Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Никая (никай) – пали тілінен аударғанда «көлем» деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз санскрит тіліндегі агам (आगम) сөзі сияқты, пали және санскрит тілдерінде «жинақ», «жиын», «санат» немесе «топ» мағынасында қолданылады. Ең көп қолданылатыны – бұл сөз Пали буддалық мәтіндеріне, атап айтқанда Сутта Питакаға сілтеме жасағанда. Сондай-ақ, монахтардың тармақтарын атау үшін де қолданылады, онда ол кейде «монахтар бірлестігі» деп аударылады. «Никая буддизмі» термині қазіргі заманғы зерттеулерде ерте буддалық мектептердің буддизмін көрсету үшін қолданылады.
Nikāya (निकाय) is a Pāli word meaning "volume". It is often used like the Sanskrit word āgama (आगम) to mean "collection", "assemblage", "class" or "group" in both Pāḷi and Sanskrit. It is most commonly used in reference to the Pali Buddhist texts of the Tripitaka namely those found in the Sutta Piṭaka. It is also used to refer to monastic lineages, where it is sometimes translated as a 'monastic fraternity'. The term Nikāya Buddhism is sometimes used in contemporary scholarship to refer to the Buddhism of the early Buddhist schools.
Монастырь бөлімдері
Оңтүстік-Шығыс Азия мен Шри-Ланканың Тхеравада елдерінде никая монахтар бөлінісі немесе ұрпағын білдіретін термин ретінде қолданылады; мұндай топтар кейде «монахтар бірлестігі» немесе «братство» деп те аталады. Никаялар патшалық немесе үкіметтік демеушілік (мысалы, Таиландтың Дхаммайутика Никаясы), олардың қасиетті санға қабылдану тегінің ұлттық шығу тегі (Шри-Ланканың Сиам Никаясы), монахтар ережелерін түсіндірудегі айырмашылықтар немесе басқа да факторлар (мысалы, Шри-Ланкадағы Амарапура Никаясы, ол Сиам Никаясы ішіндегі касталық шектеулерге реакция ретінде пайда болды) салдарынан монахтар топтары арасында туындауы мүмкін. Бұл бөліністер Тхеравада дәстүрінде жеке ағымдар құру деңгейіне жете қоймайды, себебі олар әдетте түрлі доктриналарға немесе монахтар ережелеріне сүйенбейді, сондай-ақ бұл бөліністер қара халыққа тарамайды. Бирмада никая монахтар ордендері Винайлардың салыстырмалы консервативті түсіндірілуіне және никая ішіндегі иерархиялық құрылымға жауап ретінде пайда болды. 1980 жылдан бері жаңа никаяларға рұқсат берілмейді, ал 1990 жылғы Сангха ұйымдары туралы заң бойынша бүгінде Бирмада заңды түрде мойындалған тоғыз монахтар ордені бар. Олардың ішіндегі ең ірісі – Тудхамма Никаясы, ол 1800 жылдарда Конбаунг әулеті тұсында құрылған.
Among the Theravāda nations of Southeast Asia and Sri Lanka, nikāya is also used as the term for a monastic division or lineage; these groupings are also sometimes called "monastic fraternities" or "frateries". Nikāyas may emerge among monastic groupings as a result of royal or government patronage (such as the Dhammayuttika Nikāya of Thailand), due to the national origin of their ordination lineage (the Siam Nikāya of Sri Lanka), because of differences in the interpretation of the monastic code, or due to other factors (such as the Amarapura Nikāya in Sri Lanka, which emerged as a reaction to caste restrictions within the Siam Nikāya). These divisions do not rise to the level of forming separate sects within the Theravāda tradition, because they do not typically follow different doctrines or monastic codes, nor do these divisions extend to the laity. In Burma, nikaya monastic orders have emerged in response to the relative conservativeness with which the Vinayas are interpreted, and the hierarchical structure within the nikaya. Since 1980, no new nikayas have been allowed, and there are a total of nine legally recognized monastic orders in Burma today under the 1990 Law Concerning Sangha Organizations. The largest of these is the Thudhamma Nikaya, which was founded in the 1800s during the Konbaung dynasty.