Кіріспе

Манхэттендегі кеңсе көкжиегі, Нью-Йорк.

Бұл ғимараттың түпнұсқасы бұрын Стивенс және Гиллендер ғимараттары тұрған жердің оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. 1880 жылы Сэмпсон отбасы 12–14 Уолл-стриттегі учаскелерін Стивенс ғимаратына айналдырды, ол 1910 жылға дейін тұрды. Қосымша ғимарат салынар алдында, оның астындағы жер үш ғимаратпен белсенді болған. 1903 жылы салынған 5–11 Нассау көшесіндегі Ганновер Ұлттық ғимараты, бастапқы Банкерс Траст ғимаратының солтүстігінде орналасқан 21 қабатты ғимарат болды, ол Пайн көшесіне дейін созылған.

Сәулет

14 Уолл-стрит шамамен 540 фут (165 м) биіктікте, пайдалы жер үсті қабаттары 32. Emporis бұл ғимараттың шатыры астында 29 қабат бар екенін мәлімдейді. Мәселені одан әрі күрделендіретіні, қазіргі үшінші қабат 1931–1933 жылдар аралығында ғимарат қайта жаңартылғанда салынған; осыған дейін 14 Уолл-стрит 31 қабаттан тұрған деп есептелген. Алғашқы құрылысты Тровбридж және Ливингстон Bankers Trust үшін жобалаған және 1910–1912 жылдар аралығында салынған. Солтүстік және батысқа қосымшаны Шрив, Лэмб және Хармон жобалап, 1931–1933 жылдар аралығында салған. Бұл қосымшаның биіктігі шамамен 325 фут (99 м). Архитекторлар бұл стильдің "қарапайымдылығы мен әдемілігі, сондай-ақ жоғары беделі мен мәртебесі" үшін таңдалғанын айтты, бұл стиль орынға да, ғимараттың мақсатына да сай келеді.

