Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944 жылдың 18 ақпанында «Жерихон» операциясы (Ramrod 564) жүзеге асырылды. Одақтас авиациясы неміс басқан Франциядағы Амиен түрмесін өте төмен биіктіктен бомбалады, түрме қабырғаларын бұзу, неміс күзетшілерін өлтіру және соққы толқыны арқылы түрме жасушаларының есіктерін ашу мақсатында. Француз қарсыластары түрмеден босатылған тұтқындарды құтқару үшін сыртта күтіп тұрды. «Москито» соғыс машиналары қабырғаларды, түрме ғимараттарын бұзып, күзетшілердің казармаларын қиратты. 832 тұтқынның 102-сі бомбалау салдарынан қаза тапты, 74-і жараланды, ал 258-і қашып кетті, оның ішінде 79 қарсыласушы және саяси тұтқындар болды; қашып кеткендердің үштен екісі қайта ұсталды. Екі «Москито» және бір «Тайфун» истребителі атып түсірілді, ал тағы бір «Тайфун» теңізде жоғалып кетті. Бұл рейд шабуылдың дәлдігімен және батылдығымен ерекшеленеді, ол «Москито» ұшағының біріндегі камераға түсірілді. Шабуылды кім тапсырыс бергені және оның қажеттілігі талқылауда.
Operation Jericho (Ramrod 564) took place on 18 February 1944 during the Second World War. Allied aircraft bombed Amiens Prison in German occupied France at very low altitude to blow holes in the prison walls, kill German guards and use shock waves to spring open cell doors. The French Resistance was waiting on the outside to rescue prisoners and spirit them away. Mosquito fighter bombers breached the walls, prison buildings and destroyed the guards' barracks. Of the 832 prisoners, 102 were killed by the bombing, 74 were wounded and 258 escaped, including 79 Resistance members and political prisoners; two thirds of the escapees were recaptured. Two Mosquitos and a Typhoon fighter escort were shot down and another Typhoon was lost at sea. The raid is notable for the precision and daring of the attack, which was filmed by a camera on one of the Mosquitos. There is debate as to who requested the attack and whether it was necessary.
Француз қарсыласы
1943 жылы Па-де-Кале аймағына одақтастар мен немістердің қызығушылығы күшейді; одақтастар Атлантика қабырғасының қорғанысы туралы мәліметтерді алуды қалады, сондай-ақ Нормандиядан және аймақта пайда болған V қаруларына қарсы Bodyline және Crossbow операцияларынан Westheer әскерін мүмкіндігінше алыс ұстауды көздеді. Немістер одақтастардың басып кіруге дайындығын және V1 ұшатын бомбаларына жауап ретіндегі шабуылды мүмкіндігінше құпия сақтағысы келді. Герман Гискес – Германияның әскери барлау қызметінің (Abwehr) Төмен елдерде, Бельгияда және Солтүстік Франциядағы басшысы, сонымен қатар 1942–1944 жылдар аралығындағы Англияға қарсы барлау операциясының (Englandspiel) бақылаушысы болды. Люсьен Пьери 1941 жылдан бері Гестапоға ақпарат беруші ретінде табысты қызмет етіп келді. 1943 жылға қарай оның желісінде Солтүстік Франциядағы қарсылық қозғалысының (La Résistance) көптеген ұйымдарына енген хабаршылар желісі болды. Гестапо мен Abwehr Солтүстік және Солтүстік-Батыс Франциядағы француз, британ және американ тыңшылары мен саботаж желілерін әшкерелеуге мүмкіндік алды. 1943 жылдың қазан айының соңында Ұйымдастырылған азаматтық және әскери ұйымның (OCM) жетекші тұлғасы Роланд Фаржонды ұстау, OCM-нің 100 000 ер және әйел мүшелерін, оның ішінде Аймақта (Амиен) 12 000-ға жуығын, Alliance, Sosies және басқа да одақтастардың күтілетін басып кіруіне дайын топтарын жаппай ұстауға әкелді. 