Кіріспе
Автомобиль және қозғалтқыш дизайнымен айналысқан және өндіруші (1844–1929)
Карл (немесе Карл) Фридрих Бенц (; туған Karl Friedrich Michael Vaillant; 25 қараша 1844 – 4 сәуір 1929) – неміс қозғалтқыш дизайнері және автомобиль инженері. Оның 1885 жылғы "Бенц патенттік моторлық көлігі" – алғашқы практикалық заманауи автомобиль және сериялық өндіріске қойылған алғашқы автомобиль саналады. Ол 1886 жылы моторлық көлікке патент алды, сондай-ақ сол жылы алғаш рет "Бенц патенттік моторлық көлігін" (Benz Patent Motorwagen) қоғамдық жерде жүргізді. Оның Мангейм қаласында орналасқан "Бенц және компания" фирмасы әлемдегі алғашқы автомобиль зауыты және сол кездегі ең ірі зауыт болды. 1926 жылы "Daimler Motoren Gesellschaft" компаниясымен бірігіп, "Daimler Benz" компаниясын құрды, ол "Mercedes Benz" және басқа да брендтерді шығарады. Бенц – "автомобильдің әкесі" және "автомобиль өнеркәсібінің әкесі" ретінде кеңінен танылады.
Ерте өмір
Карл Бенц 1844 жылғы 25 қарашада қазіргі Германияның құрамына кіретін Баден-Вюртемберг жеріндегі Карлсруэ қаласының Мюльбург ауданында дүниеге келді. Оның ата-анасы Жозефина Вайлант және локомотив жүргізушісі Иоганн Георг Бенц болды, олар кейін бірнеше айдан соң неке қиды. Германия заңдарына сәйкес, бала ата-анасының заңды некесі арқылы "Бенц" тегін алды. Ол екі жасқа толғанда әкесі пневмониядан қайтыс болды, және оның есімі әкесінің құрметіне Карл Фридрих Бенц деп өзгертілді. Кедейлікте өмір сүргеніне қарамастан, анасы оған жақсы білім беруге тырысты. Бенц Карлсруэдегі жергілікті мектепке барып, өте жақсы оқушы болды. 1853 жылы, тоғыз жасында, ол ғылыми бағытталған Лицейде оқуға түсті. Содан кейін ол Фердинанд Редтенбахердің басшылығымен Карлсруэ политехникалық мектебінде білім алды. Бенц бастапқыда шебер-құлыпшы мамандығына қызығған, бірақ ақырында әкесінің жолын жалғастырып, локомотивтерді жасау саласына бет бұрды. 1860 жылғы 30 қыркүйекте, 15 жасында, ол Карлсруэ политехникалық мектебінің машина жасау факультетіне емтихан тапсырып, қабылданды. Бенц 1864 жылғы 9 шілдеде 19 жасында мектепті бітірді. Формалды білімінен кейін Бенц жеті жыл бойы бірнеше компанияда кәсіби тәжірибе жинады, бірақ ешқайсысына толыққанды сәйкес келмеді. Тәжірибе Карлсруэдегі машина жасау компаниясында екі жылдық түрлі жұмыстармен басталды. Содан кейін ол Маннхаймға көшіп, таразы фабрикасында суретші және конструктор болып жұмыс істеді. 1868 жылы ол Пфорцхаймға Gebrüder Benckiser Eisenwerke und Maschinenfabrik көпір салу компаниясында жұмыс істеуге кетті. Соңында ол Венаға қысқа мерзімге темір конструкциялар компаниясында жұмыс істеуге барып қайтты.
