Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеннет Гарри Дальберг (30 маусым 1917 – 4 қазан 2011) – американдық бизнесмен және Екінші дүниежүзілік соғыстағы аса көрнекті ұшқыш-жайдарман. Журналист Боб Вудвардтың мәлімдемесіне сәйкес, Дальбергке жазылған чек Уотергейт жанжалын президент Ричард Никсонның қайта сайлану науқанымен байланыстыруда шешуші роль атқарды, алайда Дальбергтің өзі ешқандай құқық бұзушылыққа қатысқан жоқ.
American World War II flying ace and businessman (1917–2011)
Kenneth Harry Dahlberg (June 30, 1917 – October 4, 2011) was an American businessman and highly decorated World War II fighter ace. According to reporter Bob Woodward, a cheque made out to Dahlberg was a key part in connecting the Watergate scandal to President Richard Nixon's re election campaign, though Dahlberg himself was not accused of any wrongdoing.
Ерте өмір
Сент-Поль қаласында туған Дальберг Висконсин штатының Уилсон ауылына жақын жердегі фермада өсті және 11 жыл бойы бір бөлмелі мектепте оқыды. Соңғы курста оқығанда, аккредиттелген орта мектепті (Хардинг орта мектебі) бітіру үшін Сент-Польға әпкесімен бірге қайтып келді. 1935 жылы мектепті бітіргеннен кейін, ол қонақүй іскерлігінде жұмыс істеді, бастапқыда ыдыс-аяқ жуушы болып жұмысқа орналасып, кейіннен қонақүйлер желісінің тамақ және сусын қызметін басқарушысы болды.
Born in Saint Paul, Minnesota, Dahlberg grew up on a farm near the village of Wilson, Wisconsin and attended classes in a one room school for 11 years. During his senior year, he moved back to Saint Paul to live with an aunt in order to graduate from an accredited high school (Harding High School). After graduation in 1935, he worked in the hotel business, starting as a dishwasher and working his way up to food and beverage manager for a hotel chain.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1941 жылы Дальберг АҚШ армиясына қабылданып, кейін АҚШ Әскери-әуе күштеріне (USAAF) авиация курсанты болып оқуға түсті. Оның нұсқаушыларының бірі болашақ сенатор Барри Голдуотер болды. Оқудан кейін Дальберг Еуропадағы USAAF 353-ші истребитель эскадрильясы, 354-ші истребитель тобында P-47 Thunderbolt және P-51 Mustang ұшақтарында ұшты. Ол – аса көрнекті ұшқыш, 15 әуе жеңісімен марапатталған. Ол үш рет атып түсірілді. Бірінші рет ол Париж маңында парашютпен секіріп, француз қарсылық қозғалысының мүшелерінен көмек алды. Соғыстан көп жылдар өткен соң Дардис пен Дальберг екеуі де Уотергейт жанжалының басты тұлғаларына айналды. 1993 жылдың жазында, үйде болған кезде, Дальберг бастапқыда өзімен сөйлесіп тұрған адамның журналист екеніне сенбеді. Кейін ол Вудвордқа қоңырау шалып, көршісі Вирджиния Пайпердің жақында қашқызылғанын және бұл оқиғаның қатты әсер еткенін түсіндірді. Дальберг Вудвордқа Флоридада іссапарда жүргенде өзіне чек жаздырғанын, көп ақшаны өзімен бірге алып жүруге ыңғайсыз болғанын айтты. Чек қалай Баркердің банктік шотына түскенін Дальберг түсіндіре алмады, бірақ ол оны Президентті қайта сайлау комитетіне немесе Морис Стэнске бергенін мәлімдеді. Дальберг 1972 жылы президент Ричард М. Никсонның сайлау кампаниясы кезінде Президентті қайта сайлау комитетінің Орталық Батыс айманы бойынша қаржы төрағасы болды. 1968 жылы ол Кларк Макгрегордың Миннесота штатындағы Сенатқа өтпеген сайлау кампаниясының қаржы төрағасы қызметін атқарды. Кейіннен Макгрегор 1972 жылы бұрынғы бас прокурор Джон Митчелл отставкаға кеткеннен кейін Президентті қайта сайлау комитетінің басшысы болып тағайындалды. Кейіннен 25 000 доллардың Никсонның сайлау кампаниясына Арчер Дэниелс Мидленд компаниясының бас директоры Дуэйн Андреас тарапынан анонимді түрде аударылғаны белгілі болды. Вудвардтың айтуынша, Дальбергтің чегін табу олардың тергеуінде шешуші кезең болды, себебі ол Уотергейт тонаушыларының ақшаны жылыстату арқылы қалай қаржыландырылғанын анықтауға көмектесті. Оның өмірінде 64 жыл бірге болған әйелі Бетти Джейн (туған тегі Сегерстром), екі қызы және бір ұлы қалды. Ол Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.