1943–1944 жылдарғы Гестапоның қысқы науқанында Амиен маңынан ұсталғандар жергілікті түрмеде қамалды, онда 1943 жылдың желтоқсанында он екі қарсыласты атып өлтірді. 1944 жылдың 14 ақпанында Эббивильдің префекті және OCM-нің соңғы бостандықта қалған жетекшісі Реймонд Вивант ұсталды. Соғыстың басында Вивант Ла-Манш жағалауының қорғанысы туралы ақпарат жинау жүйесін құрды, онда адамдар ақпаратты ауыл әкімдеріне жеткізді, олар оны Вивантке Лондонға сымсыз байланыс арқылы жіберу үшін тапсырды. Көптеген қарсылық көшбасшыларының жоғалуымен Вивант басып кіру туралы тым көп біліп алды, сондай-ақ қарсылықтың оны қалай қолдау керектігін, оның ішінде қарсылықты қайта ұйымдастыру және оны он есеге кеңейту жоспарын білді. Виванттың ұсталуы OCM және басқа желілерді құлдыраудың алдына жеткізді. Реймонд Виванттың ұсталғаны туралы хабар Амиен түрмесінен Англияға жасырын түрде жеткізілді. АҚШ-тың стратегиялық қызметтер бюросы (OSS) және құпия барлау қызметі (MI6) немістер оның кім екенін анықтап, одан ақпарат ала алады деп қорқып, одақтастардың жоспарларына келтірілген зиянды өлшеусіз деп санады. Сонымен қатар, Амиен түрмесінде екі американдық тыңшы мен бір британдық агентінің тұрғаны туралы хабар келді, олардың екеуі Францияға жақында келген. OSS басшысы Уильям Дж. Донован MI6 басшысы Стюарт Мензиске құтқару операциясын жүргізу туралы өтініш жасады, ол Соғыс кабинетіне жіберілді. Лондондағы Голлисттік Central de Renseignements et d'Action (BCRA) бюросынан Амиен түрмесі туралы барлық ақпарат сұралды, ал MI9 және MISX-тің, АҚШ-тың баламасы, құтылу және қашу мамандары құтылу операциясы үшін ақпарат жинауды бастады. Лондон мен Вашингтон Реймонд Вивантты кез келген бағамен босатуға немесе операция кезінде өлтіруге ниеттенді.
Амен түрмесі
Морис Холвилл түрмеге жұма жеделтетіп жеткізуге, түрменің ішкі құрылысының суреттерін салуға және күзетшілердің әдеттері мен күнделікті іс-қимылдарын зерттеуге рұқсат алды, бұл қала архивінен ұрланған сызбалармен бірге болды. Керісіп қарсылықтың тағы бір мүшесі сыртқы қабырғаларды зерттеді, сүйісіп тұрғандай көрінді, бірақ қарсылық сыртқы қабырғаның нақты қалыңдығын немесе оның тас блоктары цементпен бітірілмегенін анықтай алмады. Тыңшылық арқылы алынған ақпарат жазылып алынды және қағаздар екіге бөлінді. Бір бөлігі Сози тобының аға мүшесінде қалды, ал екінші бөлігі "Сержге" жеткізу үшін берілді. Жақында Сен-Квентин түрмесінде болғандай, қарулы шабуыл мүмкін болды, бірақ ол қанағатсыздықпен тоқтатылды және басқа түрмелердегі қауіпсіздік күшейтілді. "Серж" құжаттың жартысымен бірге милициямен ұсталды және атып тасталды; Гестапо Амиен түрмесіндегі күзетшілерді 80 әскермен күшейтіп, аулада тұрақты күзетілетін пулеметтік пост орнатты, бұл жерге шабуыл жасауды өлімге бастады. Түрменің суреттерінде А ғимараты, яғни негізгі түрме ғимараты крест тәрізді екені көрсетілді. Оның солтүстік жағы 129,54 м, оңтүстік жағы 124,97 м, негізгі жолға параллель, шығыс жағы 99,06 м және батыс жағы 96,01 м болды. Ғимараттың биіктігі шатырға дейін 14,94 м, ал шатырдың ең жоғары нүктесі 18,90 м биіктікте болды; түрме маңында пулеметтік посттар көрінбеді. Түрме аумағы 3,35 м биіктігіндегі қабырғамен қоршалған, ішінде тұтқындарды бөлу үшін торлы аулалар бар. Ақпарат бойынша, неміс күзетшілері крест тәрізді ғимараттың қысқа жақтарында орналасқан. Бір жағында күзетшілердің асханасы, екінші жағында күзетшілердің бөлмесі орналасқан. Күзетшілер түскі асты түске дейін жеп, көптеген тұтқындар да түрменің орталық залында сол уақытта тамақтанатын. Аумақтан тыс, солтүстікке қарай