Кіріспе

Стандиш – Англияның Ұлы Манчестер графтығындағы Уиган қаласындағы ауыл. Тарихи Ланкашир графтығының шекарасында, Чорли мен Уиган қалалары арасындағы A49 тас жолында, M6 автожолының 27-ші қиылысына жақын орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша ауылдың халқы 13 278 адамды құрады. Тарихи деректерде 1206 жылы Станедис, 1219 жылы Станедисс, 1292 жылы Станиш, Станедич және Станедиш, ал 1330 жылы Стендиш деп тіркелген. Ілесіндегі Лэнгтри ауылы 1206 жылы Лангетре, ал 1330 жылы Лонгетре деп жазылған. Бұл жерге римдік жол өтіп кеткен. Стендиш пен Лэнгтри 12-ші ғасырда Пенвортэм барониясының құрамына кірген, ал 1150 мен 1164 жылдар аралығында Пенвортэм лорды Ричард Бюссель оларды өзінің туысы Ричард Спилменге сыйлаған. 1212 жылы Турстан Банастр осы жерлерді иеленсе, кейін Дерби графы Уильям де Феррер, содан кейін «Лейландшир иелері» басқарған. Жергілікті тұрғындар Стендиш және Лэнгтри деген тегін қабылдаған. 1574 жылға дейін салынған ең көне бөлігі ХХ ғасырда кезең-кезеңмен бұзылған Стендиш сарайының ағаштан жасалған интерьерінің бір бөлігі сақталған, оның көп бөлігі АҚШ-қа тасымалданған. Стендиш отбасы бұл аймақтағы негізгі көмір кеншілері болған, олардың жерлері 14-ші ғасырдан бері қазылған. Өнеркәсіптік революция кезінде аймақтағы көмір өндірісі артып, 1865-66 жылдары Стендиш кеніштері Уиган Көмір және Темір компаниясына біріктірілген. 1900 жылы Уиган Көмірінің Виктория кенішіне екі 20 футтық шахта салынған. Кеніш 1958 жылы Ұлттық Көмір Басқармасы жапқанға дейін жұмыс істеп келген. Қазір бұл жерде тұрғын үйлер салынған.

География

Стандиш Уиганның солтүстік-батысында, Манчестерден солтүстік-батысқа қарай 19 миль, Ливерпульден солтүстік-шығысқа қарай 18 миль жерде орналасқан. A49 магистральдық жолы Уиганнан Чорлиге қарай ауыл орталығынан өтеді. Стандишке M6 автожолының 27-шы қиылысы қызмет көрсетеді, ол ауылдың батысында орналасқан. Батыс жағалау магистралі ауылдың шығыс жағында, орталықтан шамамен бір шақырымдай жерде жатыр. Дуглас өзені мен Брэдли Брук Стандиштің шығыс шекарасын құрайды, ал Дугласқа құятын Милл Брук батыс шекараны құрайды. Стандиш 370 футқа дейін көтерілетін биік қырқада орналасқан, ол қалашықтың солтүстігінен оңтүстікке қарай созылады. Өзенге жақын жердегі жер биіктігі 120 мен 160 фут аралығында.

Демография

Стандиштің 2011 жылғы халық санауы бойынша 13 278 тұрғыны бар, бұл Уиган ауданының халық санының 4,2%-ын құрайды. 65 жастан асқан тұрғындардың саны орташа көрсеткіштен жоғары, ол халықтың 19,9%-ын құрайды. Бұл Англиядағы ең әулетті 30% аймақтың ішіндегі тоғыз аймақтың жетісін қамтитын бай қауымдастық. Тұрғындардың 80%-ы өз үйлерінің иесі немесе ипотека несиесі бар, ал тек 10%-ы әлеуметтік тұрғын үйлерде тұрады. Standish with Langtree 1872 жылы құрылған жергілікті денсаулық сақтау органы болды; Standish with Langtree Local Board of Health – бұл елді мекендегі гигиена және санитария стандарттарын бақылайтын реттеуші орган. Сайлау округі ретінде ауыл Standish With Langtree округіне кіреді. "Standish Voice" тұрғындар тобы 2014 жылдың шілде айында құрылды. 2015 жылдың мамыр айында ауыл үшін көршілік жоспар жасау мақсатымен ол Standish көршілік форумы ретінде бекітілді. 2019 жылдың 18 шілдесінде өткен көршілік референдумнан кейін 2015–2030 жылдарға арналған Standish көршілік жоспары Уиган ауданының даму жоспарына енгізілді (94,5% қолдаумен). Заңмен бекітілген бұл құжат жерді пайдалану және дамыту мәселелерін қамтиды, сондай-ақ аймақтың болашақ дамуына, жаңартуына және сақталуына бағыт-нұсқау береді.

Көрнекті орындар

Стандиш ауылында 22 тізімделген ғимарат бар, оның ішінде біреуі І санатты, ал екеуі ІІ санатты*. Базар алаңында, шіркеудің алдында кеш ортағасырлық айқыш, тас тізгіш және 14 ғасырға жататын құдық орналасқан. Стандиште 22 акрлық Эшфилд паркі бар, онда орман, ашық жасыл кеңістік және демалыс мүмкіндіктері қарастырылған. Эшфилдтің бір бөлігі жергілікті маңызы бар тарихи саябақ және бақ ретінде тағайындалған. Ауылда ІІ санатты үш соғыс ескерткіші бар: Сент-Уилфрид шіркеуіндегі Бейбітшілік қақпасы, Сент-Мари католик шіркеуіндегі ескерткіш айқыш және Виктория мерекелік ескерткіш бағында (Глоб пабының жанында) орналасқан Стендиш бағанасы соғыс ескерткіші. 1920 жылы ашылған Бағана соғыс ескерткіші Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан Стандиш ерлеріне арналған, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қосымша жазулар енгізілді. Ауылдың оңтүстігінде 1948 жылы құрылған Гидлоу зираты орналасқан.

Көлік

Стандиш Уиганнан Чорлиге дейінгі автобус бағытында орналасқан, Bee Network 632 автобусы әр 20 минут сайын тоқтайды. Сонымен қатар, сағат сайын Уиганнан Престонға дейін жүретін Манчестер 111 автобусы және Bee Network компаниясымен іске асырылатын сағаттық 640 және 641 Standish Circular автобустары да қызмет көрсетеді. Бұрын ауылға екі теміржол станциясы қызмет көрсеткен: солтүстікте Стандиш теміржол станциясы және оңтүстікте Боарс-Хед теміржол станциясы. Екеуі де Батыс жағалау магистральдық желісінде орналасқан және 1949 жылы жабылған. Стандишке тарихи тұрғыдан алғанда, 1931 жылы қызметін тоқтатқан Wigan Corporation Tramways жүргізген трамвайлар да қызмет көрсеткен.

Білім

Стандиштің бір орта мектебі бар, Standish Community High School, онда шамамен 1250 оқушы, жасы 11–16 аралығында білім алады. Стандиштің үш бастауыш мектебі бар: Сент-Уилфрид Англия шіркеуі бастауыш академиясы, Сент-Мари католик бастауыш мектебі және Вудфолд бастауыш мектебі. Стандиштің ауыл орталығында кітапхана орналасқан.