Көне қытай поэмасы "Ли Сао" – Қытайдың соғыс кезеңінде өмір сүрген Цюй Юаньға жатқызылады. Шығу тегі, мазмұны және "Чуцы" антологиясындағы орны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдың ежелгі поэзиясы, авторы – Қу Юань. Шотландия халық әні
Ancient Chinese narrative poem attributed to Qu Yuan
the Scottish folk tune
"Ли Сао" ("Қайғыға кездесу") – бұл дәстүрлі түрде Қу Юаньге жатқызылатын "Чуци" антологиясынан алынған ежелгі қытай поэмасы. "Ли Сао" біздің заманымыздан бұрынғы III ғасырға дейін, Қытайдың Соғысқан мемлекеттер кезеңінде жазылған.
"Li Sao" (; translation: "Encountering Sorrow") is an ancient Chinese poem from the anthology Chuci traditionally attributed to Qu Yuan. Li Sao dates from the 3rd century BCE, during the Chinese Warring States period.
Өмірбаян
"Ли Сао" поэмасы "Чуыци" жинағында кездеседі және дәстүрлі түрде шамамен 278 ж.б.д. қайтыс болған Чу патшалығының Кю Юаньына жатқызылады. Кю Юань классикалық қытай поэзиясының дәстүрінде поэтикалық кейіпте көрінеді, бұл "Шицзин" мен ежелгі түрлі құжаттарға кездейсоқ енгізілген және сақталған басқа ерте поэмалардағы анонимді поэтикалық дауыстардан өзгеше. "Чуыци" антологиясының қалған бөлігі "Ли Сао" поэмасының шамасы, оның авторы Кю Юаньның өмірбаянына негізделген. "Ли Сао" поэмасында ақын сарайдағы зұлым топтардың құйрық тірліктерінен, нәтижесінде мырзасынан қабылданбауынан мұңайып, содан кейін түрлі мифологиялық әлемдерге шамандық рух сапарларын сипаттайды, әртүрлі құдайлар мен рухани тұлғалармен қарым-қатынасқа түседі немесе түсуге тырысады. Әділ министр тақырыбы кейінгі әдеби сын мен аллегориялық түсіндірулердің ұзақ тарихында кейде асыра көрсетіледі. Ол Чу патшасы Хуайдың билігі тұсында, б.з.д. III ғасырында жазылған.
The poem "Li Sao" is in the Chuci collection and is traditionally attributed to Qu Yuan of the Kingdom of Chu, who died about 278 BCE. Qu Yuan manifests himself in a poetic character, in the tradition of Classical Chinese poetry, contrasting with the anonymous poetic voices encountered in the Shijing and the other early poems which exist as preserved in the form of incidental incorporations into various documents of ancient miscellany. The rest of the Chuci anthology is centered on the "Li Sao", the purported biography of its author Qu Yuan. In "Li Sao", the poet despairs that he has been plotted against by evil factions at court with his resulting rejection by his lord and then recounts a series of shamanistic spirit journeys to various mythological realms, engaging or attempting to engage with a variety of divine or spiritual beings, with the theme of the righteous minister unfairly rejected sometimes becoming exaggerated in the long history of later literary criticism and allegorical interpretation. It dates from the time of King Huai of Chu, in the third century BCE.
Атаудың мағынасы
"Ли Сао" атауының мағынасы тікелей түсінікті емес. Ку Юаньның өмірбаянында ли сао, ли юемен (Сима Цян, Шиджи немесе Ұлы тарихшының жазбалары) мағыналас деп түсіндіріледі. Осыдан "қасіретке кездесу" дегеннің мақсаты болғаны болжанады. Дегенмен, біздің эрамыздың 1-ші ғасырындағы ғалым Бан Гу бұл атауды "қасіретке тап болу" деп нақты айқындаған.
