Кіріспе

Рашидалар (رشايدة), сондай-ақ Бани Рашид деп те аталады, – Суданның Порт-Судан қаласынан Эритреяның Массава қаласына дейін созылған Қызыл теңіз жағалауының жазық аймағында қоныстанған этникалық топ. Олар 1846 жылы Сауд Арабиясының күшейген кезінде Арабия түбегінен Хиджаз аймағынан қашқан араб тайпаларының ұрпақтары. Көбінесе көшпелі өмір салтын ұстанады және Эритреяда 187 500, Суданда 168 000 адамды құрайды, негізінен Кассала маңындағы шығыс бөлігінде шоғырланған. Рашидалар адам саудасына, содан кейін Синайдағы босқындарды ұрлауға қатысқан.

Тарих

Рашаида халқы 1846 жылы саудтар билікке келген кезде Хижаз аймағынан қашып келген араб тайпаларының ұрпақтары. Олар көшпелі тіршілікпен айналысып, 2005 жылы Эритреяда 187 500, Суданда 168 000 адамды құрады, негізінен Кассала аймағында және Мысырдың Синай түбегінің солтүстік бөлігінде қоныстанды. Әйелдері әрдайым беттерін жабатын киім киеді, тіпті тамақ ішкенде де, күйеуінен басқа ер адам болмаса. Басқа ер адамдар олардың бетін көруге құқықсыз. Көптеген араб және мұсылман мәдениеттерінен өзгеше, рашида әйелдері шаштарының бір бөлігін ашық қалдыра береді. Рашида әйелдері күміс әшекейлермен безенуді ұнатады, оларды өздері жасап, жергілікті базарларда сатады. Киімдері де әсем, ұзын көйлектері мен жарқын түстерімен ерекшеленеді, әсіресе қара және қызыл геометриялық өрнектермен суреттелген көйлектері танымал. Эритреяға көшіп келген кезде олар қызыл түсті, тізеге дейін жететін, сары және жасыл өрнектермен безендірілген дәстүрлі киімдерін киген. Ерлер әдетте thawb және ақ тюрбан киеді, бірақ кейде түрлі-түсті тюрбандарды да тағуға болады. Ер адам күйеулікке келіссе, әйелге сыйлық (қалың мал) төлеуі керек, ол көбінесе ақша және түйелерден тұрады. Рашида тайпасының дәстүрлі тойы жеті күнге созылады, онда домбыра ойнау, билеу және түйе жарысы сияқты түрлі шаралар өткізіледі. Бірақ олардың таулық аймақтағы тұрғындармен араласып жүргендерін көру де жиі кездеседі. Рашида тайпасының ішінде екі түрлі топ бар: терісі ақ адамдар "қызылдар" деп, ал рашидалар тәрбиелеген босатылған құлдар "қаралар" деп аталады. Оларды "мувалладин" немесе "муваллад" деп те атайды. Бұл әлеуметтік қарым-қатынастарда маңызды рөл атқарады, өйткені жақсы беделдің негізін құрайды. Рашида халқының дәстүрлі әдет-ғұрыптарында арабтардың қонақжайлылық дәстүрі де көрінеді. Үйге келген қонақтарды белгілі бір ережелерге сәйкес қарсы алып, тамақтандырып, көңіл көтеріледі. Судандағы рашида халқының саны нақты белгісіз, бірақ шамамен 40 мың адамға жетеді деген болжам бар. 2000 жылдардың басынан бастап көптеген рашида халқы төменгі Атбара аймағына қоныстанды. Мұнда олар көбінесе шатырларда, жаңадан салынған лашықтарда немесе саман үйлерде тұрады. Рашида халқы жыл мезгілдеріне байланысты көшіп-қонумен айналысады, жыл бойында бірнеше маусымдық өзгерістер болады. Шілде айының ортасынан бастап жаңбырды қуа тұяқтап көшіп жүреді. Тамыз айының басынан қыркүйек айының соңына дейін қозғалыс азаяды, түйелерін лагерь маңында жайылымға жіберіп, мал шаруашылығы мен егіс шаруашылығына көңіл бөледі. "Ад Дарат" деп аталатын келесі маусымда малға жайылым табуға көбірек мән беріледі, өйткені жағдай құрғақ бола бастайды. Сүт қоры да азая бастайды, сондықтан астық жинау қажет. Соңғы маусым - құрғақшылық мезгілі, көшіп-қону тоқтатылып, су көздеріне жақын лагерьлер құрылады.

Адамдар мен қару-жарақ контрабандасы

Эритрея – бір партиялық жүйеге ие ел, ол азаматтық еркіндіктерді қорғамаумен және үкімет тарапынан адам құқықтарын бұзумен белгілі. Сонымен қатар, ол әлемдегі ең кем дамыған елдердің бірі болып табылады, бұл тұрмыс жағдайларын қиын етеді. Осы жағдайларға байланысты мыңдаған эритреялықтар елден қашып, Шығыс Суданда пана іздеп жатыр немесе оны басқа елдерге өту үшін пайдаланып жүр. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, Шығыс Судан өзі шамамен 100 000 босқынға бейімделді. Босқындардың көптеп келуі Эритрея-Судан шекарасында босқындарды ұрлау және олардан ақша талап ету сияқты қылмыстық әрекеттерге әкеп соқты.