Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
NOTOC
NOTOC
Таиландтың Жоғарғы Патриархы немесе Сангараджа (สังฆราช; ) – Таиландтағы буддалық монахтар орденінің басшысы. Оның толық атағы – Сомдет Пхра Сангхараджа Сакаламахасангхапаринайака (สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก; 'Сангханың барлық мүшелерінің басшысы, Жоғарғы Патриарх').
The Supreme Patriarch of Thailand or Sangharaja (สังฆราช; ) is the head of the order of Buddhist monks in Thailand. His full title is Somdet Phra Saṅgharāja Sakalamahāsaṅghapariṇāyaka (สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก; ; 'the Supreme Patriarch, the Head of all Members of the Sangha').
Ежелгі тарих
Сухотай дәуірінде (б.з. XIII-XVI ғасырлар) қалалық және ормандық ордендер болған, сондай-ақ бірнеше Жоғарғы Патриарх тағайындалған. Алайда, қазіргі заманда барлық ағайындықтар мен ордендерге жауапты бір ғана лауазым бар. 1992 жылдан 2016 жылға дейін Жоғарғы Патриарх Жоғарғы Сангха Кеңесінің ең үлкен мүшесінен таңдалып, Патша ресми түрде бекітетін. Бірақ 2015 жылы хунта жаңа Сангха заңнамасын қабылдауға ынталанбағандай көрінді, себебі ұсынылған заң жобалары көптеген ұйымдасқан наразылықтар мен қызу пікірталастарға әкелді. Бұрынғы Жоғарғы Патриарх – 1989 жылдан бері осы лауазымда қызмет еткен Сомдет Фра Ньянасамвара Суваддхана. Денсаулығының күрт нашарлауынан кейін, ол 2013 жылдың 24 қазанында жүз жасында дүние салды. 2003 жылы Жоғарғы Патриархтың өкілдік міндеттерін орындау қабілетіне күмән туғандықтан, Таиланд үкіметі оның орнына арнайы комитет тағайындады. 2004 жылдың басында Сомдет Киау Упасено әрекет етуші Жоғарғы Патриарх болып тағайындалды, ол 2013 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Сомдет Киау қайтыс болғаннан кейін, Ват Пакнам Басичаронның Сомдет Чуанг Варапуньньо келесі әрекет етуші Жоғарғы Патриарх атанды. Жоғарғы Сангха Кеңесі ұсынған кандидатураға қарамастан, оның Жоғарғы Патриарх ретіндегі ресми тағайындалуы Тайландтың әйгілі үкіметінің оның ұсынысын Патшаға жіберуден бас тартуына байланысты тоқтап қалды. 2016 жылдың желтоқсанында хунта Сангха заңына түзету енгізіп, Жоғарғы Патриархты тағайындау ережелерін өзгертіп, Жоғарғы Сангха Кеңесін айналып өтіп, Таиланд Патшасына Жоғарғы Патриархты тікелей тағайындауға мүмкіндік берді, бұл ретте Таиланд Премьер-министрі қол қоятын болды. Түзетуді жақтаушылар бұл түзетутің саясаткерлерге Сангха шеше алмаған мәселелерді шешудің тиімді жолы екенін айтса, қарсыластары бұл түзетуді "алдағысы" (ลักไก่) деп сипаттады. Махачулалонгкорнраджавидьялая университетінің проректоры және Уат Махатхат Юваратрангсарит абысының көмекшісі Чао Кхун Прасарн Кандасаро бұл түзету Сангха Кеңесінің құқығын елемеушілікке ұшыратқанын көрсетті, өйткені Кеңес түзетуге ешқандай қатысы болмады. Ол Монастырь заңының әрқашан соңғы шешімді Патшаға беруге құқылы екенін және тағайындауға қатысты барлық дау-дамаylar Сангханың өзінен емес, хунтаның Ұлттық реформалар кеңесінен туындағанын атап өтті. Соңында, 2017 жылдың 7 ақпанында король Рама X Сомдет Амборн Амбароны келесі Жоғарғы Патриарх ретінде тағайындады, оның кандидатурасын Премьер-министр Прают Чан-о-Ча ұсынған болатын. Тағайындау рәсімі 12 ақпанда Уат Пхра Каев, Ұлы сарайда өтті.
As early as the Sukhothai period (thirteenth to sixteenth centuries CE), there were city dwelling and forest dwelling orders, and there was more than one Supreme Patriarch appointed. In modern times, however, only one position is responsible for all fraternities and orders. From 1992 to 2016, the Supreme Patriarch was chosen from the most senior member of the Supreme Sangha Council and officially endorsed by the King. However, in 2015, it seemed the junta was not pushing for new Sangha legislation after all, after the proposals led to many organized protests and heated debate. The former Supreme Patriarch was Somdet Phra Nyanasamvara Suvaddhana, who had served in this position since 1989. After suffering from increasingly serious health problems, died on 24 October 2013, aged a hundred years. In 2003, because of questions about the Supreme Patriarch's ability to fulfill his duties, the government of Thailand had appointed a special committee to act in his stead. In early 2004, Somdet Kiaw Upaseṇo was appointed acting Supreme Patriarch, an office that he held until his death in 2013. After the death of Somdet Kiaw, Somdet Chuang Varapuñño of Wat Paknam Bhasicharoen became the next acting Supreme Patriarch. Despite a nomination from the Supreme Sangha Council, his official appointment as Supreme Patriarch was stalled due a refusal of the Thai secular government to forward his nomination to the King. In December 2016, the junta passed an amendment to the Sangha Act changing the rules for appointment of the Supreme Patriarch to bypass the Supreme Sangha Council and allow the King of Thailand to appoint the Supreme Patriarch directly, with the Thai Prime Minister countersigning. While proponents considered the amendment a good way for politicians to solve the problems the Sangha had not been able to solve, opponents described the amendment as "sneaky" (ลักไก่). Chao Khun Prasarn Candasaro, vice rector of the Mahachulalongkornrajavidyalaya University and assistant abbot of Wat Mahathat Yuwaratrangsarit, stated the amendment showed a grave lack of respect for the Sangha Council's authority, because the council had not been involved in the amendment at all. He argued that the Monastic Act had always given the final decision to the King anyway, and pointed out that all conflicts about the appointment were caused by the junta's National Reform Council, not by the Sangha itself. Finally, on 7 February 2017, Somdet Amborn Ambaro was appointed by King Rama X to serve as the next Supreme Patriarch out of five names given to him by Prime Minister Prayut Chan o Cha. The appointment ceremony was held on 12 February at Wat Phra Kaew, Grand Palace.