Нысан

Бастапқы құрылымы 39 қабаттан тұратын мұнара, 32 қабатынан және үстіндегі жеті қабатты шатырынан тұрады. Бастапқы құрылыстың дизайнындағы идея – Халикарнасс маузолейіне ұқсас пирамида тәрізді шатырды, Венецияның Сан-Марко шіркеуінің қоңырау мұнарасы сияқты мұнараның үстіне орнату болған. Траубридж «ғимараттың жоғарғы бөлігін лоджия және тас пирамида арқылы әдемілеуді, әдеттегі жалпақ немесе мансардты шатырдың орнына жасағысы келді». Бұрынғы биік құрылыстар күмбез, шпиль немесе темпиеттомен аяқталған. Ғимараттың қалған бөлігі 25 қабаттан тұратын қосымшамен қоршалған, ол бастапқы мұнараның батыс және солтүстік жақтарын айналап тұрады. Уолл-стрит жағындағы қабаттар 15-ші, 22-ші және 25-ші қабаттарда, ал Нассау-стрит жағындағы қабат 23-ші қабатта жасалған. Пайн-стрит жағында 11-ші қабаттан жоғары жарық алатын аула бар, ол сол жақтың ортасынан өтеді. 14 Уолл-стриттің төрт жағынан да басқа көк үйлер қоршағандықтан, төменгі қабаттарының көрінуі шектелгендіктен, төменгі қабаттар күрделі өрнектермен безендірілген. Жертөле қасбеті тегіс, ал бірінші қабаттың қасбеті рустикалық тастардан тұрады. Уолл-стриттегі 16 нөмірлі мекенжайы бар кіреберіс верандасы Уолл-стрит жағына қарап тұрады. Оның үстіндегі колоннада екінші қабаттан төртінші қабатқа дейін созылады. Төменгі қабаттардың қасбеті қазіргі үшінші қабат құрылған кезде сәл өзгертілді, бұрынғы екі қабатты терезелерді бөлу үшін жаңа шпандрель панельдері қосылды. Шатырдың биіктігі 29 метр, ал негізі 21 метр шаршы. Қосымшаның қасбеті екі стильде жасалған. Уолл-стрит жағындағы қабаттар төменгі қабаттарында кері бұрылыстар бар, ал терезелердің орналасуы бастапқы ғимаратқа сәйкес келеді. Пайн-стрит және Нассау-стрит қасбеттерінің дизайны заманауи классикалық және арт-деко стильдеріндегі мотивтермен жасалған. Қосымшаның жер учаскесіндегі шекаралардың өзгеруіне байланысты, қосымша көшеге бастапқы ғимараттан 5 метрге (16 фут) ілгері шығып тұрады. Қосымшаның қасбеттерінде ою-өрнектер, іргетастағы қисық тіреулер, темір қақпалар мен торлар, сондай-ақ Нассау-стриттегі кіреберіс үстіндегі бүркіт мүсіні бар. Осы мембрана қажет болды, өйткені айналасындағы жер құмға толы еді. Құрылымда көп мөлшерде болат қолданылған. Төртінші қабатты қолдау үшін «әдеттен тыс ауыр тіреулер» пайдаланылған. Сондай-ақ, бесінші және 29-шы қабаттарда әрқайсысы екі үлкен ферма бар; олардың әрқайсысының қалыңдығы 4 метр (12 фут) және салмағы белгілі. Бастапқы үшінші қабат қазір төртінші қабат, ал қазіргі үшінші қабат 1933 жылы ғимарат кеңейтілген кезде құрылды. Бұл кеңселер «таза классикалық стильде» жасалған; кеңселердегі металл бұйымдары ашық түсті қоладан жасалған, ал бірінші және екінші қабаттардағы негізгі банк кеңістіктері итальяндық мәрмәрмен қапталған. Пневматикалық түтік жүйелері әртүрлі бөлімдер арасында және 26-шы қабаттағы заңгер кеңсесіне қағаздарды оңай жіберуге мүмкіндік берді. Жаңа банк залының күмбезді төбесінің биіктігі 8 метр (27 фут) болды. Бұл стандартты жарылғыш заттар мен оксиацетилен кескіштердің қақпаға енуіне жол бермейді. Қақпаны бекітетін бағаналар мен арқалықтар соншалықты берік болғандықтан, «қақпаны қозғаған кезде ғимарат құлап, қирап қалуы мүмкін». Қақпаның іші көптеген бөлімдерге бөлінген, әрбір сейфті ашу үшін екі қызметкер қажет болған. Ғимарат аяқталғаннан кейін жертөледе пошта тасымалдаушылар станциясы болды, онда курьерлер посылкаларды алып, тұрғындарға жеткізе алатын. Кеңсе қабаттарының едендері бетоннан, ал қабырғалары мәрмәр, гипс және терракотадан жасалған. Қосымшадағы әр қабаттың биіктігі бастапқы ғимараттағыдай, екі құрылымда да үздіксіз еден плиталарын жасауға мүмкіндік береді; кеңейтілген еден плиталары шамамен белгілі бір ауданды қамтиды. Қазіргі 32-ші қабат, шатырдың астындағы ең жоғары қабат, дереккөздер оны 31-ші қабат деп атайды, өйткені ғимарат аяқталған кезде қазіргі үшінші қабат салынбаған. Бұл кеңістік белгілі бір ауданда, 36 терезеден жарық алатын. 1912 жылы ғимарат ашылғанда «теак ағашынан жасалған жиһаз, баға жетпес кілемдер, сәнді ванналар және жеке балкон» үшін 250 000 доллар жұмсалғаны хабарланды, бірақ ол «мүлдем жиһазсыз» болды. Балкон үш жағынан темір қоршаумен қоршалған, ал қалған жағы шынымен қапталған. 2007 жылы «Таймс» газетінің сәулет сыншысы Кристофер Грей Морганның пәтерді жеке демалыс орны ретінде пайдаланғаны туралы негізсіз әңгімелер тарағанын жазды. 2006 жылға дейін. Шатырдың астында 47 қойма бөлмесі болды. Компания бастапқыда Либерти және Вашингтон көшелерінде орналасқан...

Құрылысы мен алғашқы қолданылуы

Жерді ең тиімді пайдалану мақсатында Bankers Trust Гиллендер немесе Стивенс ғимараттарынан биік құрылыс салуды көздеді. 1909 жылы дизайнды ең жақсы деңгейде жасау үшін Bankers Trust төрт архитектор мен сәулет фирмасынан жобалар сұрады: Каррер және Гастингс, Фрэнсис Х. Кимболл, Троубридж және Ливингстон, Уоррен және Уетмор. Нәтижесінде Троубридж пен Ливингстонның ұсынысы қабылданды.