жол торабының жанында ор орналасқан. Суреттердегі B ғимараты екі қабатты, шатыры бар, жеке тұрғын үйлерден тұратын шағын аудан сияқты көрінді, олардың жеке тұрғын үйлер екені ойланды. C ғимараты Сен-Виктор шіркеуі деп белгіленген. Шабуылшылар түрме қабырғасын бұзып, негізгі ғимараттың екі шетіне соққы беріп, шатырдың екі шетін де жаруы керек еді. Жарылыстың күші ғимаратты бұзбай, тұтқындарды өлтірмей, камера есіктерін ашуға тиіс болды. Керісіп қарсылық тұтқындарын тастап кетпегендерін көрсету үшін, соңғы рет ұсталғандармен аман қалғандарды нығайту және қарапайым қылмыскерлерді жалдау үшін бір түрдегі құтқару операциясы қажет деп есептелді. Екі тұтқынның анасы өзін ұстатып, егер ұшақ пайда болса, тұтқындарға төселуге және қашуға дайын болуға нұсқау берді. Керісіп қарсылық күштері түрмеде 700-ге жуық тұтқын бар екенін бағалады, бірақ "саяси" тұтқындардың саны дұрыс емес еді; мұндай тұтқындар әдетте түрменің неміс бөлімінде орналастырылды, онда шамамен 100 ер және әйел ұсталды. Қалған тұтқындар қылмыскерлер бөлімінде ұсталды, кейбір камераларда бір уақытта сегіз тұтқын төселіп жатып, қалғаны өз кезегін күтіп тұрды. Немістер орын жетіспегендіктен кейбір "саяси" тұтқындарды қарапайым қылмыскерлермен бірге орналастырды, ал кейбір қылмыскерлер жасырын қалған қылмыстық құқық бұзушылықтары үшін тұтқындалған "саяси" тұтқындар еді. Гестапо мен милиция француз сот органдарына хабарламай, бірнеше апта бойы түрмеде адамдарды ұстап отырды, бұл да қате статистиканы тудырды; 18 ақпандағы ішкі есеп бойынша 832 тұтқын болды, оның ішінде 180-і неміс бөлімінде ұсталды. Үш британдық, бір американдық және бельгиялық агенттер жеке камерада ұсталды, сондай-ақ азаматтық киім киген үш американдық ұсталды, олар атып түсірілген ұшқыштар екенін және тұтқын ретінде емес, күдікті агенттер ретінде қамауда ұсталғанын мәлімдеді. 19 ақпанда 26 ер адам мен үш әйел қылмыскерлермен бірге ұсталған және неміс бөліміндегі бірнеше тұтқын Амиен трибуналының бұйрығымен атылуға тиіс болды.
Жер бедері жоспары
Рейдке дейінгі аптаның түскі уақытында Қарсылық қозғалысы түрме сыртында 100-ге жуық одақтасын және қашуға дайын 16 тұтқынды жинады; түрмеге жақын үйлерге он екі бақылаушы орналастырылды, ал бірнеше немiс тiлiн мүлтiкпен білетін адамдар Қарсылық қызметкерлерi танитын белгiлерi бар СС формасын киді. Түскі мерзімге дейін он газбен жүретін жүк көліктері мен бірнеше көлік аймақта болды, кейбіреулері тоқтап тұрды, ал басқалары өтіп бара жатты; велосипедтер мен үш дөңгерлі велосипедтер үйлер мен дүкендерде жасырылды. Қарсылықтың жақын маңдағы бірнеше тобы Стен автоматтарымен, тапаншалармен және қол гранаталарымен қаруланған, түрме қабырғаларын бұзып, тұтқындар шыққанда шабуылдауға дайын тұрды. Қашқындарға қару-жарақ жеткізу үшін Қарсылыққа қару-жарақ пен оқ-дәрілер парашютпен жіберілді. Еркек және әйел киімдері жиналды, ал аудармашы бос куәліктерді, жолдамаларды және ресми мөрлерді қолға түсірді. Қарсылық қашқындар үшін жалған жеке бастықтар жасады; Амиенде және одан әрі, Арас және Абвиль сияқты қалаларда жасыру орындары дайындалды. Қарсылыққа көмектесетін француз түрме күзетшісі басқа күзетшілерді сұрастыруға келісті, ал қылмыстық тұтқын бас кілттің суретін салды, көшірмесін жасады және күзетшімен оны сынап көруге келісті, ұсақ түзетулер үшін шам қарасымен жабылып, содан кейін көшірмесі жасалды. Сақтық шарасы ретінде тұтқынға қашу алдында түрме басқармасының кеңсесіне бұзып кіріп, тұтқындардың тізімдерін жою тапсырылды.
