Кіріспе

Кахаба түрмесі, сонымен қатар Касл Морган деп те аталады, Алабама штатының Даллас округінде соғыс тұтқындарын ұстады, онда Конфедерация АҚШ Азамат соғысы кезінде Одақ әскерлерін тұтқынға алды. Түрме Сельмадан алыс емес, Алабама және Кахаба өзендерінің қосылған жеріндегі Кахаба деген шағын қалашықта орналасқан еді. 1865 жылы ауыр су тасқыны болды. Сол кезде Кахаба әлі округ орталығы болып табылды, бірақ 1866 жылы Сельмаға көшірілді. Кахаба түрмесі Азамат соғысы тұтқындары лагерлері арасындағы ең төмен өлім-жітім көрсеткішімен белгілі болды, бұл негізінен Конфедерация комендантының гуманитарлық қарым-қатынасының арқасы.

Тарих

Конфедерация әскері Алабама өзенінің жанындағы үлкен мақта қоймасының айналасына бекініс салды. Кахаба түрмесі 1863 жылғы маусымда ашылды. Түрменің басқарушысы – методист пасторы капитан Х. А. М. Хендерсон. Түрме 1860 жылы Алабама өзенінің жағасындағы Арч көшесінде салынған кірпіштен жасалған мақта қоймасын пайдаланды. 3-ші Огайо кавалериясының Джейкоб Раш 15 жасында жасын өтірік айтып, әскерге жазылды. Ол тыңшы ретінде тұтқындалды, генерал Нейтан Бедфорд Форрестпен кездесті және 1864 жылғы 13 қазанда Кахаба түрмесіне жіберілді. Түрмеде ол Одақ капитаны Ханчеттпен танысып, қашуға әрекет етуді ұйымдастыруға көмектесті. Олар күзетшілерді ұстауға жетті, бірақ тұтқындардың рухсыздығы салдарынан қашу әрекеті сәтсіз аяқталды. Конфедерация күштері қаладан келді және тұтқындар қастандық жасады деп айыпталды. Капитан Ханчетт іске қатысқандардың есімдерін беруден бас тартты, және басқа тұтқындар да оларды мойындаған жоқ. Күдіктілер төрт күн бойы азықтан толыққанды алынбады. Кейін Джейкоб Раш және Джесси Хоуес, М.Д., түрме, оның жағдайлары және қашу әрекеті туралы өздерінің басынан өткендерін жазды. Олар капитан Ханчетт Виксбургтегі конфедерация генералымен айырбасталатынын білді. Раш хабарлағандай, полковник Джонс, оның құрбанына жек көрумен қатар қорқыныш та сезінген, оны өлтіру үшін екі жаман адамды күзетші ретінде таңдап, Кахабадан Сельмаға апарып бара жатқанда оқтап алуға себеп табуға бұйрық берді. Капитан Ханчетт қараңғы түрмеден шығарылды, оның денесі соншалықты әлсіз болғандықтан, тіпті үмітпен де тұруға күші жетпеді, кісі өлтірушілердің қолына беріліп, Сельмаға қарай жолға шықты. Ол қаладан бір шақырымдай жерде суыққан қанмен оқталды, бұл 19 ғасырдағы ешбір цивилизациялы елде сирек кездесетін жазаға сай келетін тағдыр болды. Аймақтық округ командирі, лейтенант-полковник Сэмюэл Джонс, Кахабадан Одақ тұтқындарын конфедерация тұтқындарымен айырбастау туралы келісім жасады, ал түрме 1865 жылғы наурыз айында эвакуацияланды. Алмасу 1865 жылғы 9 сәуірде Миссисипи штатының Виксбург қаласында, тұтқындардың ұзақ және қиын сапарынан кейін өтті.

Шарттар

Түрмедегі хирург Р. Х. Уитфилд лагерьдегі санитарлық жағдайдың нашар екенін хабарлады, себебі таза су көзі болмады. Өте қайғылы және ірілікке толы жағдай, соғыс тұтқындары лагерінде аман қалған көптеген тұтқындар бостандыққа шыққаннан кейін, "Султана" қайғысында қаза тапты; олар солтүстікке тасымалдау кезінде кеме суға батты.