Кіріспе

Bugatti-дің алғашқы автомобильдерінің бірі – Bugatti Type 13, нағыз Bugatti машинасы болды. Type 13 және кейіннен Type 15, 17, 22 және 23 модельдерінің өндірісі 1910 жылы компания құрылғаннан бастап 1920 жылға дейін жалғасты, осы кезеңде 435 дана шығарылды. Көбінесе жол машиналары сегіз клапанды қозғалтқышпен жабдықталған, алайда бес Type 13 жарыс машинасы 16 клапанды цилиндр басымен жасалған, олардың кейбіреулері алғашқылардың бірі болды. Жол машиналары Этторе Бугаттидің өзінің дизайнына деген құрметінің нышаны ретінде "pur sang" ("толыққанды") деп аталды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін автомобиль көп клапанды қозғалтқышпен қайтадан өндіріске қойылды, бұл маркаға Брешияда үлкен даңқ әкелді. "Брешия" турнелік көлігі де қажетті қаржыны қамтамасыз етті.

10-түрі

Bugatti машинасы 1908 және 1909 жылдары Этторе Бугаттидің жертөлесінде 10-тип ретінде прототипі жасалды, ол Германияның Кёльн қаласындағы Deutz Gasmotoren Fabrik компаниясының бас инженері болып жұмыс істеген кезде. 10-тип Этторенің жеке жобалаған төртблокты қозғалтқышын пайдаланды. Бұл цилиндрде екі клапан бар, сол кездегі заманға сай өте жетілген, жоғары орналасқан камералы қондырғы болды. Оның конструкциясы өте төртбұрышты, диаметрі 60 мм, поршеньнің жылжуы 100 мм, жалпы көлемі 1,1 л (1131 см³/69 куб дюйм). Бұл ашық роудстер кузовына орнатылды, алдыңғы және артқы осі қатты болды. Алдыңғы жағы жапырақты серіппелермен ілінген, артқы жағында мүлдем серіппе болмады. Арғы барабанды тежегіштер кабельдер арқылы басқарылды. "Дойц" компаниясымен келісімшартын аяқтағаннан кейін Этторе отбасын 10-тип машинасына отырғызып, Германия империясының құрамындағы Эльзас аймағына, өзінің зауытын іздеп сапарлады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Эльзас қайтадан Францияның құрамына кірді, соның ішінде Bugatti де. Автомобиль сақталды және кейінірек жылдары оның пішініне байланысты Молсхайм қызметкерлері оны "la baignoire" ("ванна") деп атады. Этторе 1939 жылы оны қалпына келтіріп, қызыл-қоңыр түспен бояды, осылайша "le homard" ("омар") деген жаңа лақап атқа ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Бордоға көшірілді және ондаған жылдар бойы жеке меншікке өтпей тұрды. Бүгінде автомобиль Калифорнияда жеке коллекционердің қолында сақталуда.

13-түрі

Мольшеймдегі жаңа зауытында жұмыс бастағаннан кейін, Бугатти жеңіл валмен жұмыс істейтін машинасынан Type 13 жарыс машинасы жасады. Бұл қозғалтқышты 65 мм-ге дейін кеңейтуді қамтиды, оның жалпы көлемі 1,4 л (1368 см³/83 куб дюйм) болды. Маңызды жаңалық – Бугатти жасаған төрт клапанды цилиндр басы, бұл осындай конструкциядағы алғашқы үлгілердің бірі еді. Екі Zenith карбюраторы бар қуаты 4500 айналымда 30 а.к. (22 кВт) жетті, бұл 300 кг салмаққа ие машина үшін жеткілікті болды. Енді барлық доңғалақтарда жапырақты серіппелер орнатылды, ал машинаның дөңгелек аралығы шамамен 2 м (79 дюйм) құрады. Ойыншық сияқты көрінісіне қарамастан, Bugatti Type 13 жарыстарда сәтті өнер көрсетті. 1910 жылғы тау шаңғысы жарыстарында ол іріктемелі және күшті қарсыластарға қарағанда өзгеше көрінді. Type 13 қуаты жетіспесе де, басқару, рульдік басқару және тежеу жүйесі арқасында ол бәсекелестерінен басымдық алды. Бұл маңызды элементтер Bugatti-дің болашақ барлық дизайндарында сақталды. Ең жоғары жылдамдығы 125 км/сағ. Жаңа компания 1910 жылы бес дана шығарды және 1911 жылы Ле-Мандағы Француз Гран-присіне қатысты. Жарыстағы кішкентай Bugatti өзгеше көрінді, бірақ жеті сағаттық жарыстан кейін тыныш түрде екінші орынды иеленді. Бірінші дүниежүзілік соғыс даулы аймақта өндірісті тоқтатуға себеп болды. Этторе соғыс барысында Миланға екі дайын Type 13 машинасымен бірге жүрді, ал үш машинаның қосалқы бөлшектерін зауытқа жақын жерге көмді. Соғыстан кейін Бугатти қайтып келіп, бөлшектерді тауып, бес Type 13 машинасынан жарысқа дайындады.

15- түрі

Type 15 – Type 13 үлгісінің 2400 мм (94,5 дюйм) ұзартылған дөңгелек аралығы бар нұсқасы. Оның алдыңғы жағында алтыбұрышты радиатор және артқы жағында жартылай эллипстік жапырақ серіппелері орналасқан.

17-түрі

Тағы бір нұсқасы, 17-ші типті модель де өндірілді. Оның дөңгелек аралығы 2550 мм (100.4 дюйм) болды. Алтыбұрышты радиаторы мен артқы серіппелері 15-ші типті модельмен ортақ болды.

22-түрі

1913 жылы 15-ші типті 22-ші типке жаңартылды. Онда үлкенірек жолға арналған корпусы, сопақ радиаторы және ширек шеңберлі серіппелер болды.

23-түрі

Бұл екі клапанды, қайық тәрізді артқы бөлігі бар 17-ші типтің нұсқасы 1913 жылы 23-ші тип ретінде салынды. Ол сондай-ақ 22-ші типтің овалды радиаторымен жабдықталған.

13-типті Брешиа

1920 жылы Ле-Мандағы Voiturettes үшін өткен Grand Prix Франциядағы жалғыз жарыс болды, ал Bugatti Миландық екі дайын машинасын және қалған бөлшектерден құралған тағы біреуін жарысқа шығарды. Алайда, Этторе жарыс барысында радиатор қақпағына қолын тигізіп, ереже бұзғандықтан, көш бастап келе жатқан машина дисквалификацияланды. 13-ші модель жеңіліссіз болды. 1921 жылы Брешиа Гран-приінде Bugatti машиналары алғашқы төрт орынды иеленді, содан кейін тапсырыстар көптеп түсті. Осы жеңістің арқасында, барлық келесі төрт клапанды Bugatti модельдері Brescia деген атпен белгіленді. Бұл Bugatti машиналарының карбюраторын қозғалтқыштың сол жағына, ал шығарындысын оң жағына орналастырған жалғыз модельдері болды. 1926 жылы алдыңғы дөңгелектерге тежегіштер қосылды.

23 типті Brescia Tourer

Bugatti Type 13 "Brescia" моделінің жарыстағы сәттілігін пайдаланып, соғыстан кейінгі Brescia Tourer толық көлемде өндіріске шығарылды. Онда көп клапанды Brescia қозғалтқышы қолданылды және 1920 жылдан 1926 жылға дейін 2000 данасы жасалды, осылайша ол көп клапанды қозғалтқышы бар алғашқы толық көлемде өндірілген автомобиль болды.