Бенцтің алғашқы зауыты және алғашқы өнертабыстары (1871-1882)
1871 жылы, жиырма жеті жасында Бенц Аугуст Риттермен бірлесіп Мангеймде темір құю және механикалық шеберхананы ашты, кейін ол металл жақтарын өңдеу машиналары зауыды деп аталды. Кәсіпорынның алғашқы жылы өте қиын болды. Риттердің сенімсіз екені белгілі болды, ал бизнестің құралдары тәркіленді. Бұл қиындық Бенцтің болашақ әйелі Берта Рингердің өзінің қалың малын пайдаланып, Риттердің компаниядағы үлесін сатып алуы арқылы шешілді. 1872 жылдың 20 шілдесінде Бенц пен Берта Рингер үйленді. Олардың бес баласы болды: Юджин (1873), Ричард (1874), Клара (1877), Тильда (1882) және Эллен (1890). Бизнес оқиғаларына қарамастан, Бенц өзі мен әйеліне тиесілі алғашқы зауытта жаңа қозғалтқыштарды жасауға жетекшілік етті. Көбірек табыс табу үшін 1878 жылы ол жаңа патенттермен айналыса бастады. Бірінші кезекте ол сенімді екі тактілі бензиндік қозғалтқыш жасауға күш салды. Бенц екі тактілі қозғалтқышын 1879 жылдың 31 желтоқсанында аяқтады және 1880 жылдың 28 маусымында патент алды. Екі тактілі қозғалтқыштың өндіріс стандартына айналатын дизайнын жобалау кезінде Бенц жылдамдық реттеу жүйесін, аккумулятормен ұшқындарды пайдаланып тұтандыруды, тұтандыру шамдарын, карбюраторды, муфтаны, жылдамдық қоробкасын және су радиаторын патенттеді.
Бенцтің Газмотор-фабрикасы Мангейм (1882-1883)
Проблемалар Мангеймдегі банктер Бенцтің кәсіпорнын жоғары өндірістік шығындарына байланысты корпорация ретінде тіркеуді талап еткенде қайта туды. Олар қосымша банк қолдауын алу үшін фотограф Эмиль Бюлер және оның інісі (ірім сатушы)мен күтпеген одақ құруға мәжбүр болды. 1882 жылы компания "Gasmotoren Fabrik Mannheim" акционерлік қоғамы болып қайта құрылды. Барлық қажетті құрылтай келісімдері жасалғаннан кейін Бенц өз үлесінен қанағаттанбады, себебі оған акциялардың бар болғаны бес пайызы және директор лауазымы ғана қалды. Ең қорқыныштысы, жаңа өнімдерді жобалау кезінде оның идеялары ескерілмеді, сондықтан ол бір жыл өткен соң, 1883 жылы, осы корпорациядан шығып кетті.
Benz and Cie. кеңейтуі
Статикалық ішкі жану қозғалтқыштарына зор сұраныс Бенцті Мангеймдегі зауытын кеңейтуге мәжбүр етті, ал 1886 жылы Вальдхофштрасседе орналасқан жаңа ғимарат (1908 жылға дейін жұмыс істеді) қосылды. Benz & Cie. 1889 жылы 50 қызметкерден 1899 жылы 430-ға дейін өсті. Он тоғызыншы ғасырдың соңында Бенц әлемдегі ең ірі автомобиль компаниясы болды, 1899 жылы 572 бірлік өндірілді. Оның үлкендігіне байланысты 1899 жылы Benz & Cie. Фридрих фон Фишер мен Юлиус Гансстің басқару кеңесінің мүшелері ретінде келгенімен акционерлік қоғамға айналды. Ганс коммерцияландыру бөлімінде жұмыс істеді, бұл қазіргі заманғы корпорациялардың маркетингіне ұқсас. Жаңа директорлар Бенцке жаппай өндіріске жарамды, арзан автомобиль жасауды ұсынды. 1893 жылдан 1900 жылға дейін Бенц төрт дөңгелекті, екі орындық Викторияны, қозғалтқышы бар екі жолаушыға арналған автомобильді сатты, ол ең жоғары жылдамдыққа жете алатын және рульді басқару үшін роликті тізбекпен жұмыс істейтін алдыңғы осі бар болды. Модель 1893 жылы 85 дана сатылып, сәтті болды және "Vis à Vis" деп аталатын төрт орындық нұсқада шығарылды. 