Кіріспе

Ұлыбританиядағы парламенттік сайлау округі

Глазго Шығысы – Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер Палатасының округі, Шотландияның Глазго қаласында орналасқан. Ол кем дегенде бес жыл сайын бірінші келгенге дауыс беру жүйесі арқылы бір депутатты сайлайды. Қазіргі таңда Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) Дэвид Линден 2017 жылдан бері депутат болып табылады.

Тарих

Глазго-Ист толығымен Глазго қалалық кеңесінің аумағында орналасқан, оған Бейллистон, Кармайл, Истерхаус, Паркхед, Шеттлстон және Толлкросс аудандары кіреді. Бұл бір кезде Еңбек партиясы үшін ең сенімді округтердің бірі болды, сайлау округіне кіретін аймақтар 1930 жылдан бері тек Еңбек партиясының депутаттарын сайлап келді. Алайда, 2008 жылғы қосымша сайлауда Шотландия Ұлттық партиясы 13 000-нан астам дауыспен жеңіске жетіп, орынды басып алғанда, ол ұлттық деңгейде танымал болды. Одан бері бұл округ үшін Еңбек партиясы мен ШҰП арасында қызыл тінтін туды. 2015 жылғы жалпы сайлауда ШҰП-қа қолдаудың күрт өсуі байқалды, өйткені тәуелсіздік жақтастары партияны қолдау үшін бұрын-соңды болмаған деңгейде бірікті. Дауыстар саналғаннан кейін The Guardian газеті былай деп хабарлады: «ШҰП 35%-ға дейін жететін дауыс айырмасымен Еңбек партиясының бұрынғы еңбектің жемісін жойды, сайлаушылар Шотландия Еңбек партиясының жетекшісі Джим Мерфиді, оның бұрынғы орынбасары Анас Сарварды және Шотландияның көлеңке хатшысы Маргарет Курранды [Глазго-Истте] сайлаудан шығарды». 2016 жылғы ЕО референдумында, Парламент кітапханасының бағалауынша, жергілікті сайлаушылардың 53% Ұлыбританияның ЕО құрамында қалуын, ал 47% шығуды қолдады. 2017 жылғы жалпы сайлаудың нәтижесі округтер арасында он есе жақын нәтижелердің бірі болды, ШҰП 75 дауыс айырмасымен орынды сақтап қалды. Никола Стердженнің екінші тәуелсіздік референдумына қатысты жоспарларына қарсы бүкіл ел бойынша наразылық туғанда, ШҰП-ның дауыс үлесі 18%-ға төмендеді, консерваторлардың дауысы үш есеге жуық өсті, ал Еңбек партиясы Джереми Корбин мен Ұлыбритания Еңбек партиясының социалистік платформасына ықылас білдірген солшыл сайлаушылардан дауыс алды. 2019 жылы Линден 5 566 дауыспен қайта сайланды, бұл орынды ШҰП үшін сенімді көпшілікке айналдырды.

Шекаралар

Глазго-Ист – Глазго қалалық кеңесі аумағын қамтитын жеті сайлау округінің бірі. Олардың барлығы дерлік кеңес аумағының ішінде орналасқан. Глазго-Ист 2007 жылға дейінгі Глазго қаласының Бэйллистон, Барланарк, Брейдфолд, Истерхаус, Гарроухилл, Гартамлок, Гринфилд, Маунт-Вернон, Паркхед, Квинсли, Шеттлстон және Толлкросс Парк аудандарын қамтиды. 2005 жылғы жалпы сайлауға дейін қала аумағы он сайлау округімен қамтылған, олардың екеуі басқа кеңес аумақтарымен шектесетін. Глазго-Ист сайлау округі бұрынғы Глазго-Бейлистон сайлау округінің аумағын және бұрынғы Глазго-Шеттлстон сайлау округінің бір бөлігін қамтиды. Шотландия Парламентінің сайлау округтері ескі Вестминстер сайлау округтерінің атауларын және шекараларын сақтайды. Глазго-Бейлистон 2008 жылға дейін әрқашан Лейбористік партиясының депутаттарымен өкілдік етілді, сондай-ақ 1955 жылы құрылғаннан бері алдыңғы Глазго-Прован сайлау округі де осы партияның депутаттарымен өкілдік етілді. Глазго-Шеттлстон 1950 жылдан бастап барлық жалпы сайлауларда Лейбористік партиясының жеңісімен аяқталды (1945 жылы оны Тәуелсіз Еңбек партиясы жеңді). 2008 жылы SNP үлкен дауыс айырмасымен Лейбористік партиядан орынды жеңіп алды. Бұл сайлауға дейін бұл Ұлыбританиядағы ең сенімді Лейбористік округтердің бірі болған. 2010 жылғы жалпы сайлауда Маргарет Курран SNP-дан Джон Мейсонды 11 000-нан астам дауыспен жеңіп, осы орынды Лейбористік партия үшін қайта жеңіп алды. Глазго-Ист сайлау округінде М8 тас жолының бір бөлігі және қала орталығына бағытталған негізгі теміржол желілері орналасқан; Селтик Парк, Селтик ФК-ның үй стадионы осы округтің ішінде орналасқан. Бұл Ұлыбританиядағы ең кемтар округтердің бірі. 2008 жылы ересектердің шамамен 40%-ы темекі шегетін (сол кездегі Ұлыбритания бойынша орташа көрсеткіш 19,2% болған), ал жылына орташа есеппен 25 адам есірткіге байланысты қайтыс болған. Ер адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы 68 жыл, бұл Шотландияның орташа көрсеткішінен 5 жыл кем, ал Шеттлстон ауданында – 63 жыл. 2008 жылғы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының баяндамасында Кальтон ауданындағы ер адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы 54 жыл деп көрсетілген, бұл Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі көрсеткіштен төмен.

2008 жылғы қосымша сайлау

2008 жылдың 28 маусымында, қазіргі депутат Дэвид Маршалл стресске байланысты денсаулығының нашарлауына байланысты орнынан түсетінін хабарлады; ол 2008 жылдың 30 маусымында Нортстед имениесінің басқарушысы болып тағайындалды, осылайша ол Парламенттен тиімді түрде кетіп қалды. Орын Шотландиядағы Лейбористік партияның үшінші ең үлкен басымдылығын білдіргенімен, бұл Шотландия Ұлттық партиясының күшті қарсылығына тап болды, бұл 2008 жылғы Хенли сайлау округіндегі Лейбористік партияның сәтсіз өнімдерінен кейін болды. Кандидаттарды тіркеу 9 шілдеде сағат 16:00-де аяқталды, ал сайлау 24 шілдеде өтті. 2008 жылдың 25 шілдесінде, дауыстарды қайта санағаннан кейін, ШҰП кандидаттығын ұсынған Джон Мейсон Лейбористік партия кандидаттығын ұсынған Маргарет Курраннан 365 дауыс айырмасымен жеңіске жетті.