Бастапқы құрылыс

Құрылыстың бірінші кезеңі 1910 жылдың сәуір айында Гиллендер ғимаратын бұзумен басталды. Стивенс ғимаратын бұзу сол айдың ішінде қолға алынды. Құрылыс алаңы тазартылғаннан кейін, негіз салу жұмыстары басталды. 1911 жылдың мамыр айында The Wall Street Journal газеті ғимаратта "үлкен кеңсе кеңістігі" жалға берілгенін хабарлады. Жалға алу бағасы сол кездегі ақшамен шамамен тең болды; бұл баға 14 Wall Street-тің Нью-Йорк қор биржасына жақын орналасқандығына байланысты, аймақтағы басқа ғимараттардан жоғары болды. Сол жылдың қараша айында The Wall Street Journal газеті ғимараттың 65%-ы жалға берілгенін мәлімдеді. 1912 жылдың сәуір айында, ғимарат ашылуына бір ай қалғанда, парашютші 14 Wall Street-тің 32-ші қабатынан секіріп, 26 Wall Street-тің шатырына қонды. 14 Wall Street 1912 жылдың 1 мамырында ресми түрде ашылды. J. P. Morgan & Co. бастапқыда 14 Wall Street-ке көшуді жоспарлаған, Морган 32-ші қабаттағы пәтерде орналасуы тиіс еді, бірақ ғимарат ашылғаннан кейін көп ұзамай бұл жоспарлар күшін жойды. Ал екі айдан кейін 7 Pine Street-тегі ғимарат та бұзылды. Шревтің фирмасы, Shreve, Lamb & Harmon, 1931 жылдың қаңтарына дейін ғимаратқа қосымша салу жоспарларын жасады. Фирма сол айдың соңында Нью-Йорк қаласының құрылыс басқармасына 5,5 миллион долларлық құрылыс жобасын тапсырды. Thompson-Starrett компаниясы қосымшаның бас мердігері ретінде тағайындалды. Ал келесі айға дейін Hanover Bank, Astor және 7 Pine Street ғимараттары бұзылатын болды. Жұмысшылар қосымша құрылыс алаңын тазалау үшін динамит қолданды. Бұл Wall Street және Broadway көшелерінің қиылысына жақын орналасқан екі ғимаратқа, соның ішінде 1931 жылдың соңында бұзылған New York First National Bank-тің (қазіргі Citibank) бас кеңсесіне зақым келтірді. First National Bank 1932 жылдың сәуір айында Bankers Trust және жобаның мердігерлерін 881 500 долларға сотқа берді, бұл қазба жұмыстары оның Broadway және Wall Street көшелеріндегі көрші ғимаратына зақым келтіргенін мәлімдеді. Сот ісі екі жылға созылды, ал 1934 жылдың қаңтар айында First National Bank-ке келтірілген залал үшін 237 500 доллар, яғни талап еткен соманың шамамен төрттен бірі өтемақы ретінде төленді. Сонымен қатар, Bankers Trust құрылыс кезінде келтірілген кез келген зиян үшін жауапкершіліктен босатылды. Ал 1931 жылдың қараша айында мердігерлер күніне бір сегіз сағаттық жұмыс кезеңінің орнына екі бес сағаттық жұмыс кезеңінде жұмыс істей бастады, бұл жұмыс орындарының санын екі есеге арттырып, күнделікті өнімділікті жоғарылатты. 25 қабаттан тұратын қосымша ғимарат 1932 жылы аяқталды, ал қызметкерлер 14 Wall Street-ке қайта көшірілді. Ескі ғимараттың негізгі кіреберістері орнынан жылжытылды, сондай-ақ оның үшінші қабаты да қосылды.