1894 жылдан 1902 жылға дейін Бенц 1200-ден астам машина шығарды, кейбіреулер бұл машинаны алғашқы жаппай өндіріс деп санайды, ол Velocipede, кейіннен Бенц Velo деп аталды. Алғашқы Velo-да 1л қозғалтқыш, кейіннен қозғалтқыш болды. Velo ең жоғары жылдамдықты беруге мүмкіндік берді. Velo 1894 жылы Парижден Руанға дейінгі әлемдегі алғашқы автомобиль жарысына қатысты, онда Эмиль Роджер 14-орынды иеленді, ол 10 сағат 01 минутта орташа жылдамдықпен 1895 жылы Бенц тарихындағы алғашқы ішкі жану қозғалтқышы бар жүк көлігін жасады. Бенц сонымен қатар 1895 жылы Netphener автобус компаниясы үшін тарихындағы алғашқы моторлы автобустарды жасады. 1896 жылы Бенцке алғашқы тегіс қозғалтқышты жасау үшін патент берілді. Ол горизонталь қарама-қарсы поршеньдермен жабдықталған, бұл конструкцияда сәйкес поршеньдер бір мезгілде жоғарғы өлі нүктеге жетеді, осылайша импульс бойынша бір-бірін теңестіреді. Көптеген тегіс қозғалтқыштар, әсіресе төрт немесе одан аз цилиндрлілері "боксерлік қозғалтқыштар" деп аталады, неміс тілінде "боксермотор" және "горизонталь қарама-қарсы қозғалтқыштар" деп те аталады. Бұл дизайн әлі күнге дейін Porsche, Subaru және жарыс машиналарын пайдаланатын кейбір жоғары өнімділік қозғалтқыштарда қолданылады. Мотоциклдерде ең танымал боксерлік қозғалтқыш BMW Motorrad-та кездеседі, бірақ боксерлік қозғалтқыш дизайны көптеген басқа модельдерде де қолданылды, соның ішінде Виктория, Harley Davidson XA, Zündapp, Wooler, Douglas Dragonfly, Ratier, Universal, IMZ Ural, Dnepr, Gnome et Rhône, Chang Jiang, Marusho және Honda Gold Wing. Готлиб Даймлер 1900 жылдың наурыз айында қайтыс болды, Бенц пен Даймлер бір-бірін білгеніне және бір-бірінің ерте жетістіктері туралы білгеніне ешқандай дәлел жоқ. Ақырында Штутгарттағы Daimler Motoren Gesellschaft (DMG) компаниясымен бәсекелестік Benz & Cie-нің жетекшілігіне қарсы шыға бастады. 1900 жылдың қазан айында DMG компаниясының бас конструкторы Вильгельм Майбах 1902 жылғы Мерседестің 35 ат күші бар машинасына орнатылатын қозғалтқышты жасады. Қозғалтқыш Эмил Джеллинектің талаптарына сәйкес жасалған, ол 36 машина сатып алып, арнайы серияның дилері болуға келісім берді. Джеллинек жаңа қозғалтқыштың Daimler Mercedes (қызының құрметіне) деп аталуын талап етті. Майбах 1907 жылы DMG-ден кетті, бірақ модельді және барлық маңызды өзгерістерді өзі жасады. Сынақтан өткеннен кейін бірінші машина 1900 жылдың 22 желтоқсанында Джеллинекке жеткізілді. Джеллинек модельге өзгерістер енгізуді жалғастырды және келесі бірнеше жылда автомобиль жарыстарында жақсы нәтижелерге қол жеткізді, бұл DMG-ні 1902 жылы автомобильдерді жаппай өндіруге түрткі берді. Бенц 1903 жылы енгізілген Parsifil-мен жауап берді, ол ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізген тік қос қозғалтқышпен жабдықталған. Содан кейін, Бенцпен кеңеспей-ақ, басқа директорлар француз дизайнерлерін жалдады. Франция - Майбахтың өнертабысына негізделген кең көлемді автомобиль өнеркәсібі бар ел. Осы әрекеттің нәтижесінде, қиын талқылаулардан кейін Бенц 1903 жылдың 24 қаңтарында дизайнды басқарудан зейнетке шығуын жариялады, бірақ ол 1926 жылы DMG-мен бірігуге дейін Басқарма директоры болып қалды және 1929 жылы қайтыс болғанға дейін жаңа Daimler Benz корпорациясының басқармасында болды. Бенцтің ұлдары Юген мен Ричард 1903 жылы Benz & Cie. компаниясынан кетіп қалды, бірақ Ричард 1904 жылы жолаушылар көліктерінің дизайнері ретінде компанияға оралды. Сол жылы Benz & Cie. компаниясының сатылымы 3480 автомобильге жетті және компания автомобиль өндірушілердің арасында жетекші өндіруші болып қала берді. Benz & Cie. директоры болып қала берумен қатар, Бенц тағы бір компанияны құрды, C. Benz Söhne (ұлы Югенмен және отбасының ішінде жабық түрде сақталды), автомобиль өндіруге арналған жеке меншік компания. Бренд атауы Бенцтің атының бас әрпін, "Карл" пайдаланды.