Әуе жоспары
Жерихо операциясы (Ramrod 564) 140-шы қанатқа, RAF 2-ші тактикалық әуе күшіне бөлінді. 18 де Хавилл Москито FB Mk VI, 6 No. 487-ші эскадрилья RNZAF (Қанатты командир Ирвинг "Қара" Смит), 6 No. 464-ші эскадрилья RAAF (Қанатты командир Боб Ирдейл), екеуі де XV бап эскадрильялары. 21 эскадрильяның алты "Москито" (аскер командирі Айвор Г. Э. "Папа" Дейл) рейд сәтсіз аяқталған жағдайда түрмеге бомба тастап, тұтқындарды өлтіруге дайындалды. Рейдті түсіру үшін Корольдік әуе күштерінің кино өндіріс бөліміне (FPU) фотографиялық барлау (PR) Mosquito ұшағы берілді. Рейд 17 ақпанға шамамен белгіленді, Москитолар күзетшілерді түскі ас ішкенде ұстап, екінші толқынның бомбалауына дейін түрмеге түскі үстінде жетуі керек еді. Жоспар Төзімділік қозғалысына хабарланып, түрмедегі жер астындағы байланыс орталықтарына ескерту беру және сыртта күтіп тұрған көмекшілерді табу тапсырылды. 2-топтың қолбасшысы, авиация вице-маршалы Базиль Эмбри рейдті жетектеуді көздеді, бірақ ол Нормандияға шабуылды жоспарлауға қатысқандықтан, бұл шешімнен бас тартылып, міндеттен босатылды. No. 140-шы қанаттың командирі "Перси" Пикард миссияны өз мойнына алды. Әр Москито эскадрильясына 174 және 245 эскадрильялары RAF Westhampnett-тен, сондай-ақ Ұлыбританияның әуе қорғанысынан (2-ші тактикалық әуе күшіне берілмеген күштер) RAF Manston-нан бір Хокер Тайфун эскадрильясы сүйемелдеу үшін берілді. Франциядан жіберілген фотосуреттер мен басқа да мәліметтерге негізделген түрменің париждік үлгісі салынды, бұл RAF жоспарлауындағы әдеттегі практика. Модель түрмені 457,20 метр биіктіктегі қашықтықтан қалай көрінетінін көрсетті; мұндай төмен биіктікте шабуыл жасау кезінде соқтығысудан сақтану үшін мұқият уақытты есептеу қажет болды. Москитолардың бомбалық жүктемесі сыртқы қабырғалар үшін екі жартылай бронебойғыш (SAP) бомбасы және ішкі қабырғалар үшін екі орташа сыйымдылықты (MC) бомбасынан тұрды, барлығы 11 секундтық кешіктірумен жарылатындай етіп орнатылды. 487-ші эскадрильяның үш ұшағының бірінші тобы 12:00-де төмен биіктікте шығыс қабырғаға шабуыл жасады, негізгі жолды нысанаға бағыттаушы ретінде пайдаланды, ал екінші үш ұшақ бірінші бомбалар жарылғаннан кейін солтүстік қабырғаға солтүстік-оңтүстік бағытта шабуыл жасады. 464-ші эскадрильяның бірінші тобы үш минуттан кейін негізгі ғимараттың оңтүстік-шығыс жағына шабуыл жасады, ал екінші тобы солтүстік-батыс жағына шабуыл жасады. Резервтегі 21-ші эскадрильяның екі тобына он минуттан кейін түрмеге, біреуі шығыстан, біреуі солтүстіктен шабуыл жасауға бұйрық берілді, егер шабуыл сәтсіз аяқтап, түрмеге бомба тастап, ондағыларды өлтіре алмаса; егер қажет болмаса, Пикард 21-ші эскадрильяның Москитоларына бомбаларын үйге қайтару үшін "Қызыл, әке, қызыл" деген сигналды жіберді. 10 ақпаннан кейін ауа райы нашарлап, Еуропаның көп бөлігінде бұлтты және қарлы жағдай болды; Хансдон қалың бұлт пен қарлы бұрқасын астында терең қармен жабылған еді. 16 ақпанда қатаң қауіпсіздік шаралары енгізіліп, лагерь жабылды. Лагерь аумағында қауіпсіздік қызметкерлері орналастырылды, ал басқалары пабтар мен кафелерде халық арасында жүріп, телефон қоңырауларын тыңдап, поштаны цензуралады. Бір навигатор, ақылсыздықпен, қатынына телефон соғып, "ерекше жағдай" туралы айтты, бұл Пикардтың барлық экипажға немқұрайлылық танытқаны үшін сөгіс айтуына себеп болды. 17 ақпанда қалың бұлт пен қарлы бұрқасын сақталды және рейдті кейінге жылдыруға мәжбүр етті; жаңа ауа райы болжамы әдетте түстен кейін келіп түсетін еді; мұз қату қаупінен басқа, Франциядағы ауа райы келесі күні жақсаруы мүмкін екенін көрсетті.
