Құрғақ сауыры (Dryosaurus) – жойылған динозаврлар туысы
Dryosaurus
Жұра дәуірінде өмір сүрген Dryosaurus динозавры туралы ақпарат. Қазба қалдықтары АҚШ-та табылды. Өсімдіктермен қоректенген, ересек өлшемі әлі белгісіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы, құрып кеткен крокодиломорф.
Extinct genus of dinosaurs
the extinct crocodylomorph
Dryosaurus (,/d//r//aɪ//ə/'/s//ɔːr//ə//s/ DRYəSORəs, «ағаш кесірткесі» деген мағынада, грекше δρῦς (drys) – «ағаш, емен» және σαυρος (sauros) – «кесіртке»; атауы оның орманды мекендеу ортасын көрсетеді, кейде болжам бойынша жақ тістерінің емен жапырағына ұқсас пішіні емес) – соңғы юра кезеңінде өмір сүрген орнитопод динозаврлар туысы. Бұл игуанодонт (бұрын гипсилофодонттарға жатқызылған). Қазбалары АҚШ-тың батыс бөлігінде табылған, алғаш рет 19 ғасырдың соңында анықталған. Valdosaurus canaliculatus және Dysalotosaurus lettowvorbecki бұрын Dryosaurus түрлері деп есептелген.
Dryosaurus (,/d//r//aɪ//ə/'/s//ɔːr//ə//s/ DRYəSORəs, meaning 'tree lizard', Greek δρῦς (drys) meaning 'tree, oak' and σαυρος (sauros) meaning 'lizard'; the name reflects the forested habitat, not a vague oak leaf shape of its cheek teeth as is sometimes assumed) is a genus of an ornithopod dinosaur that lived in the Late Jurassic period. It was an iguanodont (formerly classified as a hypsilophodont). Fossils have been found in the western United States and were first discovered in the late 19th century. Valdosaurus canaliculatus and Dysalotosaurus lettowvorbecki were both formerly considered to represent species of Dryosaurus.
Сипаттама
Белгілі үлгілерге сүйенгенде, олардың ұзындығы шамамен 700-ге дейін жететіні және салмағы да соғұрлым көп болатыны болжаған. Алайда, осы туыстың ересек жекесінің ешқандай үлгісі табылмағандықтан, ересек өлшемі әлі белгісіз. 2018 жылы ең ірі үлгі (CM 1949) басқа түрге жататыны анықталды; осы үлгінің анықталуын қайта қарау бұрынғы өлшем және өсу зерттеулеріне күмән тудырды.
Based on known specimens, they had been estimated to have reached up to long and to have weighed up to However, as no known adult specimens of the genus have been found, the adult size remains unknown. In 2018, the largest specimen (CM 1949) was concluded to be from another species; revising the identity of this specimen put the previous research on size and growth into question.
Ашылуы және атауы
1876 жылы Сэмюэл Венделл Уиллистон Вайоминг штатының Албани округінде шағын эворнитоподтардың қалдықтарын тапты. 1878 жылы профессор Отниел Чарльз Марш оларды Лаозаврдың жаңа түрі деп атады – Лаозавр альтус. Латын тілінде "биік" дегенді білдіретін "альтус" атауы оның Лаозавр келерінен ірі екенін көрсетеді. 1894 жылы Марш бұл таксонды жеке туысқа, Дриозаврға жатқызды. Туыс атауы грек тіліндегі δρῦς (дрис), "ағаш, емен" сөзінен алынған, бұл оның орманды жерде өмір сүргендігін білдіреді. Кейіннен оның бет тістерінің емен жапырағына ұқсас пішініне байланысты аталғаны да болжалды, бірақ бұл пішін кездеспейді. Типтік түрі – Лаозавр альтус, жаңа комбинациясы – Dryosaurus altus. Колорадо штатында да басқа қазбалар табылды. Лили Парк, Моффет округінде 1955 жылы Джеймс Лерой Кей мен Альберт К. Ллойд CM 21786 нөмірімен бас сүйегі мен мойны жоқ қаңқаны тапты. 1973 жылы Монтроз округіндегі Ураван қаласының "Шиц" 1-ші карьерінен Питер Малкольм Галтон мен Джеймс Алвин Дженсен Родни Двэйн Шиц тапқан BYU ESM 171R үлгісін сипаттады, ол бірнеше омыртқадан, сол жақ төменгі жақтан, сол алдыңғы аяқтан және екі артқы аяқтан тұрады. Родни Д. Шиц және оның отбасы 1972 жылдың көктемінде Колорадо штатының Ураван қаласынан шамамен бес шақырым қашықтықтағы қазбалы қалдықтарды тапқан жерді анықтады. Бұл жерді бульдозердің салдарынан кездейсоқ ашқан, онда қазба қалдықтары табылған, олардың жағдайы қазбаланбаған сүйектерге ұқсас болды. Шиц 1991 жылы қысқаша хабарлама жариялағанға дейін әр жыл сайын осы жерді қазып зерттеді. Осы уақытқа дейін шамамен 2500 фрагмент қазылып алынды, олардың көп бөлігі Дриозаврға тиесілі деп есептеледі. Кем дегенде сегіз жеке дарақ өкілдік етілген, олардың жасы жас шақтан эмбриондық жасқа дейін ауысады; эмбриондық жастағы үлгілерді табу динозаврлардың қазба қалдықтары үшін өте сирек кездеседі. Үлгіде жұмыртқа қабықтары да кездесті. Шиц бұл хабарлама жарияланғаннан кейін осы жердегі жұмысты жалғастыру ниетін білдірді. Грегори С. Пол өзінің 2010 жылғы динозаврлар туралы анықтамалығында (2016 жылы жарияланған 2-ші басылымы) Ютадан табылған материал жеке түрді білдіретінін болжады, бұл Карпентер мен Галтон (2018) тарапынан расталды, олар Динозаврлар ұлттық ескерткішінен табылған Дриозаврды жаңа түр ретінде сипаттады – D. elderae. 2003 жылы Португалиядан табылған қалдықтар шартты түрде Дриозаврға жатқызылды, бұл оның кеңінен таралғандығын көрсетеді.
