein said that Francis and Benedict are not two popes "in competition" with one another, but represent one "expanded" Petrine Office with an "active" member and a "contemplative" one. He said that Benedict had not abandoned the papacy like Pope Celestine V in the 13th century but rather sought to continue his in a more appropriate way given his frailty and that "Therefore, from 11 February 2013, the papal ministry is not the same as before. It is and remains the foundation of the Catholic Church; and yet it is a foundation that Benedict XVI has profoundly and lastingly transformed by his exceptional pontificate."

Папа Францисктің сайлануы

2014 жылдың 13 наурызында неміс телеарнасы ZDF тілшісінің өткен жылғы конклавта Франциск Папа сайланғаны оны таң қалдырды ма деген сұрағына жауап берген архиепископ Гэнсвейн: "Иә, мен басқа кандидаттарды қолдағанмын. Мен жаңылыстым, бірақ басқалар да жаңылысты", - деді. Ол сондай-ақ, қазіргі уақытта Папа БАҚ-тың сүйіктісі екенін, бірақ мұның мәңгілік емес екенін айтты. Папаның бәріне ұнай бермейтінін де жеткізді.

Бенедикт пен Франциск арасындағы қарым-қатынас

2015 жылдың қаңтар айында Гэнсвейн Папа Эмеритус Бенедикт XVI өткен күзде отбасы жөніндегі епископтар Синоды азаматтық түрде қайтадан некеге тұрған католиктерге құдай рәсіміне қатысуға рұқсат беруі мүмкін деген алаңдаған консервативті кардиналдармен кездескен деген қауесетті жоққа шығарды. Ол оны "таза ойдан туған" деді. Ол Францисктың пастырлық қамқорлыққа қайтадан баса назар аударғаны дінде ешқандай өзгеріс болмайтынын білдіреді және былай деді: "Папа – Шіркеу дінінің бірінші кепілі және сақшысы, сонымен бірге бірінші бағушы, бірінші пастор". 2017 жылдың шілдесінде кейбір комментаторлар Бенедикттің мәлімдемесін Францискке сын ретінде түсіндірді. Гэнсвейн оларды "ақымақтар" деп атады және олардың "қиялға берілетінін" айтты. Ол "Емиритус папа әдейі пайдаланылды" және "Олар оны пайдалануды қалайды. Бірақ бәрі бекер болады" деді. 2019 жылы Бразилиядағы Маражо епископы журналистерге Бенедикттің 2009 жылы канондық заңға енгізген түзетулері әйел диакондарды тағайындауға мүмкіндік беруі мүмкін екенін айтқаннан кейін, Гэнсвейн бұл мәлімдемені "толыққанды абсурд және қате" деп атады. Ол Бенедиктпен бұл мәселе туралы сөйлеспегенін және оның пікірлері "тек менікі" екенін айтты. 2023 жылы жарық көрген "Шындықтан басқа ештеңе жоқ. Бенедикт XVI-ның жанындағы өмірім" атты кітабында Гэнсвейн Бенедикттің 2016 жылы төрт кардиналдың ашық хатына жауап бермегеніне "таңырқанғанын" жазды. Франциск Бенедиктке берген сұхбатының мәтінін жіберіп, оның пікірін сұрағаннан кейін, Гансвейннің айтуынша, Бенедикт Францисктің аборт және гомосексуализм туралы жауаптарын сынға алған түсініктемелермен жауап берді. Гэнсвейн сондай-ақ Бенедикттің Францисктың латын миссасын қолдануды шектеу туралы шешімін "қателік" деп санағанын жазды.

Кардинал Сарамен айтыс

2020 жылдың қаңтар айында Гэнсвейн кардинал Роберт Сарадан діни ұялылық туралы кітапта Сарамен бірлескен автор ретінде Папа Бенедикттің атын жоюды және кітаптың кіріспесі мен қорытындысының авторы ретінде де атын алып тастауды сұрады. Ол Бенедикттің кітапты жазуға қатыспағанын және өзінің атын пайдалануға рұқсат бермегенін мәлімдеді. Бұл мәселені "кардинал Сараның ниетіне күмән келтірмейтін, түсініспеушілік" деп сипаттады. Сара бұған дейін Бенедикттің рөлін осылай сипаттауды жоққа шығарған еді.

Сарамен туындаған даудан кейін Гэнсвейн Папа үйінің префекті лауазымындағы қоғамдық функцияларын тоқтатты. Ол енді Папа Францискпен бірге Папаның апталық аудиенцияларында көрінбеді, сондай-ақ мемлекет басшылары мен Папаның өзге де маңызды қонақтарын қарсы алмады. Оның лауазымы өзгерген жоқ. Ватиканның баспасөз қызметі Гэнсвейннің рөлі Папа үйі қызметкерлерінің "міндеттемелер мен қызметтерін қайта бөлуін" көрсетеді деді.

Куриалдық реформа

2015 жылдың сәуірінде Гэнсвейн: «Жеке мен Курияны реформалау қажеттігін көрсететін ешқандай маңызды себеп байқамаймын. Бір-екі өзгеріс жасалды, бірақ бұл қалыпты жағдайдың бір бөлігі. «Курия реформасы» деген сөз, егер рұхсатыңыз болса, біршама әстеу болып көрінеді» деді. Ватикан мен шіркеудің жалпы алғанда қазір поляризацияланған ба деген сұраққа ол: «Менің көруімше, поляризация жоқ, мен оны сезінбедім де. Кейбір шаралар сынға ұшырады, егер бұл сын негізді болса, онда ол жалпы атмосфераға пайдалы болуы мүмкін». 2017 жылы кардинал Герхард Мюллердің Сенім туралы доктрина жөніндегі Конгрегация префекті лауазымынан алынуы туралы сұраққа Гэнсвейн: «Папаның қызметкерлерінің шешіміне мен түсініктеме беруге құқылым жоқ. Бірақ осы жаңалықты естіген кезде мен қатты ренжідім. Ол, әрине, жақын досым» деді.