Түсіндіру
18 ақпанда таңдалған жиырма тоғыз экипаж оянғанда, Хунсдон әуежайында төменгі бұлттар мен қарлы борандар астында қар әлі де жатыпты, бірақ күте беруге болмады. Көтеріңкі ауа райы болжамы операцияны тәуекел ету туралы шешімге әкелді, сондай-ақ 18 «Москито» бомбалаушысы және PR «Москито» «O Orange» дайындалды. Ұшақ экипаждары таңғы сағат 06:00-де «Мерлин» қозғалтқыштарының сынақтан өтуінен оянды; брифинг сағат 08:00-де өтті, және брифинг бөлмесіне кірген әрбір адам жеке куәлігін тексеруден өтті. Үстелдегі үлкен қорапта нысананың макеті болды. Пикард, Эмбри және қанаттық навигация офицері Эдвард (Тед) Сисмор бөлмеге кірді. Пикард бірінші болып сөйлеп, «Рамрод-564» операциясының ерекшелігін түсіндірді. Экипаждар маршрутты және түрменің макетін зерттеуге уақыт бөлді; таңның ортасына қарай дайындықтар аяқталды және «Москитолар» ұшу тәртібімен тізілді; экипаждардың көбі осындай ауа райында бұрын ұшқан емес. Пикард «F Freddie» ұшағымен екінші толқынның соңынан келіп, зақымды бағалау және қажет болған жағдайда 21-эскадрильяны шақыру керек болды. Егер Пикард сигнал жібермесе («Қызыл, әке, Қызыл әке»), «O Orange» экипажы, FPU «Москито», оны орнына хабарлайтын. «Тайфундармен» кездесу Литтлхэмптон қаласында болды. RAF Westhampnett-тегі екі «Тайфун» эскадрильясы 10:55-те шұғыл түрде хабардар етілді және 11:10-да ұзақ қашықтыққа арналған жанармай бактерісіз ұшып кетті. RAF Манстон әуежайында ауа райы соншалықты нашар болғандықтан, ADGB станциясының командирі ұшуға рұқсат беруден бас тартты. Оның орнына 198-эскадрильяның бірнеше «Тайфундары» жіберілді, бірақ FPU «Москито» үйіне кеткеннен кейін ғана Амиенге жетті.