In 1876, Samuel Wendell Williston in Albany County, Wyoming discovered the remains of small euornithopods. In 1878, Professor Othniel Charles Marsh named these as a new species of Laosaurus, Laosaurus altus. The specific name altus, meaning "tall" in Latin, refers to it being larger than Laosaurus celer. In 1894, Marsh made the taxon a separate genus, Dryosaurus. The generic name is derived from the Greek δρῦς, drys, "tree, oak", referring to a presumed forest dwelling life mode. Later it was often assumed to have been named after an oak leaf shape of its cheek teeth, which, however, is absent. The type species remains Laosaurus altus, the combinatio nova is Dryosaurus altus. Other fossils were found in Colorado. In Lily Park, Moffat County, James Leroy Kay and Albert C. Lloyd in 1955 recovered CM 21786, a skeleton lacking skull and neck. From 'Scheetz’ Quarry 1, at Uravan, Montrose County, in 1973 Peter Malcolm Galton and James Alvin Jensen described specimen BYU ESM 171R found by Rodney Dwayne Scheetz and consisting of some vertebrae, a left lower jaw, a left forelimb and two hindlimbs. Rodney D. Scheetz and his family discovered a fossil locality around five miles from Uravan, Colorado in the spring of 1972. This site, unintentionally exposed by a bulldozer, was found to contain fossil fragments, said to be in such condition they looked like unfossilized bone. and Scheetz continued to dig at the site annually until publishing a short note in 1991. By then around 2500 fragments had been excavated, almost all of which specimens are thought to have belonged to Dryosaurus. At least eight individuals are represented, with ages ranging from juvenile to embryonic; finding specimens of embryonic age is exceptionally rare for dinosaur fossils. Eggshells were also represented in the sample. Scheetz voiced his intention to continue work at the site following the publishing of the note. Gregory S. Paul in his 2010 field guide to dinosaurs (2nd edition published in 2016) suggested that the Utah material represented a separate species, which was confirmed by Carpenter and Galton (2018), who described the Dinosaur National Monument Dryosaurus as a new species, D. elderae. In 2003 remains from Portugal were tentatively referred to Dryosaurus, possibly meaning it was more widespread.
Палеобиология
Дриозаврлар көне тасқын далаларында өсетін төменгі жапырақты өсімдіктермен негізінен қоректенген. Ол, басты қорғаныс ретінде, жылдамдығына сенген болуы мүмкін, ет жейтін динозаврлардан қорғану үшін.
Dryosaurus subsisted primarily on low growing vegetation in ancient floodplains. It probably relied on its speed as a main defense against carnivorous dinosaurs.
