Кіріспе

Америкалық теңізші және жартылай аңыз кейіпкері (шамамен 1770/1780 – шамамен 1823 ж.ж.) Ол және оның достары бір-бірінің басынан виски тостағандарын атып, көңіл көтеруге тырысқан деседі. Майк Финк туралы аңыздың қайталама эпизодтарында үндінің бас сүйегінен шашын түсіргені және афроамерикалық құлдың аяғынан шығып тұрған өкшесін хирургиялық дәлдікпен атқан оқиғалары бар. Сотқа шақырылғанда, ол судьяға құрбанының өзі араласпаса, сәнді етік кие алмайтынын айтты, өйткені өзі – жақсы самариялық болып табылады. Майк Финк аңызына кіретін қиял ерліктерімен қатар, бұл аңыз бірнеше (немесе одан да көп) бірдей есімді адамдардан құралған болуы мүмкін. Майк Финк Эшлидің жүзіне қатысып, Форт Генриді салған топтың бір бөлігі болды. Егер бұл адам 1770 жылдары Форт-Питте туған болса, онда оның жасы кем дегенде 50-ге жуық болған болар еді. Мұндай жас жасөспірімдер тобында ерекше көзге түсер еді. Грифли аюдың шабуылынан аман қалған таушы Хью Гласс, 40 жасында болғандықтан "Ескі Хью" деп аталды. Финктің жасы туралы ешқандай жазбада айтылмаған, сондықтан Эшлидің Таулы Жылқы Компаниясының экспедициясына қосылған адам жас Майк Финк болуы мүмкін. Дейви Крокетт оны "жартылай жылқы, жартылай аллигатор" деп сипаттаған. Финк өзен бойындағы барлық күшті адамдарды жеңгенін көрсету үшін шапанына қызыл қауырсын тақты. Генри Хоудың Огайо тарихи жинағында 1806 (немесе 1886?) жылы капитан Джон Финкпен жасалған сұхбатта, Майк Финк оның туысы екені айтылды. Джон: "Мен он жасқа толғанда, біздің отбасымыз Уилингеден төрт шақырым жоғарыда, өзен жағасында тұрдық. Майк қайығын біздің жанымызға тікелей қойды, әдетте оның екі қайығы болатын. Бұл оның соңғы сапары болды, ол алыс батысқа кетіп қалды; ел тым өркениетті болып кетті, және ол прогреске жиренді. Бұл шамамен 1815 жылы болды. Майк Финк өзінің ісін басқаруда қатаң тәртіпті сақтады; міндеттерін орындамаған немесе өз салмағын көтермеген адамға жаман жағдай туар еді. Ол әйелін өзімен бірге алып жүрді және басқа еркектермен сөйлесуге рұқсат бермейтін. Ол кейде оның мылтықпен атудағы шеберлігінің нысаны болды. Ол әйеліне басына виски толтырылған қалай тостағанды ұстатып, оқпен тесіп жіберетін. Тағы бір ерлігі – оны тізелерінің арасына ұстатып, содан кейін ату. Майами аңғарының тарихи қоғамының мәліметтері бойынша (әсіресе, Джордж Крауттың "Майами аңғарының виньеткалары"), 1815 жылға дейін, ол батысқа көшіп кеткенге дейін Майк Финк Огайода емес, Ұлы Майами өзенінде, Огайо өзенінен Форт Лорамиге дейін, ал содан кейін Эри көліне дейін Мауми өзеніне қарай жүргізіп келді. Егер ол шынымен де Эшлидің жүзіне қосылған болса, Финк 1823 жылы Ашлидің экспедициясы кезінде Таулы аймақта қайтыс болды. Кейбіреулер оның "сүйікті досым" деп атаған сүйікті әйелі үшін туған даудан қаза тапқанын айтады. Тимоти Филд 1829 жылы мас күйінде, өзінің ұзақ жылдық досы Карпентердің басына сыра тостағанын көздеп, төмен атып жібергенін айтты; көп ұзамай оның тағы бір ұзақ жылдық досы Талбот Карпентердің тапаншасын қолданып, Финкті өлтіріп, кек алды.