Шабуыл
Москитолар бірінен соң бірі тұман мен қарға айналып, көзден жоғалды, ал Смит 487 эскадрильясының алты Москитосымен бастап келе жатты. RAF Вестхампнеттегі ауа райы Манстоннан сәл жақсы болды, содан кейін 174 эскадрильяның сегіз Тайфуны, одан соң 245 эскадрильяның сегіз ұшағы көтерілді. Литтлхэмптондағы кездесу нашар ауа райынан сәтсіз аяқталды, бірақ Канал үстінде 174 эскадрилья екінші толқынның төрт Москитосын кездестірді, ал Каналдың ортасында тағы төрт қосылды. 245 эскадрильяның Тайфундары үшінші толқынның соңғы үш Москитосын тапты, 464 және 21 эскадрильялардың әрқайсысы екі Москитосы қарлы бұлттарға ұшып, базаға қайтып келді. EG Q ұшағындағы ұшу лейтенанты Ханафин нысанаға ұшу барысында қозғалтқышының өртенуіне тап болды және отты сөндіру үшін винтті қанатпен бұрды. Ханафин біраз уақыт формациямен бірге ұшты, бірақ соңында артқа шегініп, ақаулы қозғалтқышты қайта іске қосты. Қозғалтқыш қайтадан өртенді, Ханафин бомбаларын тастап, түрмеге жақын жерге қайтып келді. EG Q екі рет FlaK-тан зақымданып, Ханафиннің мойнына жара берді және оң жағын сал қылды; ол қатты ауырсынудан навигаторына морфин салдыртты. Ханафин қарлы дауылдан өтіп, EG Q-ны Сассекстегі әуежайға қондырды. Қалған Москитолар ұшып барып, Амиенге жақын Глис әуежайында Fw 190 ұшақтары таксимен жүріп жатқанын көрді. Оларды байқаған Тайфундар нысанаға қарай ұшып, бұлттар астында 304,80 метр биіктікте қорғаныс шеңберін жасады. Fw 190 ұшақтары бұлтқа жасырынды, шабуылдағандарға шабуыл жасап, қайта бұлтқа кірді. 12:01-де Москитолар нысанаға жетті, 487 эскадрильяның үш ұшағы түрменің шығыс және солтүстік қабырғаларын нысанаға алды. 464 эскадрильяның Москитолары тым жақын болды және сыртқы қабырғаларда алғашқы бомбалар жарылғанда айналып ұшты. Шығыс қабырғасы 12:06-да зақымдалмаған болып көрінді, 464 эскадрильяның екі ұшағы 15,24 метр биіктіктен сегіз бомбамен шабуыл жасады, бірақ бақылаушылар түрмеге ешқандай зақым келтірмеді. Сонымен бірге, 464 эскадрильяның екі Москитосы басты ғимаратты 30 метрден, сондай-ақ сегіз бомбамен бомбалады. Қорғаушыларға тиген оқтан олар өлді немесе мүгедек болды, көптеген тұтқындар қаза тапты немесе жараланды, ал көптегендері қашып кетті. Пикард 152,40 метр биіктікте айналып жүріп, тұтқындардың қашып кеткенін көрді және 21 эскадрильяның базаға оралуын бұйырды. Москитолар үйге қарай бұрылғанда, 7./Jagdgeschwader 26 (JG 26) эскадрильясының Fw 190 ұшақтары оларға шабуыл жасады және Тайфун эскорттарымен қақтығысты. Амиеннен солтүстікке қарай ұшқан ұшқыш офицер Ж. Е. Рено өзінің 174 эскадрильялық Тайфунында төмен биіктікте қатты дауыс естіді; қозғалтқыш тоқтады және ол Пуленвиллге құлап түсіп, тұтқынға алынды. Рено оны неміс зениттік артиллериясы (FlaK) ұрып түсірді деп ойлады, бірақ Fw 190 ұшқышы лейтенант Вальдемар Раденер Реноның артына түсіп, оны атып түсірді, бұл оның он екінші жеңісі болды. Эскадрон басшысы А. И. Макричи, Mosquito SB T ұшқышы, Альберт маңында FlaK-тан зақымданып, құлап түсті; Макричи апатта жарақаттанды және навигаторы, ұшу лейтенанты Р. У. Сэмпсонның қаза болғанын анықтады. Амиенге жақын, 487 эскадрильяның EG T Москитосына FlaK соққы беріп, ұшқыш М. Н. Спарксқа жара берді және сол жақ қозғалтқышына зақым келтірді; Спаркс винтті қанатпен бұрып, Англияға жетіп, RAF Форд әуежайына бір қозғалтқышта қонды. Пикард нысананың үстінде тым ұзақ тұрды және үйге қарай бұрылғанда оның Москитосына Фельдвебель Вильгельм Майердің Fw 190 шабуыл жасады, ол Москитоның құйрығын атып түсірді; Пикард пен оның навигаторы, ұшу лейтенанты Джон Бродли Амиеннен солтүстікке қарай Сент-Гратиендегі апатта қаза тапты. Он минуттан кейін Майер 487 эскадрильяның Москитосына зақым келтіріп, мүмкін жеңіске ие болды. FPU Москитосы Англияға қарай бұрылмас бұрын түрмеде үш рет фотоға түсіруді жүргізген кезде, 174 эскадрильяның екі Тайфун эскорттары күзетіп тұрды. Қайту сапарында Тайфун XP A-дағы "Кесе" офицері Маркби Москитоның оң жағынан жақыннан суретке түсірді. Маркби кейіннен Москитоның нашар ауа райында навигация жасауға жақсы жабдықталғанын айтты, өйткені екі Тайфунның отыны азайып барады.