The Velo participated in the world's first automobile race, the 1894 Paris to Rouen, where Émile Roger finished 14th, after covering the in 10 hours 01 minute at an average speed of
In 1895, Benz designed the first truck with an internal combustion engine in history. Benz also built the first motor buses in history in 1895, for the Netphener bus company. In 1896, Benz was granted a patent for his design of the first flat engine. It had horizontally opposed pistons, a design in which the corresponding pistons reach top dead centre simultaneously, thus balancing each other with respect to momentum. Many flat engines, particularly those with four or fewer cylinders, are arranged as "boxer engines", boxermotor in German, and also are known as "horizontally opposed engines". This design is still used by Porsche, Subaru, and some high performance engines used in racing cars. In motorcycles, the most famous boxer engine is found in BMW Motorrad, though the boxer engine design was used in many other models, including Victoria, Harley Davidson XA, Zündapp, Wooler, Douglas Dragonfly, Ratier, Universal, IMZ Ural, Dnepr, Gnome et Rhône, Chang Jiang, Marusho, and the Honda Gold Wing. Although Gottlieb Daimler died in March 1900—and there is no evidence that Benz and Daimler knew each other nor that they knew about each other's early achievements—eventually, competition with Daimler Motoren Gesellschaft (DMG) in Stuttgart began to challenge the leadership of Benz & Cie. In October 1900, the main designer of DMG, Wilhelm Maybach, built the engine that would later be used in the Mercedes 35hp of 1902. The engine was built to the specifications of Emil Jellinek under a contract for him to purchase thirty six vehicles with the engine, and for him to become a dealer of the special series. Jellinek stipulated the new engine be named Daimler Mercedes (for his daughter). Maybach would quit DMG in 1907, but he designed the model and all of the important changes. After testing, the first was delivered to Jellinek on 22 December 1900. Jellinek continued to make suggestions for changes to the model and obtained good results racing the automobile in the next few years, encouraging DMG to engage in commercial production of automobiles, which they did in 1902. Benz countered with Parsifil, introduced in 1903 with a vertical twin engine that achieved a top speed of Then, without consulting Benz, the other directors hired some French designers. France was a country with an extensive automobile industry based on Maybach's creations. Because of this action, after difficult discussions, Benz announced his retirement from design management on 24 January 1903, although he remained as director on the Board of Management through its merger with DMG in 1926 and, remained on the board of the new Daimler Benz corporation until his death in 1929. Benz's sons Eugen and Richard left Benz & Cie. in 1903, but Richard returned to the company in 1904 as the designer of passenger vehicles. That year, sales of Benz & Cie. reached 3,480 automobiles, and the company remained the leading manufacturer of automobiles. Along with continuing as a director of Benz & Cie., Benz founded another company, C. Benz Söhne, (with his son Eugen and closely held within the family), a privately held company for manufacturing automobiles. The brand name used the first initial of Benz's first name, "Carl".