Банктер сенімгерлік қорының бос болуы

1935 жылы Банкерс Траст Компаниінің активтері 1 миллиард долларға жетті. 1955 жылы ғимаратқа заманауи кондиционерлік жүйе орнатылды. Осы кезеңде банк бірігулер арқылы өсуін жалғастырды, бірақ Банкерс Траст 14 Уолл-стрит мекенжайындағы ғимаратты пайдалануын сақтап қалды. 1974 жылы One Bankers Trust Plaza құрылысы аяқталғанда, тағы көп қызметкерлер 14 Уолл-стриттен және тағы төрт мекенжайдан көшірілді. Соңынан Банкерс Траст ғимаратының сегізінші қабатынан бастап 23-ші қабатына дейін бос тұрды, бірақ бұл қабаттар біртіндеп басқа жалдаушыларға жалға берілді. Банкерс Траст 14 Уолл-стрит ғимаратының меншік құқығын 1987 жылға дейін сақтап тұрды, содан кейін ғимарат 14 Wall Street Associates компаниясына сатылды, ол кейіннен ғимаратты 1991 жылы 14 Wall Street Realty компаниясына және 1992 жылы General Electric Investment компаниясына сатты. Банкерс Траст ғимаратты 2004 жылға дейін жалға алу шартын сақтап тұрды, сонымен қатар 1995 жылы оны бұзу құқығына ие болды, бірақ компания 1992 жылдың басында бұл орынды босатты. Кейіннен Manufacturers Hanover және Chemical Bank компаниялары Банкерс Траст бұрын пайдаланған орынды иеленді.

Кейінгі тұрып жатқан жері

1997 жылдың тамызында Boston Properties компаниясы 14 Уолл-стритті 320 миллион долларға сатып алуға келісті, ал 32-қабатты қараша айында The 14 Wall Street деп аталатын жоғары деңгейдегі француз мейрамханасына айналдырды. Қосымша ғимаратындағы банк залының арендаторы Чейс Банк 1998 жылдан бастап бір жылға бұл кеңістікті Аспан қыртысы мұражайына сыйға берді. Осы кезеңде мұражайда Эмпайр-стейт-билдинг туралы көрме ұйымдастырылды. Бұрынғы банк залы 2000 жылдың желтоқсанында Equinox Fitness орталығына айналды. Rockwell Group бұл зал үшін мезонин деңгейін жобалады. Алғашқыда жаңа иелері бүкіл ғимаратты кеңселерден сәнді пәтерлерге айналдыруды жоспарлаған, бірақ 2006 жылы тұрғын үйге айналдыру жоспарынан бас тартты. Оның орнына Leviev Boymelgreen төменгі қабаттарды пәтерлерге айналдырды. Carlyle және Capstone 2012 жылы ғимараттың басым үлесін украиндық тыңайтқыш өндірушісі Александр Ровтқа 303 миллион долларға сатты. Ровт бұл мәміле аясында ғимараттың барлық қарызын төледі. Сатып алу кезінде ғимаратта бос орын болды және үш потенциалды арендатор бос орынның үштен екі бөлігін жалға алу мүмкіндігін талқылап жатты. Ровт ғимаратты жөндеу жұмыстарын бастады және 2014 жылға қарай пайдалану деңгейін 70 пайыздан 95 пайызға дейін арттырды, негізінен Regus сияқты кеңсе кеңістігін жалдаумен айналысатын арендаторларға он жылға жалға берді. Cushman & Wakefield 14 Уолл-стриттегі жалға беру ісін 2017 жылы CBRE тобымен алмастырғанға дейін басқарды.

Әсері

Ол аяқталған кезде 14 Уолл-стрит әлемдегі ең биік банк ғимараты және қаланың үшінші немесе төртінші ең биік көк үйі болды. Касьер журналы бұл ғимараттың "әдемі әрі әсерлі көрінісін, әшекейлеусіз" деп жазды, бірақ журнал ғимараттың египет пирамидаларынан әсер алғанын жаңылыс айтты. Банк 1980 жылға дейін осы белгі мен ұранды пайдаланды. Иконография қосымша ғимарат салынғаннан кейін де сақталды. 14 Уолл-стрит капитализм мен Уолл-стрит символына айналды, ол Беренис Эбботтың фотосуреттерінде және 1921 жылғы "Манхетта" деректі фильмінде көрсетілген. Кристофер Грей 14 Уолл-стриттің зор биіктігі, Уолл және Броуд-стриттердің қиылысындағы бір қабатты 23 Уолл-стритке қарама-қарсы келетінін айтты, бірақ екеуі де Траубридж және Ливингстон жобалаған және Ж.П. Морган пайдаланған. 40 Уолл-стрит, 60 Уолл-стрит. 2007 жылы ғимарат Уолл-стрит тарихи ауданының, Ұлттық тарихи орындар тізілімінің құрамына енгізілді.