21 ақпан
21 ақпанда 247-эскадрильяның төрт "Тайфун" ұшағы түрменің суретін түсіруге жіберілген екі PR Mosquito ұшағын қорғады. Ұшақтар жағалаудан өте жатқанда қатты зениттік оққа түсті, бұл 247-эскадрильяның кездескен ең қатты оқ жауыны болды. A тобының командирі, ұшу лейтенанты C. E. Brayshaw, зақымдалған қозғалтқышымен кері қайрылды, бірақ ұшақтың құйрық бөлігінен (эпеннаж) бөліктер ажырап, "Тайфун" 213.36 метр биіктіктен Кабурдың жанындағы теңізге құлап, қаза тапты; екі "Тайфун" зақымдалды, ал бір ұшқыш жараланды.
Салдары
Түрмедегі 832 тұтқынның 255-і қашып кетті, оның ішінде атылуға тиіс болғандардың жартысы; қашып кеткендердің көпшілігі күзетшілер тарапынан атылып түсірілді, ал 182-сі көп ұзамай қайта ұсталды. Қарсылық көрсеткен тұтқындар қашып құтылып, кейіннен алпыстан астам гестапо агенттері мен жасырын хабаршыларын әшкерелеп, неміс контрразведкасының жұмысына елеулі нұқсан келтірді. Қайта ұсталмаған немесе өздерін ұстап бермеген қарапайым тұтқындар француз полициясы тарапынан ресми емес түрде кешіріліп, өз күштерімен қалдырылды. Пикард пен Бродли жоғалып кеткені туралы хабар тарады және RAF Хунсдонның барлық қызметкерлеріне олар аман қалған жағдайда үндемеуге бұйрық берілді, "бірақ ол [Пикард] өлгенін білгенге дейін көп уақыт өтпеді" (Flight Lieutenant Les Bulmer, 21 эскадрилья). Пикард пен Бродлидің соғыста қаза тапқаны туралы ресми хабарлама 1944 жылдың қыркүйегіне дейін жарияланбады. 1944 жылдың наурыз айында Пончардье:
Дау
Сұранысқа байланысты жағдайлар және миссияның нақты мақсаты әлі де құпия сақталуда. Өтініштің француз қарсыласынан түскені, олардың түрмеде жазаға кесілуге тиіс мүшелері болғаны туралы айтылғанмен, RAF соғыстан кейінгі тергеуі көрсеткендей, қарсыластың жетекшілері RAF түрменің сипаттамасын сұрағанға дейін рейд туралы ештеңе білмеген. Бомбалау нәтижесінде 258 тұтқын қашып кетті; 102 тұтқынмен бірге бірнеше неміс күзетшілері қаза тапты, ал көптеген қашып кеткендер кейін ұсталды. 1944 жылдың наурыз айында Мензиске жолданған (жоғары құпия) хатта RAF-қа рейд үшін алғыс айтылды. SOE француз бөлімінің басшысы Морис Бакмастер «С» деген атпен қол қойылған хатты көргенде, оны бұрын ешқашан көрмегенін, рейдті өзі сұрамағанын және кімнің сұрағанын білмейтінін мәлімдеді. 2011 жылы BBC телеарнасының «Ерихон» операциясы туралы деректі фильмінде рейдтің мақсаты Германияның әскери барлау қызметінің назарын Нормандиядан аудару болуы мүмкін деген болжам айтылды, себебі 6 маусымда одақтастар Францияға шабуыл жасады.