Блитцен Бенз
1909 жылы Мангеймде Benz & Cie компаниясы Blitzen Benz-ті жасады. Құс мүсінді көлікте 21,5 литрлік (1312 куб. дюйм) қозғалтқыш орнатылған, ал 9 қарашада 1909 жылы Франциядан келген Виктор Хемери Бруклендс жарыс трассасында осы көлікпен сол кездегі "ұшақ, пойыз немесе автомобильге қарағанда жылдам" деп айтылған рекордты орнатты. Бұл рекордты келесі он жыл бойы ешбір көлік бұза алмады. Осы жетістікті көрсету үшін, оны АҚШ сияқты бірнеше елге тасымалдады.
Бенц Сёне, 19061923 жыл
Карл Бенц, Берта Бенц және олардың ұлы Евгений Мангеймнің шығысына Ладенбургке көшіп, тек өз қаражатымен 1906 жылы жеке компанияны – C. Benz Sons (неміс тілінде: Benz Söhne) құрды. Бұл компания автомобильдер мен газ қозғалтқыштарын өндірді. Бірақ сұраныс болмағандықтан, соңғысы бензин қозғалтқыштарымен алмастырылды. Бұл компания ешқашан акцияларын халыққа ұсынбады, Мангеймде орналасқан Benz & Cie компаниясынан тәуелсіз, өз автомобильдерін өндірді. "Бенц және ұлдары" шығарған автомобильдердің сапасы жақсы болғандықтан, Лондон қаласында такси ретінде танымал болды. 1912 жылы Карл Бенц "Бенц-Сонс" компаниясындағы барлық үлесін сатып, Ладенбургтегі отбасылық компанияны Евгений мен Ричардқа қалдырды, бірақ ол Benz & Cie директоры қызметінде қалды. 1914 жылдың 25 қарашасында Карлсруэ қаласындағы туған күнін тойлау кезінде жетпіс жастағы Бенцке туған жері – Карлсруэ университетінен құрметті доктор ғылымы берілді, осылайша ол – Dr. Ing. h. c. Бенц атағын алды. Автомобильдерді өндіру басталғаннан бері, автоспорт жарыстарына қатысу өндірушілердің танымалдығын арттырудың маңызды тәсіліне айналды. Алғашқыда, өндіріс үлгілері жарысқа қатысты, ал Benz Velo 1894 жылы Париж – Руан арасында өткен алғашқы автомобиль жарысына қатысты. Кейіннен, автоспортты дамытуға салған инвестициялар автомобильдің атын жеңімпаздармен байланыстырып, сату арқылы пайда әкелді. Сол кезде бірегей жарыс машиналарын жасады, мысалы, алғашқы орталық қозғалтқышты және аэродинамикалық дизайны бар Tropfenwagen машинасы, ол 1923 жылы Монцада өткен Еуропалық Гран-приде таныстырылды. "Бенц-Сонс" компаниясының соңғы өндіріс жылы – 1923 жылы 350 дана автомобиль шығарылды. Келесі жылы, 1924 жылы, Бенц осы компанияда шығарылған, жеке пайдалануы үшін жасалған, ешқашан сатылмаған 8/25 ат күші бар автомобильдің екі қосымша данасын жасады; олар әлі де сақтаулы.
During a birthday celebration for him in his home town of Karlsruhe on 25 November 1914, the seventy year old Benz was awarded an honorary doctorate by his alma mater, the Karlsruhe University, thereby becoming—Dr. Ing. h. c. Benz. Almost from the very beginning of the production of automobiles, participation in sports car racing became a major method to gain publicity for manufacturers. At first, the production models were raced and the Benz Velo participated in the first automobile race: Paris to Rouen 1894. Later, investment in developing racecars for motorsports produced returns through sales generated by the association of the name of the automobile with the winners. Unique race vehicles were built at the time such as the first mid engine and aerodynamically designed, Tropfenwagen, a "teardrop" body introduced at the 1923 European Grand Prix at Monza. In the last production year of the Benz Sons company, 1923, three hundred and fifty units were built. During the following year, 1924, Benz built two additional 8/25 hp units of the automobile manufactured by this company, tailored for his personal use, which he never sold; they are still preserved.
