Кіріспе

Италия тілінен келген сөз, мағынасы - жезөкшехана, монша немесе құлдарға арналған түрме.

Багнио – бірнеше тілге алынған сөз. Ағылшын, француз тілдерінде және тағы да басқаларда әртүрлі мағыналар қалыптасқан: көбінесе жезөкше үйі, монша немесе құлдарға арналған түрме.

Осман империясына қатысты

Бұл сезімнің бастауы Ливорнодағы бұрынғы моншалардың орнында салынған түрмеде немесе Константинопольдегі монша үйінің жанындағы кепілдерге арналған түрмеде болған болуы мүмкін. Кейіннен ол Осман империясы мен Барбария билеушіліктеріндегі барлық құлдар тұратын аудандарға тарады. Барбария қаракшыларының кепілдері түнімен түрмеде ұйықтаса, күндіз жұмысшы, галерея құлы немесе үй қызметшісі ретінде жұмыс істеуге шығатын. Аспаптар мен құлдардың, сондай-ақ әртүрлі шығу тегі бар құлдардың арасындағы байланыс Сабир немесе Жерорта теңізі лингва франкасы деп белгілі болған, роман және араб тілдерінен сөздер алынған Жерорта теңізі пиджин тілі арқылы жүзеге асырылды. Мальтадағы Валлеттадағы Құлдар түрмесі, ол түрме де, мұсылман құлдары түнімен ұйықтаған орын да болды, баньо немесе багно деп аталды.

Ағылшын тілінде

Багнио – монша немесе монша үйі деген сөз. Англияда бастапқыда түрік моншаларын ұсынатын кофеханаларды осылай атаған, бірақ 1740 жылға қарай бұл термин сұраусыз бөлме жалға алуға болатын пансионатты немесе жынысқорлық үйін білдірді.

Француз тілінде

Багн француз теңіз флотының галереядағы құлдардың түрмелері үшін қолданылатын сөз болды; галереялық қызмет жойылғаннан кейін, бұл сөз кез келген қажырлы еңбек түрмесін білдіретін жалпы атау ретінде қолданыла берді. Еуропалық Франциядағы соңғы багн, Тулон багны, 1873 жылы жабылды. Француз Гвианасындағы, 1953 жылға дейін жабылмаған жаза колониясы да багн деп аталды және танымал бестселлер «Papillon» кітабында суреттелген.

Көркем шығармаларда

El trato de Argel (Альжирдегі өмір, 1580), Los baños de Argel (Альжирдің баньолары, 1615), El gallardo español (Галлард испандық, 1615) және La gran sultana (Ұлы сұлтана, 1615) – Мигель де Сервантестің "катиф" деп аталатын галереядағы құлдардың өмірі туралы төрт комедиясы. Сервантестің өзі Алжирде тұтқында болған (1575–1580). Оның "Дон Кихот" романында да катиф туралы оқиға бар (бірінші бөлімнің 39-41-тараулары). "Баньйо", яғни жезөкшехана немесе пансионат, Джеймс Хогтың "Ақталған күнәкардың жеке естеліктері мен жасырын сырлары" (1824) кітабында Эдинбургтың екі жас ақсүйекі арасындағы дау-жанжал орын ретінде еске алынады. Натанаэль Уэсттің "Саранның күні" (1939) романында Клод Эстидің әйелі Элис: «Адамды көтеріп алу үшін жақсы баньйодан артық ештеңе жоқ» дейді. Джон Фаулздың 1736 жылы жазылған және сол заманғы ағылшын тілінде негізінен жазылған "Маггот" (1985) кітабында баньйо туралы жиі айтылады. Фаулздың романында бұл термин "Мисс Клейборн" басқаратын жезөкшехананы білдіреді.