Ескерткіштер
Түрмедегі тақта шабуылда қаза болғандарға арналған, ал жалпы әуе күштерінің ескерткіші Mosquito базасы болған Хунсдон әуежайында орналасқан. 2004 жылы 60 жылдық мерекеде, барлық қалған Mosquito ұшақтары ұшуға жарамсыз болғандықтан, Spitfire ұшағы төңкеріліп ұшты.
de Havilland Mosquito (Құмырсқа)
de Havilland Mosquitos in Operation Jericho | Ұшып кету 10:51 Ұшақ Ұшқышы Навигатор Эскадрилья жазбалары EG R(LR333) W/C I. S. Smith, DFC Flt Lt P. E. Barns, DFC 487 RNZAF Қайтарылды EG H(HX856) FS S. Jennings WO J. M. Nichols 487 Қайтарылды EG T(HX982) Plt Offr Maxwell SparksRNZAF Plt Offr A. C. Dunlop 487 Флактан зардап шекті; базаға қонғанда доңғалағы құлады EG C(HX909) Plt Offr M. L. S. DarrallRNZAF Plt Offr F. S. StevensonRNZAF 487 Қайтарылды EG J(HX974) P/O D. R. Fowler W/O F. A. Wilkins 487 Қайтарылды EG Q(HX855) F/Lt B. D. Hanafin P/O C. F. Redgrave 487 Қайтарылмады SB F(LR334) Wg Cdr Robert IredaleRAAF Flt Lt J. L. McCaul 464 RAAF 13:00-де қонды SB A (MM402) Sqn Ldr W. R. C. Sugden Fg Offr A. N. Bridges 464 13:00-де қонды SB U(MM410) F/O K. L. Monaghan F/O A. W. Dean 464 12:50-де қонды SB V(MM403) F/Lt T. McPheeRNZAF F/Lt G. W. Atkins 464 12:50-де қонды SB T(MM404) S/Ldr A. I. McRitchie RNZAF F/Lt R. SampsonRNZAF 464 Флактан атылып түсірілді, ұшқышы тұтқынға алынды, навигаторы қаза болды. EG F(HX922) Gp Capt Percy Pickard Flt Lt John Broadley 464 RAAF (487 эскадрилья ұшағы) Вильгельм Майер атып түсірді; Амиенде жерленді О Orange(DZ414) Flt Lt A. Wickam P/O L. Howard FPU YH U(LR403) Wg Cdr I. G. Dale F/O E. Gabites 21 RAF YH J(MM398) F/Lt M. J. Benn F/O N. A. Roe 21 YH C(HX930) F/Lt A. E. C. Wheeler F/O N. M. Redington 21 YH D(LR385) F/Lt D. A. Taylor S/Ldr P. Livry 21 YH P(LR348) F/Lt E. E. Hogan F/Sgt D. A. S. Crowfoot 21 Қайтарылмады YH F(LR388) F/Sgt A. Steadman P/O E. J. Reynolds 21 Қайтарылмады
Хокер тайфундары
+Хокер Тайфундары «Жерихо» операциясында ұшақ ұшқыштарының жазбалары JR133 F/O J. E. Reynaud 174 RAF Fw 190 Амиеннің солтүстігінде атып түсірілді, тұтқынға алынды JP793 F/Sgt H. S. Brown 174 Соңғы рет Бичи-Хедтің Оңтүстік-Шығысындағы қарлы дауылда көрінді JR310 F/Lt F. A. Grantham 174 12:50-де қонды JP541 F/Sgt F. E. Wheeler 174 12:50-де қонды JP671 F/Lt G. I. Mallett 174 12:50-де қонды JP308 F/O W. C. Vatcher 174 12:50-де қонды JR303 P/O W. D. Burton 174 12:50-де қонды XP A (JP535) F/O H. V. Markby 174 12:50-де қонды F/Lt R. Dall 198 RAF RAF Манстон базасындағы нашар ауа райы; 12:50-де RAF Тангмерде қонды F/Lt J. Scambler 198 Манстондағы нашар ауа райы; 12:50-де Тангмерде қонды F/Lt R. Roper 198 Манстондағы нашар ауа райы; 12:50-де Тангмерде қонды F/O R. Armstrong 198 Қарлы дауылда негізгі топтан бөлініп, 11:30-да базаға қонды F/Lt Raymond Lallemant 198 Қарлы дауылда негізгі топтан бөлініп, 11:15-те базаға қонды F/Lt J. Niblett 198 Қарлы дауылда негізгі топтан бөлініп, 11:15-те базаға қонды