Кіріспе

Британдық елші АҚШ және Францияда, шотланд геральдикалық органы.

Ричард Бикертон Пемелл Лайонс, 1-ші граф Лайонс (26 сәуір 1817 – 5 желтоқсан 1887) – британдық дипломат, 19-ғасырдың екінші жартысындағы төрт маңызды дағдарыс кезінде королева Викторияның бағалаған дипломаты: Италияның бірігуі, Америка Азамат соғысы, Шығыс мәселесі және 1870 жылғы Франко-пруссия соғысынан кейін Германияның Францияны ығыстырып, Еуропадағы басты күшке айналуы. Лайонс Америка Азамат соғысы кезінде «Трент» дауын шешті; Арнайы қатынастар мен «Entente Cordiale» құруға үлес қосты; сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан 32 жыл бұрын Франция мен Германия арасындағы империялық соғысты болжады, ол Британияның халықаралық беделін құлатпақ болды. Лайонс 1858-1865 жылдары АҚШ-тағы британдық елші, 1865-1867 жылдары Осман империясындағы британдық елші, ал 1867-1887 жылдары Франциядағы британдық елші қызметін атқарды, ол британдық дипломатиялық қызметтегі ең жоғары мәртебелі лауазым еді. Лайонсқа үш түрлі премьер-министр (Гладстон, Дизраэли және Солсбери) үш рет британдық сыртқы істер министрі лауазымын ұсынды, тіпті королева Виктория да оны осы лауазымды қабылдауға ынталандырды, бірақ ол барлық үш рет те ұсыныстан бас тартты. Лайонс британ консерваторлық партиясының 3-ші Солсбери маркизінің фракциясын қолдады және гладстондық либералдар оны «торитопшыл дипломат» деп санады. Лайонстың соңғы биографы Дженкинс (2014) оны «Сыртқы істер ведомствосының» үлгісі деп есептейді, ол дипломатияның практикалық нормаларын, соның ішінде ішкі партиялық саясатта номиналды бейтараптық сақтау қажеттігін және кабинет министрлерімен жеке хат алмасуды қалыптастырды. Лайонс британдық дипломатияның «Лайон мектебін» құрды, оған сэр Эдвин Эгертон, сэр Морис де Бунсен, сэр Майкл Герберт, сэр Эдвард Болдуин Малет, сэр Франк Ласселлз, сэр Джерард Лоутер, сэр Эдмунд Монсон, 1-ші баронет және сэр Николас О’Конор кірді.

Отбасы және ерте өмірі

Ричард Бикертон Пемелл 1817 жылдың 26 сәуірінде Гэмпширдегі Лаймингтон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі дипломат және адмирал Эдмунд Лайонс, 1-ші барон Лайонс, ал анасы Аугуста Луиза Роджерс болды. Оның туыстары: Анн Тереза Бикертон Лайонс (1815–1894), ол Вюрцбург бароншасы атанды; капитан Эдмунд Мубрай Лайонс (1819–1855); және Аугуста Мэри Минна Кэтрин Лайонс (1821–1886), ол Норфолк герцогинясы болды және 11-ші Лотиан маркизі Филип Керрдің әжесі. Лайонстың туыстарының ішінде флот адмиралы және королева Викторияның жеке кеңсе меңгерушісі сэр Алгернон Лайонс, сондай-ақ Митрополиттік полицияның көмекші комиссары Ричард Лионс Пирсон болды. Ол өмірі бойында «англо-француздық ынтымақтастыққа ұмтылды», «француздық ұжымдық психологиясын терең түсінді» және «француздардың әрекеттерін әрдайым ақтауға дайын болды».