The meaning of the title "Li Sao" is not straightforward. In the biography of Qu Yuan, li sao is explained as being as equivalent to li you (Sima Qian, Shiji or the Records of the Grand Historian). Inference must be made that 'meeting with sorrow' must have been meant. However, the 1st century CE scholar Ban Gu explicitly glossed the title as "encountering sorrow".
Мазмұны
Ли Сао ақынның өзін, әулетін және бұрынғы шамандық дәуіріндегі даңқын таныстырумен басталады. Ол қазіргі жағдайын айта келе, ежелгі Қытайдың нақты және мифологиялық ландшафттары арқылы жасаған фантастикалық физикалық және рухани саяхатын баяндайды. "Ли Сао" – Қытайдың кең пейзаждық және саяхат әдебиеті дәстүріндегі маңызды туынды. "Ли Сао" сонымен қатар саяси аллегория болып табылады, онда ақын өзінің әділеттілігінің, тазалығының және ар-намысының жемқор әлемде бағаланбай, пайдаланбағанын өкінеді. Ақын жамандалғанын, қызмет еткен патшасы (Чу патшасы Хуай) тарапынан қабылданбағанын айтады. Чу поэзиясының көрнекті туындысы ретінде ол, шамандық пен байланысты қытай мәдениетінен алынған кең ауқымды метафораларды қолданады. Өлеңнің басты тақырыптары: Цюаньның Чу сарайындағы интригалардың құрбаны болуы және одан кейінгі жер аударылуы; сотта кең таралған жемқорлықтан таза қалуға деген ниеті; сондай-ақ, бір кездері қуатты болған Чу мемлекетінің біртіндеп құлдырауына қатысты зарлануы. Ақын кетіп, Күн құдайы саналатын Пэн Сяньге қосылуға шешім қабылдайды. Хан әулетінің Чуциге түсіндірме берген Ван И, Пэн Сяньнің Шан әулетінің шенеунігі болғанына сенді, аңыз бойынша, оның дана кеңесі патша тарапынан қабылданбағаннан кейін өзін суға батырған (бірақ бұл аңыз кейінірек туған болуы мүмкін, Ку Юаньның өзіне жасаған қатысуының нәтижесінде). Пэн Сянь сонымен қатар ежелгі шаман болған, кейін ол усақтап оқшаулануды бейнелеген. Өлеңнің жалпы саны 373 жолдан және шамамен 2400 таңбадан тұрады, бұл оны ежелгі Қытайдан шыққан ең ұзын өлеңдердің біріне айналдырады. Ол фу стилінде жазылған.
The Li Sao begins with the poet's introduction of himself, his ancestry, and his former shamanic glory. He references his current situation, and then recounts his fantastical physical and spiritual trip across the landscapes of ancient China, real and mythological. "Li Sao" is a seminal work in the large Chinese tradition of landscape and travel literature. "Li Sao" is also a political allegory in which the poet laments that his own righteousness, purity, and honor are unappreciated and go unused in a corrupt world. The poet alludes to being slandered by enemies and being rejected by the king he served (King Huai of Chu). As a representative work of Chu poetry it makes use of a wide range of metaphors derived from the culture of Chu, which was strongly associated with a Chinese form of shamanism, and the poet spends much of "Li Sao" on a spirit journey visiting with spirits and deities. The poem's main themes include Qu Yuan's falling victim to intrigues in the court of Chu, and subsequent exile; his desire to remain pure and untainted by the corruption that was rife in the court; and also his lamentation at the gradual decline of the once powerful state of Chu. The poet decides to leave and join Peng Xian , a figure that many believe to be the God of Sun. Wang Yi, the Han dynasty commentator to the Chuci, believed Peng Xian to have been a Shang dynasty official who, legend says, drowned himself after his wise advice was rejected by the king (but this legend may have been of later make, influenced by the circumstances of Qu Yuan drowning himself). Peng Xian may also have been an ancient shaman who later came to symbolize hermit seclusion. The poem has a total of 373 lines and about 2400 characters, which makes it one of the longest poems dating from Ancient China. It is in the fu style.