Кіріспе

Анионның формуласы OCN және заряды –1.

Цианат ионы – химиялық формуласы OCN болатын анион. Ол үш түрдегі резонанс құрылымдарынан тұрады: [O–C≡N] (61%) ↔ [O=C–N] (30%) ↔ [O⁺–C≡N(2)] (4%). Цианат – изоциан қышқылының (H–N=C=O) туынды анионы және оның аз таралған таутомері – цианол қышқылы (немесе цианол), H–O–C≡N. Цианат ионын қамтитын кез келген тұз, мысалы, аммоний цианаты, цианат деп аталады. Цианат ионы – өте тұрақсыз фулминат анионының (CNO немесе [C–N⁺–O]) изомері. Цианат ионы – амбидентатты лиганд, металл ионымен кешендер құрастырады, онда азот немесе оттегі атомы электрон жұбын донор ретінде тарта алады. Ол сондай-ақ көпірлік лиганд ретінде де әрекет ете алады. –O–C≡N функционалдық тобын қамтитын қосылыстар цианат немесе цианат эфирлері деп аталады. Цианат функционалдық тобы –N=C=O изоцианат функционалдық тобынан, sO–N⁺–C фулминат функционалдық тобынан және sCNO немесе sC–N⁺–O нитрил оксид функционалдық тобынан ерекшеленеді.

Цианат функционалдық тобы

Цианат функционалдық тобы −O−C≡N бар қосылыстар цианат немесе цианат эфирлері деп аталады. Мысалы, фенил цианаты сияқты арил цианаттары, |C6H5OCN, фенолтың цианоген хлориді ClCN-мен, базаның қатысуымен реакцияласу арқылы түзілуі мүмкін. −N=C=O изоцианат функционалдық тобын қамтитын органикалық қосылыстар изоцианаттар деп аталады. Органикалық химияда изоцианаттарды екі еселі байланыспен көрсету қабылданған, бұл байланыстың қарапайым валенттік байланыс теориясына сәйкес келеді. Нуклеофильдік орынбасу реакцияларында цианат көбінесе изоцианатқа айналады. Изоцианаттар полиуретан өнімдерін және пестицидтерді өндіруде кеңінен қолданылады; пестицидтер жасауға қолданылатын метил изоцианат Бхопал апатының маңызды себебі болды.