1926 жылы Daimler-Benz және алғашқы Mercedes-Benz компаниясына қарай
Германияның экономикалық дағдарысы нашарлады. 1923 жылы Benz & Cie. Мангеймде бар болғаны 1382 дана, ал DMG Штутгартта 1020 дана ғана өндірді. Жылдам инфляция салдарынан автомобильдің орташа құны 25 миллион маркаға жетті. Екі компания арасындағы келіссөздер қайта жанданды және 1924 жылы олар 2000 жылға дейін жарамды "Өзара мүдделер туралы келісімге" қол қойды. Екі кәсіпорын да өз брендтерін сақтап, автомобильдерінің дизайнын, өндірісін, сатып алуын, сатуын және жарнамасын біртіндеп үйлестірді, автомобиль үлгілерін бірлесіп сатуға көшті. 1926 жылдың 28 маусымында Benz & Cie. және DMG ақыры Daimler Benz компаниясы болып бірікті, барлық автомобильдерін Mercedes Benz деп атады, бұл DMG автомобильдерінің ең маңызды моделі – 1902 жылғы Mercedes 35 ж/к және Бенц атауын құрметтеуді білдірді. Mercedes 35 ж/к атауы жаңа үлгінің техникалық талаптарын белгілеген Эмиль Джеллинектің он жасар қызы Мерседес Джеллинекке арналған еді. 1900-1909 жылдары ол DMG басқармасының мүшесі болды, бірақ бірігуге дейін қызметтен кеткен. Бенц өмірінің соңына дейін жаңа Daimler Benz басқармасының құрамында болды. 1926 жылы жаңа логотип жасалды, ол үш ұшты жұлдыздан (Даймлердің ұраны: "құрлық, әуе және су үшін қозғалтқыштар") тұрады және Бенц логотипінен алынған дәстүрлі лавр жапырақтарымен оралып, барлық автомобильдерінің бренді Mercedes Benz деп белгіленді. Үлгілердің атауы бүгінгідей бренд атауынан кейін келеді. Келесі жылы, 1927 жылы, сатылған машиналардың саны үш есеге артып, 7918-ге жетті және жүк көлігін өндіру үшін дизельдік желі іске қосылды. 1928 жылы Mercedes-Benz SSK таныстырылды. 1929 жылдың 4 сәуірінде Бенц 84 жасында Ладенбургтегі үйінде бронхтың қабынуынан қайтыс болды. 1944 жылдың 5 мамырында қайтыс болғанға дейін Берта Бенц соңғы үйінде тұрды. Оның отбасы мүшелері тағы отыз жыл бойы сол үйде тұрды. Бенц үйі қазірде тарихи ескерткіш ретінде сақталды және Gottlieb Daimler және Karl Benz Foundation коммерциялық емес қорының ғылыми жиналыстар өткізу орны ретінде пайдаланылады.
Мұра
Ладенбургте, ол өмірінің соңына дейін тұрған қала, оның құрметіне аталған, сондай-ақ Ладенбургте орналасқан Доктор Карл Бенц автомузейі де оның есімімен аталады. 1984 жылы Бенц Автомобильдердің Атақ-даңқы залына және Еуропа Автомобильдерінің Атақ-даңқы залына енгізілді. Ал фильм "Das Erste" телеарнасында 23 мамырда көрсетілді. Фильмнің трейлері мен "жасалу процесі" туралы арнайы видео YouTube-та жарияланды. Бенц сонымен қатар "The Cars That Made The World" тарихи мини-сериалының бірінші эпизодында да пайда болды.