Кіріспе

Шотландияның қазіргі немесе бұрынғы әкімшілік бөлімшелері

Жергілікті басқару мақсатында Шотландия "кеңес аймақтары" (comhairlean) деп аталатын 32 аймаққа бөлінеді, олардың барлығын "кеңестер" деп аталатын бір деңгейлі органдар басқарады. Олар 1997 жылғы "Жергілікті мемлекеттік басқару (гейлдік атаулар) (Шотландия) туралы" заңға сәйкес, гэлдік атауды таңдағанда "comhairle" деп аталуға (бірақ қайта тағайындалуға) құқылы; тек Comhairle nan Eilean Siar (Батыс аралдар кеңесі) осы мүмкіндікті пайдаланды, ал Highland Council (Comhairle na Gàidhealtachd) өзінің гэлдік атауын ағылшын тіліндегі баламасымен бірге бейресми түрде қолданады. Кеңес аймақтары 1994 жылғы "Жергілікті мемлекеттік басқару және т.б. (Шотландия) туралы" заңның ережелеріне сәйкес, 1996 жылдың 1 сәуірінен бастап құрылды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Шотландия 34 округ немесе графтыққа бөлінген. Бұл округтер енді әкімшілік функцияларды атқармаса да, Шотландияда мәдени және географиялық мақсаттар үшін әлі де қолданылады, ал қазіргі кеңес аймақтарының кейбіреулері олардың аттарымен аталады. Сонымен қатар, кеңестердің бірлескен басқармалары басқаратын басқа да бірнеше әкімшілік бөлімшелер бар. Ең төменгі деңгейде Шотландия азаматтық приходтарға бөлінген, олар қазір тек халық санағы сияқты статистикалық мақсаттар үшін ғана қолданылады. Әкімшілік бөлімшелердің ең төменгі деңгейі – қауымдастықтар, олар қауымдастық кеңестерін сайлай алады.

Шотландияның бөліністерінің тарихы

Дәстүрлі түрде бург Шотландияның жергілікті басқаруының негізгі бірлігі болып келді, өте тәуелсіз ұйымдар болып, Шотландияның ескі Парламентінде өкілдік құқығына ие болды. 1707 жылғы Одақ актісінен кейін де бургтар маңызды бөлімше болып қала берді. 1889 жылға дейін басқару қала және приходтар негізінде жүзеге асырылды. 1889 жылдан кейін жергілікті басқарудың иерархиясы енгізілді, ол округтер, қала округтері, ірі бургтар және шағын бургтарды қамтыды. 1975 жылдың 16 мамырынан 1996 жылдың 31 наурызына дейін Шотландияның жергілікті басқару бөлімдері жоғары деңгейдегі өңірлерден тұрды, әрқайсысы төменгі деңгейдегі аудандарды қамтитын, бірақ жеке деңгейлі аралдық кеңес аудандарынан басқа. 1996 жылдан бері тек бір деңгейлі басқару бар, ал бұрынғы аралдық кеңес аудандары басқа кеңестермен бірдей мәртебеде.

Басқа бөлімшелер

Шотландияда басқа да бірнеше әкімшілік бөлімдер бар, олардың бір бөлігі кеңестердің бірлескен кеңестерімен басқарылады.

Төменгі деңгейдегі бөлімшелер

Шотландия 871 азаматтық приходқа бөлінеді, олар көбінесе бірдей аталатын, бірақ заңдық тұрғыдан әртүрлі шіркеу приходтарына ұқсайды. 1930 жылдан бері әкімшілік функциясы болмаса да, олар әлі де бар және санақ сияқты статистикалық мақсаттарда қолданылады. Көптеген бұрынғы азаматтық приходтар 2007 жылдың 1 қаңтарына дейін тіркеу аудандарын құрауды жалғастырды. Жылдар бойы шекаралар көп рет өзгерді, сондықтан қазіргі уақытта ескі приходтан алынған аумақта бұрын сол приходқа кірген елді мекен болмауы мүмкін. Сол сияқты, округ шекаралары (жерді тіркеу үшін әлі де қолданылатын) жылдар бойы өзгергендіктен, тарихи түрде (әдетте 1860 жылдарға дейін) бір округте (немесе кейде шекарада орналасқандықтан екі округте) болған деп есептелген приход қазір көршілес округте, демек, басқа кеңес ауданында болуы мүмкін. Әкімшілік мақсаттар үшін Шотландиядағы негізгі деңгей – қауымдастықтар, олар қауымдық кеңестерді сайлай алады. Бұл органдардың басты міндеті – жергілікті пікірді басқа органдарға жеткізу және көрсету, ал өкілеттіктері өте шектеулі. Шотландияда шамамен 1200 қауым бар. Барлық қауымдастықтарда кеңестер жоқ, кейбіреулерінде бірлескен кеңестер бар. Шотландия қауымдастықтары Англиядағы азаматтық приходтарға ең жақын эквивалент болып табылады.