Кіріспе
Батыс Шошонның жергілікті американдық белсенділері Дэнн әпкелері, Мэри Дэнн (1923–2005) және Кэрри Дэнн (1932–2021) – рухани көшбасшылар, шаруалар және мәдени, рухани және жер құқықтарын қорғайтын белсенділер еді. Олар өз тайпасының дәстүрлі жерін пайдалану мәселесінде АҚШ үкіметіне қарсы күресті, бұл іс АҚШ Жоғарғы Сотында АҚШ-тың Даннға қарсы ісі ретінде қарастырылды. 1993 жылы Дэнн әпкелері «жергілікті халықтың өз жерлеріне құқығын қорғаудағы үлгілі батылдықтары мен табандылықтары» үшін «Тіршілік құқығы сыйлығымен» марапатталды. «American Outrage» (2008) деректі фильмі Батыс Шошон аумағын пайдалану туралы АҚШ үкіметімен болған дауларда олардың көшбасшылық рөлін көрсетті.
The Dann Sisters, Mary Dann (1923–2005) and Carrie Dann (1932–2021), were Western Shoshone elders who were spiritual leaders, ranchers, and cultural, spiritual rights and land rights activists. They challenged the federal government over uses of their tribe's traditional land, in a case that reached the United States Supreme Court as U. S. v. Dann. In 1993 the Dann sisters received the Right Livelihood Award for "exemplary courage and perseverance in asserting the rights of indigenous people to their land." American Outrage (2008) was a documentary film that explored their leadership in the disputes with the federal government over use of the Western Shoshone territory.
Тарих
1863 жылы, АҚШ Азамат соғысының екінші жылында, АҚШ Батыс Шошоне тайпасымен Руби алқабының бейбіт шартын жасады. Бұл шарт АҚШ азаматтарына олардың аумағы арқылы қауіпсіз өтуге мүмкіндік беруді, Пони Экспресс және басқа да байланыс жолдарын қорғауды, сондай-ақ олардың жерінде алтын өндіруге және болашақта теміржол салуға рұқсат беруді көздеді. АҚШ-қа Конфедерацияға қарсы соғыс жүргізу үшін алтын қажет болды. Шартта Батыс Шошоне тайпасының аумағы қазіргі Невада штатының көп бөлігі және тағы төрт штаттың жерлері, сондай-ақ жер астындағы минералдық құқықтар анықталды. Шошоне тайпасы ешқашан жерлерін беруге міндетті емес екені айтылды. 20 жыл бойы жыл сайын 5000 доллар көлемінде ақшалай немесе тауар түрінде жәрдемақы төленуі уәделенді, бірақ тек алғашқы жылы ғана төленді. Келесі онжылдықтарда АҚШ Конгресс заңдары арқылы Батыс Шошоне тайпасының жерлерінің көп бөлігін иеленді. Қазіргі таңдағы жерлердің көп бөлігі Ішкі істер департаменті мен Энергетика департаменті (DOE) сияқты федералдық агенттіктердің, соның ішінде Жерді басқару бюросының (BLM) қарауында. Энергетика департаменті (DOE) осы жердің бір бөлігін ядролық сынақтар үшін пайдаланды және 100-ден астам атмосфералық сынақ жүргізді, "бұл көрсеткіш әлемдегі басқа кез келген жерден жоғары". Осы аумақта 1000-ға жуық бомба жарылды. Батыс Шошоне тайпасы өздерінің жерлерін қайтару үшін ондаған жылдар бұрын сотқа жүгінді. 1962 жылы, қазіргі уақытта таратылған Үнді талаптар соты (1978 жылы қызметін тоқтатты) Шошоне тайпасының жерлерін қоныс аударушылардың басып кіруі салдарынан бақылаудан шығып қалғанын және АҚШ үкіметінен ешқандай талап етуге құқылы емес екенін шешті.
Мэри Данн
Мэри Данн (2 қаңтар 1923 – 22 сәуір 2005) (Батыс Шошон) – американдық үнді миссиясының белсендісі. Ол 2005 жылғы 22 сәуірде Невада штатының орталық бөлігіндегі Крессент-Вэллидегі шаруа қожалығындағы апаттан көз жұмды.
Кэрри Данн
Кэрри Данн (1932 – 2021 жылдың 1 қаңтарында қайтыс болды) – Батыс Шошон тайпасының рухани көшбасшысы және жер және тайпалық құқықтар үшін күрескен белсенді. 2007 жылдың 1 сәуірінде Кэрри Данн 38 басқа белсендімен бірге Невада сынақ алаңында, Невада шөліндегі шарада үкіметтік бағдарламаларға қарсы наразылық білдіргені үшін ұсталды. Ол ядролық сынақтар мен осы алаңдағы бағдарламаларды тоқтатуға бағытталған шараларын жалғастырды. 2008 жылдың қарашасында Данн, Батыс Шошон қорғаныс жобасының мүшелері және басқа төрт тайпалық және қоғамдық мүдделерді қорғайтын ұйымдар АҚШ пен Канаданың Barrick Gold компаниясына қарсы федералды сотқа шағымданып, «АҚШ-тағы ең ірі ашық карьерлік цианидтік алтын кендерін – Невада штатындағы Тенебо тауындағы Cortez Hills кеңейтім жобасын» тоқтатуға бұйрық беруді сұрады. Батыс Шошон тайпасы бұл жерді қасиетті санайды. Рухани мәселелерге қоса, тайпалық және басқа да топтар су, ауа және топырақ сапасына жобаның тигізетін экологиялық әсерінен алаңдайды. Фильм Дана апалы-сіңлілері мен тайпалық құқықтарды қорғаушылардың АҚШ Жоғарғы Соты мен Біріккен Ұлттар Ұйымының шешімі шыққан кездегі оқиғаларын баяндайды.