Кіріспе
Америкалық сәулетшілер тобы "Нью-Йорк Бес" – Нью-Йорк қаласындағы сәулетшілер тобы, олардың еңбектері 1972 жылы жарық көрген "Бес сәулетші" кітабында ұсынылған. Питер Айзенман, Майкл Грейвс, Чарльз Гватми, Джон Хейдюк және Ричард Мейер сәулетшілері көбінесе "Ақтар" деп те аталады. Вернер Селигман, Кеннет Фрэмптон, Колин Роу және Гватмидің әріптесі Роберт Сигель сияқты басқа сәулетшілер мен теоретиктер де осы топпен байланысты болған.
The New York Five was a group of architects based in New York City whose work was featured in the 1972 book Five Architects. The architects, Peter Eisenman, Michael Graves, Charles Gwathmey, John Hejduk, and Richard Meier, are also often referred to as "the Whites". Other architects and theorists have been associated with the group, including Werner Seligmann, Kenneth Frampton, Colin Rowe, and Gwathmey's partner Robert Siegel.
Бес сәулетші
Бес сәулетшідегі жұмыс бастапқыда Музейдегі қоршаған ортаны зерттеу жөніндегі сәулетшілер комитеті (CASE) өткізген бірқатар кездесулерде жасалды. MoMA сәулет және дизайн бөлімінің директоры Артур Дрекслер сәулетшілердің бір тобын сыншылар алқасына жаңадан салынған жобаларының фотосуреттерін ұсынуға шақырды. 1971 жылы тағы бір кездесу өтті. Дрекслер осы сәулетшілердің бесінің жұмысын жинақтап, 1972 жылы Wittenborn & Company баспасында, ал 1975 жылы Оксфорд университетінің баспасында қайта басылымға шығарды. «Бес сәулетші» кітабында Дрекслердің алғы сөзі және Колин Роу мен Кеннет Фрэмптонның сын мақалалары жарияланды. Кейінгі басылымдарында Филип Джонсонның қосымшасы да болды. 1973 жылға қарай сәулет баспасөзінде топты атау үшін «Ақтар» деген термин қолданыла бастады. Майкл Грейвс кейіннен «ақтар» деген атты кімнің ойлап тапқанын білмейтінін айтты, бірақ Филип Джонсон осы топты «Нью-Йорк Бес» деп атаған алғашқы адам болды. «Ақтар» атауы Нью-Йорк Бестің құрылыстарында ақ бояудың жиі қолданылуын, сондай-ақ олар жиі көрсеткен ақ картоннан жасалған модельдерін көрсетеді. Бұл топтың Ле Корбюзьенің жұмысына, мысалы Вилла Савойдің ақ сыртқы қабырғаларына деген құштарлығын да білдіреді. Кейіннен кейбір сыншылар бұл ұқсастықты Нью-Йорк Бестің жұмысы модернизмді сынай алмағанын немесе олардың жұмысы Ле Корбюзьенің түсініксіз көшірмесі екенін көрсету үшін пайдаланды.
Жауап және мұра
Бес сәулетшіге жауап ретінде Роберт А. М. Стерн "Беске қарсы бес" деп аталатын жауапты форум ұйымдастырды, ол 1973 жылдың мамыр айында Architectural Forum журналында жарияланды. Жауап берген бес сәулетші – Ромальдо Гиургола, Аллан Гринберг, Чарльз Мур, Жакелин Т. Робертсон және Стерн өзі болды. Бұл топ кейін "Сұрлар" деп танылды және Винсент Скаллимен, Филадельфия сәулетшісі Роберт Вентуримен тығыз байланыста болды, сондай-ақ халық сәулетіне, жаңа классикалық сәулетке және ерте постмодернизмге артып келе жатқан қызығушылықпен байланысты болды. "Сұрлардың" үшеуі және "Ақтардың" біреуі ақырында беделді Дрихаус сәулет сыйлығын жеңіп алды.