Танымал мәдениетте

Майк Финктің жазылған ерліктері көбінесе американдық балладаларда, арзан романдарда және Азамат соғысына дейінгі басқа да төмен деңгейдегі әдебиеттерде кездеседі. Кейіпкерге алғашқы белгілі сілтеме 1821 жылы Альфонсо Уетмордың «Күрегер» атты фарсында кездеседі. Мұнда Финк стереотиптік бұзақы және мақтанақ ретінде бейнеленеді. Ол Дейви Крокетт айналымына қатысты әңгімелерде жиі кездеседі, бірақ Финкке Крокеттке тән жақсы қасиеттер жетіспейді. Уақыт өте келе кейіпкердің ұнамайтын ерекшеліктері одан да анық байқала бастады, және Финк жазасын алатын бұзақы ретінде суреттелді. Азамат соғысынан кейін кейіпкерге қызығушылық азайды; американдықтардың көңіл-күйі оларды әуесқой және зорлық-зомбылыққа бейім халық батырына құрмет көрсетуге ынталандырмады. XX ғасырдың басында оның танымалдылығын қайта жандандыруға тырысқандардың бірі, Пенсильвания фольклорисі полковник Генри Шумейкер болды, ол Майк Финк туралы әңгімелерді жинады және кейіпкерді Крокеттің жергілікті нұсқасы деп санады, бірақ Шумейкердің кейіпкерді қайта жаңғырту әрекеті сәтсіз аяқталды. 1955 жылы Майк Финк (актер Джефф Йорк сомдаған) ABC телеарнасының «Диснейленд» мини-сериалындағы «Дейви Крокетт» эпизодтарында танымал Дейви Крокеттпен (Фесс Паркер сомдаған) бірге пайда болды. Бұл эпизодтар кейіннен 1956 жылы шыққан «Дейви Крокетт және өзен қарақшылары» көркем фильміне қосылды. Финк аңызының элементтері Уолт Диснейдің нұсқасында да болды, бірақ кейіпкер көбінесе қатесіз Крокеттке қарсы тұру үшін күлкілі рөлде ойналды. Финктің атын алған киль қайықтары, «Майк Финк киль қайықтары», Диснейлендте және «Сиқырлы патшалықтың» Еркіндік алаңында 1990 жылдардың соңына дейін жұмыс істеді, содан кейін біреуі күтпеген жерден аударылып, қонақтар мен актерлерді өзенге лақтырып жіберді. 1958 жылы жасөсперімдерге арналған оқиғалы әңгімелер жазған автор ретінде танымал Закари Балл, Майк Финктің жас кезінен «Жас Майк Финк» атты ойдан шығарылған туынды жазды. Диснейдің Финк бейнесіне ұқсас, Баллдың басты кейіпкері кейде хулигандық және көңілсіз мінез-құлқына қарамастан, жақсы мінезді және көмекші болып көрінеді. Майк Финк сонымен қатар Эудора Велтидің пародиалық ертегісі «Жарлаушы күйеу жігіт» романында да кездеседі. Орсон Скотт Кардтың «Алвин Мейкердің әңгімелері» романында Майк Финктің баламалы нұсқасы бірінші романнан кейін әрбір романда пайда болады. Басқа маңызды кейіпкерлерден айырмашылығы, ол ешқандай сиқырлық қабілетке ие емес, бірақ Олвинмен кездеспей тұрып, туған кезде оған жасалған татуировка арқылы жеңілмес болған (Ахиллеске ұқсас). Кітаптарда оның жеңілместігі оны бұзақы еткен; ауырсынуды сезбейтіндіктен, ол өз іс-әрекеттерінің салдарына баға бере алмайды (Прентис Альвин). «Альвин Жолаушы» романында ол қайта пайда болады, Альвин өмірін сақтап, бұрынғы зорлық-зомбылық өмірінің ақымақтығын түсінгендігі үшін оған ризашылық білдіреді. Майк Финкті 1977 жылы теледидарға арналған «The Incredible Rocky Mountain Race» фильмінде Форест Таккер сомдады, онда Финк Миссисипи өзеніндегі қайық жүргізуші және болашақ жазушы Марк Твенге қарсы бәсекелестікке түседі, бірақ шын мәнінде Твен Финктің өлімінен он екі жыл кейін дүниеге келген. Оқиғаның көп бөлігі мен оның юморы Твеннің әртүрлі туындыларынан алынған. 1998 жылы балалар жазушысы Стивен Келлог «Майк Финк: А Талл Тейл» атты кітап жазды. Өзінің басқа кітаптарындағыдай, Келлогтың Финк туралы есебінде де басты кейіпкердің оң жағын ерекшелендіретін көркем суреттермен бірге үлкен әңгімелер жинағы бар. Майк Финк - 2007 жылы Луис А. Мейердің жас ересектерге арналған тарихи романы «Миссисипи Джек» романының басты кейіпкері. Онда Финк кітап сериясының басты кейіпкерінен ақылмен озып кетеді. Ол өмірдегі көптеген жетістіктерімен мақтана беретін, үлкен, шашы бар, дауысты адам ретінде бейнеленеді. Ол алғаш рет Аллегей өзенімен саяхат жасағанда кездеседі, кейін Питтсбургте көрінеді, онда ол төлім үшін түрмеге қамалады. Огайо өзенінің бойында, Цинциннати, Огайо және Ковингтон, Кентукки штаттарында «Майк Финк» деп аталатын өзендегі қайық мейрамханасы 40 жылдан астам уақыт бойы танымал болды. Ол жаңа піскен теңіз өнімдерін тағамдық өнім ретінде пайдаланатын, ал қайықтың ортасында үлкен шикі бар орналасқан. Ол 2008 жылы жабылды және 2014 жылы Кентукки штатының Ньюпорт қаласына көшірілді, оны жаңартып, қайта ашуды үміттенеді. Алайда, қайық 2019 жылы сауда кемесі ретінде пайдаланыла бастады. Майк Финк сондай-ақ «Fate/Grand Order» ойынында жау ретінде пайда болады. Оның Сал Финк есімді қызы болғандығы туралы әңгімелер бар, ол да сондай батыл және айқайлағанымен танымал болған.