Кіріспе

1940 жылдардағы американдық қыздардың жасөспірім субмәдениеті

Боби соксерлер 1940 жылдардың ортасы мен соңындағы жас әйелдердің субмәдениеті болды. Олардың қызығушылықтарына танымал музыка, әсіресе Фрэнк Синатраның әндері, және кең киім кию, әсіресе боби шұлық кию кіретін. Олардың киім кию стилі бұрынғы әйелдердің сұлулық идеалдарынан күрт өзгеше болғандықтан, дау тудырды. Актриса Ширли Темпл жасөспірім кезінде "Бакалавр және боби соксер" (1947) фильмінде стереотипті боби соксер рөлін ойнады. Боби соксерлердің пайда болуы американдық жастар сәніндегі өзгерісті білдірді. Бизнес пен корпорациялар жасөспірімдердің, әсіресе қыздардың артып келе жатқан тұтыну күшінен пайда табуға болатынын байқады және өнімдерін жас сатып алушыларға бағыттап, американдық мәдениеттің жаңа саласын құрды. Жасөспірімдер биге қатысу және киноға бару сияқты іс-шараларға қатысқанда қоғамда көбірек көзге түсе бастады. 1940 жылдары жасөспірімдер арасында музыка мен би танымал болды; ең танымал музыка түрлері – свинг пен джаз, оларды боби соксерлер ұнатты. Музыканың танымалдылығының артуы оны боби соксерлердің өмірінің маңызды бөлігіне айналдырды, олар бір-бірімен сүйікті музыканттары туралы жиі әңгімелесіп, пластинкалармен байланыста болды. Тағы бір жиі қолданылатын сөз тіркесі – "боби сокс қыздары". Бұл тіркес әдетте орта мектеп оқушылары киетін тобық шұлықтарынан шыққан; бұл шұлықтар көбінесе лоферлермен немесе атпен аяқ киіммен үйлестірілген.

Тарих

ХХ ғасырдың басында жасөспірім қыздарға тұтыну мәдениеті мен танымал мәдениет өндірушілері көп көңіл бөлмеді. Осы кезеңде әйелдер коммерциялық демалыстың артуының нәтижесінде қоғамдық өмірге қатыса бастады. Бұл кинотеатрлар мен би залдары сияқты қоғамдық ойын-сауық орындарын қамтыды. "Нью-Йорк Таймс" газеті Синатраны "поп музыкасына жаңа тыныс берген" "бірінші заманауи поп-жұлдыз" деп жариялады. Оның ерте туындылары жасөспірімдер махаббатының символы болды, өйткені ол армандаған қызға ғашық жас жігіттің көзқарасынан ән айтты. Ата-аналар балаларының – боби соксерлердің – құмарлығы олардың жасөспірімдік сезімдеріне әсер етіп, әділдігін жоғалтады деп қорқады, бірақ Синатраның осы кезде үйленгеніне байланысты, ақыр соңында бұл құмарлық боби соксерлердің жастығына қауіп келтірмеді. Бұл әндердің мазмұны көбінесе құдалануға, ал емес жыныстық қатынас сияқты тыйым салынған тақырыптарға арналды. Бұқаралық ақпарат саласындағы ғалым Тим Снелсонның атап көрсетуінше, әйелдер стилінің өзгешелігінен бөлек, мұндай "бунтарлық" стильдерге "еркек киімдерін киюге құштарлық" және "ақ боби-шоктар мен мокасин сияқты аяқ киімдердің үйлесімі" кірді. Мұндай бейнелер АҚШ-тағы мәдени қорқыныштардың – жас қыздардың жыныстық белсенділікке қатысуы – пайда болған кезде пайда болды; бұл фильмдер жас қыздар арасындағы тәртіпсіздіктің өсуіне байланысты жалпы қоғамның алаңдаушылығымен үйлеседі. Голливуд продюсерлері Джуди Гарланд сияқты актрисалар ересек рөлдерге көшкенде, Темпл мен Джейн Уизерс сияқты бала-актерлерді жасөспірім рөлдеріне тартуды қалады. Темпл мен Уизерстің өнерлері жиі сынға ұшырады және олардың фильмдері кассада сәтсіздікке ұшырады. Мысалы, 1961 жылы социолог Джесси Бернардтың айтуынша, жасөспірімдер мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылатын жазбалар жылына 75 миллион долларлық көлемде сатылды. Материалдық игіліктерге қоса, жасөспірімдер мәдениетінде достар тобының күші де маңызды рөл атқарды. Бұрынғы боби-соксерлер үй шаруасымен айналысып, жартылай уақыт жұмыс істейтін әйелдер бір-бірімен ерекше қарым-қатынас орнатып, жасөспірімдер мәдениетінің келешекте дамуына жағдай жасады. Автор Келли Шрумның атап көрсетуінше, 1900 жылдардың басында жасөспірімдер мәдениеті маңызды емес, тіпті болмаған десе де, 2000 жылдардың басында жасөспірімдер американдық мәдениетте үлкен сатып алу қабілетімен көзге түсетін маңызды күшке айналды. Бүгінде жасөспірімдерді зерттеу және оларға жарнама жасаумен айналысатын зерттеу компанияларының саны күрт өсті, ал жасөспірім қыздар нарығы бұрынғыдан гөрі әлдеқайда үлкен және табысты болды.