Dahlberg was drafted into the United States Army in 1941. He eventually became an aviation cadet in the United States Army Air Forces (USAAF), where one of his instructors was future Senator Barry Goldwater. After training, Dahlberg flew the P 47 Thunderbolt and P 51 Mustang with the USAAF 353rd Fighter Squadron, 354th Fighter Group Ninth Air Force in Europe. A fighter ace, he was credited with 15 aerial victories. He was shot down three times. The first time, he bailed out near Paris and was sheltered by the French Resistance. Many years after the war, both Dardis and Dahlberg became key figures in the Watergate scandal. In the summer of 1993, at home. At first, Dahlberg did not believe he was actually a reporter. He later called Woodward back and explained that his neighbor, Virginia Piper, had been recently kidnapped, and it was an upsetting experience. Dahlberg told Woodward he had the check made out to himself while he was in Florida on business and did not want to carry that much cash around. Dahlberg could not explain how the check got into Barker's bank account, but said it was given to either the Committee for the Re Election of the President or Maurice Stans. Dahlberg was the Midwest finance chairman for the Committee to Re elect the President during President Richard M. Nixon's 1972 campaign. In 1968, he was the finance chairman for Clark MacGregor's unsuccessful Senate campaign in Minnesota. MacGregor was later appointed the head of the Committee to Re elect the President in 1972, after former attorney general John Mitchell had resigned. It was later learned that the $25,000 came from Dwayne Andreas, chief executive officer of Archer Daniels Midland, as an anonymous donation to the Nixon campaign. Woodward has said that finding Dahlberg's check was a turning point in their investigation because it led to the discovery of how the Watergate burglars were financed through a money laundering scheme. He was survived by his wife of 64 years, Betty Jayne (née Segerstrom), two daughters, and a son. He was buried at Arlington National Cemetery.
Құрметтер
1967 жылы Қорғаныс министрлігі Дальбергке 1945 жылы "Ерекше қызмет көрсеткені үшін" орденімен марапатталғанын, бірақ ол соғыс тұтқыны болғандықтан сол кезде тапсырылмағанын хабарлады. Дальберг сонымен қатар "Күміс жұлдыз" орденімен, екі "Ерекше ұшқыш айқасы" орденімен, екі "Қызғылт жүрек" орденімен, 16 "Әуе медалімен" және француздық "Croix de Guerre" орденімен марапатталды. 1970 жылы президент Ричард Никсон Дальбергті АҚШ Әуе күштері академиясының қонақтар кеңесіне тағайындады. Ол сонымен қатар Хамлайн университетінің қамқоршылық кеңесінің мүшесі болды. 1996 жылы Дальберг Солтүстік Дакота штатының Минот қаласында өткен "Norsk Høstfest" фестивалінде Скандинавиялық американдықтар Даңқ залына енгізілді. Ол 1997 жылы Миннесота авиациялық Даңқ залына, ал 2009 жылы Аризона авиациялық Даңқ залына енгізілді. 2007 жылдың шілдесінде ол "The History Channel" телеарнасының "Dogfights" авиациялық сериясында "P-47 Thunderbolt" эпизодының соңғы бөлімінде көрсетілді. 2012 жылы Кеннет Х. Дальбергтің естелік ескерткіші Хамлайн университетінде салынды, онда Дальберг өмір бойы қамқоршы болып қызмет етті және оның құрылысына үлкен үлес қосты.
In 1967, Dahlberg was notified by the Department of Defense that he had earned the Distinguished Service Cross in 1945, but it had not been presented to him at that time because he was a prisoner of war. Dahlberg also earned the Silver Star, two Distinguished Flying Crosses, two Purple Hearts, 16 Air Medals, and the French Croix de Guerre. In 1970, President Richard Nixon appointed Dahlberg to the board of visitors of the United States Air Force Academy. He also served as a trustee of Hamline University. In 1996, Dahlberg was inducted into the Scandinavian American Hall of Fame at the Norsk Høstfest in Minot, North Dakota. He was inducted into the Minnesota Aviation Hall of Fame in 1997 and the Arizona Aviation Hall of Fame in 2009. In July 2007, he was featured in the aviation series Dogfights on The History Channel, in the final segment of the episode on the P 47 Thunderbolt. In 2012, the Kenneth H. Dahlberg Memorial to Service was built and constructed at Hamline University, where Dahlberg served as a life trustee and played an integral part in its construction.