Білім

Ричард Бикертон Лайонс Гернсидегі Элизабет колледжінде сэр Джон Колборннан классика, ағылшын, француз, арифметика және теология пәндерінен оқыды, онда ол 1828 жылы латын сыйлығын жеңіп алды. Ол және оның барлық туыстары 1828 жылы әкесі мен анасымен бірге Валеттаға (Мальта) көшті, онда олар үйде ағартушылық философияның еңбектерін, соның ішінде Уильям Робертсонның шығармаларын, тарихты, классикалық өркениетті, француз және қазіргі грек тілдерін үйренді. Ричард Бикертон Англияға оралып, Винчестер колледжіне, содан кейін Оксфордтың Крайст-Черч колледжіне түсті, онда ол 1838 жылы бакалавр, ал 1843 жылы магистр дәрежесін алды. Оксфорд университетінен құрметті DCL ғылыми дәрежесін иеленді.

Лионс Вашингтоннан кетеді

Лорд Лайонс 1864 жылдың желтоқсанында денсаулығының нашарлауына байланысты Вашингтондан кетіп қалды. Ол Авраам Линкольнмен және Сьюардпен өткізген соңғы кездесулерінен кейін, екеуі де оның Вашингтондағы британдық елші лауазымына қайта оралуын тіледі. Алайда, Лионстың денсаулығы одан әрі нашарлап, 1865 жылдың көктемінде ол АҚШ-тағы елшілігінен кетуге мәжбүр болды. Лионс Виктория патшайымы мен британ премьер-министрі Лорд Палмерстонның АҚШ-қа елшілікке қайта оралуын қалауын қабылдамады және оның орнына сэр Фредерик Брюсті тағайындады: патшайым мен премьер-министр оны мақұлдады. Ол 5 желтоқсанда Норфолк үйінде қайтыс болды, бұл оның немере інісі Норфолк герцогының резиденциясы еді.

"Лион мектебінің" дипломатиясы

Лорд Лайонстың 1887 жылғы "Morning Post" газетіндегі некрологында ол «үлгілі және идеалды дипломат» ретінде сипатталады, ол «әрбір заманауи депешаның мазмұнын жатқа білген». Лионның ең соңғы биографы Дженкинс (2014) Лионды «Сыртқы істер ведомствосының» үлгісі деп санайды, ол дипломатияның практикалық нормаларының канонын жасады, соның ішінде ішкі партиялық саясатта номиналды бейтараптық және Кабинет министрлерімен жеке хат алмасу қажеттігі де бар. Лион өзінің саяси одақтасы Солсберидің 3-ші маркизінің премьерлік кезеңінде ықпалының шарына жетті, ол оған 1886 жылы Сыртқы істер министрі лауазымын ұсынды. XXI ғасырда, оның ішінде оның биографы Брайан Дженкинс (2014), Т. Г. Отте (2011) және Скотт Т. Кернс (2004) Лионды британдық дипломатияның «Лайон мектебінің» негізін қалаушы ретінде таныды, оған Сэр Эдвин Эггертон; Сэр Морис де Бунсен; Сэр Майкл Герберт; Сэр Эдвард Болдуин Малет; Сэр Фрэнк Ласселс; Сэр Джерард Лоутер; Сэр Эдмунд Монсон, 1-ші баронет; және Сэр Николас О'Конор кірді.

Әдеби мұрасы

Лионс жазушы Мейзи Уордтың қарт атасының інісі, ал аудармашы Розмари Шид пен жазушы Уилфред Шидтің қарт әкесінің әкесі болды. Лионс Гарри Тертлдоувтың "Оңтүстік қарулары" романындағы және "Оңтүстік Жеңісі" сериясының "Ұлы соғыс: Америка майданы" романындағы екінші дәрежелі кейіпкер. Ол Камп-Хилл шайқасынан кейін Вашингтон қаласына, Авраам Линкольнға Ұлыбритания мен Екінші Франция Империясы Конфедерациялық Америка Штаттарын мойындап, қорғайтынын хабарлау үшін жіберіледі, себебі Одақ әскері шайқаста жеңіліске ұшырады. Лионс Уильям Сафайрдың "Азаттық" тарихи романында да екінші дәрежелі кейіпкер.