Өсім және даму
Юта штатындағы Динозаврлар ұлттық ескерткішінде табылған Dryosaurus баласы Dryosaurus басқа омыртқалы жануарларға ұқсас бас сүйегінің даму үлгілерін ұстанғанын растады; жас кезінде көздері пропорционалды түрде үлкен, ал тұмсығы пропорционалды түрде қысқа болды. Бұл формация радиометриялық даталау бойынша 156,3 миллион жыл (Ma) базасында және 146,8 миллион жыл (Ma) жоғарысында, яғни Кейінгі Юра периодының соңғы Оксфорд, Киммеридж және Титон кезеңдеріне жатады. 1877 жылы бұл құрылым «Сүйек соғыстарының» орталығы болды, бұл ерте палеонтологтар Отниел Чарльз Марш пен Эдвард Дринкер Коуп арасындағы қазбаларды жинау бәсекелестігі еді. Моррисон формациясы ерекше ылғалды және құрғақ маусымдармен сипатталатын жартылай шөлейтті орта ретінде түсіндіріледі. Динозаврлар мекендеген Моррисон бассейні Нью-Мексикодан Альберта мен Саскачеванға дейін созылып жатыр және Роки тауларының алдыңғы қатарының батысқа қарай көтерілуі нәтижесінде пайда болды. Олардың шығысқа қарай беткейлеген су жинау алаптарынан келген шөгінділер ағыстар мен өзендер арқылы тасылып, батпақты жазықтарда, көлдерде, өзен арналарында және су тасқынынан қалған алқаптарда жиналды. Бұл формация Германиядағы Солнхофен және Танзаниядағы Тендагуру формацияларымен ұқсас жасқа ие. Моррисон формациясы Бронтозавр, Камаразавр, Барозавр, Диплодокус, Апатозавр және Брахиозавр сияқты алып сауропод динозаврлардың басымдығын көрсететін орта және уақытты қамтиды. Дриозаврмен бірге өмір сүрген динозаврларға өсімдіктермен қоректенетін орнитосхиандар Камптозавр, Стегозавр және Нанозавр кіреді. Бұл палеоортадағы хищниктерге Саврофаганакс, Торвозавр, Цератозавр, Маршозавр, Стокесозавр, Орнитолестес және Аллозавр жатты. Аллозаврлар тероподтардың 70-75 пайызын құрады және Моррисон азық тізбегінің жоғарғы трофикалық деңгейінде болды. Бұл палеоортаны бөліскен басқа жануарлар таксондарына қосбауырлылар, шаяндар, сәулелі қанатты балықтар, бақалар, саламандралар, тасбақалар, сфенодонттар, кесірткелер, құрлықтағы және судағы крокодиломорфтар, сондай-ақ бірнеше түрлі птерозаврлар кірді. Бұл аймақта докодонттар, мультитуберкуляттар, симметродонттар және триконодонттар сияқты ертедегі сүтқоректілер де болды. Кезеңнің флорасы жасыл балдырлар, саңырауқұлақтар, мүктер, атқуырлар, цикадтар, гинкголар және бірнеше қылқан жапырақты ағаштардың қазба қалдықтары арқылы анықталды. Өсімдіктер өзен жағалауындағы ағаш папоротниктері мен папоротниктердің (галереялық орман) орманды жазықтарынан, араукария сияқты брахифилл сияқты сирек ағаштармен араласатын папоротник саванналарына дейін өзгерді. Дриозавр материалдарын тапқан басқа да жерлерге Bone Cabin Quarry, Вайоминг штатындағы Powder River Red Fork және Колорадодағы Lily Park жатады.
A Dryosaurus hatchling found at Dinosaur National Monument in Utah confirmed that Dryosaurus followed similar patterns of craniofacial development to other vertebrates; the eyes were proportionally large while young and the muzzle proportionally short. This formation is a sequence of shallow marine and alluvial sediments which, according to radiometric dating, ranges between 156.3 million years old (Ma) at its base, to 146.8 million years old at the top, which places it in the late Oxfordian, Kimmeridgian, and early Tithonian stages of the Late Jurassic period. In 1877 this formation became the center of the Bone Wars, a fossil collecting rivalry between early paleontologists Othniel Charles Marsh and Edward Drinker Cope. The Morrison Formation is interpreted as a semiarid environment with distinct wet and dry seasons. The Morrison Basin where dinosaurs lived, stretched from New Mexico to Alberta and Saskatchewan, and was formed when the precursors to the Front Range of the Rocky Mountains started pushing up to the west. The deposits from their east facing drainage basins were carried by streams and rivers and deposited in swampy lowlands, lakes, river channels and floodplains. This formation is similar in age to the Solnhofen Limestone Formation in Germany and the Tendaguru Formation in Tanzania. The Morrison Formation records an environment and time dominated by gigantic sauropod dinosaurs such as Brontosaurus, Camarasaurus, Barosaurus, Diplodocus, Apatosaurus and Brachiosaurus. Dinosaurs that lived alongside Dryosaurus included the herbivorous ornithischians Camptosaurus, Stegosaurus and Nanosaurus. Predators in this paleoenvironment included the theropods Saurophaganax, Torvosaurus, Ceratosaurus, Marshosaurus, Stokesosaurus, Ornitholestes and Allosaurus. Allosaurus accounted for 70 to 75% of theropod specimens and was at the top trophic level of the Morrison food web. Other animal taxa that shared this paleoenvironment included bivalves, snails, ray finned fishes, frogs, salamanders, turtles, sphenodonts, lizards, terrestrial and aquatic crocodylomorphs, and several species of pterosaur. Early mammals were present in this region, such as docodonts, multituberculates, symmetrodonts, and triconodonts. The flora of the period has been revealed by fossils of green algae, fungi, mosses, horsetails, cycads, ginkgoes, and several families of conifers. Vegetation varied from river lining forests of tree ferns, and ferns (gallery forests), to fern savannas with occasional trees such as the Araucaria like conifer Brachyphyllum. Other sites that have produced Dryosaurus material include Bone Cabin Quarry, the Red Fork of the Powder River in Wyoming and Lily Park in Colorado.