Кіріспе

1993 жылы түсірілген фильм, режиссері Фазил.

Маничитратхазу – 1993 жылы түсірілген үндістандық малаялам тіліндегі эпикалық психологиялық қорқыныш фильмі. Режиссері – Фазил, сценарий авторы – Мадху Муттам, продюсері – Суаргачитра Аппачан. Басты рөлдерде – Моханлал, Суреш Гопи және Шобхана, сондай-ақ қосалқы рөлдерде Недумуди Вену, Инноцент, Виная Прасад, К. П. А. С. Лалита, Шридхар, К. Б. Ганеш Кумар, Судеш, Тилакан және басқалар ойнаған. Сюжет 19 ғасырдағы оқиғаға негізделген, ол Траванкордың орталық аймағындағы Чаннар отбасына тиесілі Муттом (Харипадқа жақын) маңындағы Алуммуттил медасында (ежелгі дәстүрлі сарай) болған трагедиядан шабыттанды. Фильмнің сценарий авторы Мадху К. Паникер немесе Мадху Маттом – Алуммутил Тхаравадтың мүшесі. Екінші режиссерлер болып Сиби Малайил, Приядаршан және Сиддике-Лал жұмыс істеді. Операторлық жұмысын Вену атқарды, ал екінші операторлар – Анандхакутан және Санни Джозеф. Монтаждын Т. Р. Шекар жасады. Фильмдегі түпнұсқа әндердің авторы – М. Г. Радакришнан, ал түпнұсқа музыкасын Джонсон жазды. Фильм «Халыққа көңіл көтеруді қамтамасыз ететін үздік фильм» номинациясы бойынша Ұлттық кино сыйлығын жеңіп алды, ал Шобхана «Ганга / Нагавалли» рөлі үшін Ұлттық кино сыйлығымен марапатталды. Фильм сол кездегі үнді киносында сирек кездесетін ерекше тақырыпты қамтыды. Фильм көптеген кинотеатрларда 300 күн көрсетілді. «Маничитратхазу» төрт тілде қайта түсірілді: каннада тілінде «Аптамitra», тамил тілінде сюжеттік өзгерістермен «Чандрамухи», бенгал тілінде «Раджмохол» және хинди тілінде «Бхул Бхулайя» – барлығы коммерциялық сәттілікке жетті. 2013 жылы Приядаршан режиссерлік еткен және Моханлалдың доктор Санни Джозеф рөлін қайта ойнаған «Гитанджали» атты спин-офф түсірілді. «Маничитратхазу» көптеген киносыншылар тарапынан малаялам киносының ең жақсы фильмдерінің бірі деп есептеледі және шығуынан кейін көп жылдар бойы культтық мәртебеге ие болды. Ол Үндістандағы ең жақсы психологиялық триллерлердің бірі деп саналады.

Сюжет

Накулан әйелі Гангкамен бірге Кераладағы өз ауылдарына демалыс үшін барады. Аналық ағасы Тамби Накуланның жергілікті тұрғындардан оларды көндіруге тырысқанына қарамастан, Мадампалли сарайында, өзінің ата-бабаларының үйінде тұруды жоспарлап отырғанын біледі. Ерлі-зайыптылар қоныс аударады, ал кейінірек уайымдаған Тамби Гангаға үйдің белгілі бір бұрыштарына бармауға ескертеді. Накуланның аналық әпкесі, Тамбидің әпкесі Басура, жұрттың неліктен сарайдан қорқатынын айтады. Шамамен 150 жыл бұрын, отбасылық патриарх, "Каранавар" Санкаран Тамби Тамил Надудағы Танжореге сапар шекті, онда ол Нагавалли есімді бишімен танысып, оған құмарланды. Алайда, ол өзінің сүйіктісі Раманатанға ғашық болғандықтан, оның сезімдерін қайталамады. Нәтижесінде Каранавар оны күшпен сарайға алып кетеді. Раманатханның үйінің сыртында Нағавалли онымен жасырын кездесіп, қонақ бөлмелерін ұйымдастырды. Қаранавар бұл туралы білгенде, Нагаваллиді өлтіріп, оның қаны сусаған рухы ауылды бүлдіре бастады. Қажырлы Қаранавар бүкіл мемлекет бойынша діни қызметкерлер мен сиқыршылардың көмегімен рухты қолға түсіріп, сарайдың оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан, кейін Теккини деп аталатын бөлмеге кіргізді. Қаранавар да бірнеше аптадан кейін өз-өзіне қол жұмсады. Қазіргі уақытта Басураның қызы, Накуланның туысы Али колледж оқытушысы, ақын Махадеванға ғашық болып, екеуінің некелері бекітіледі. Раманатханның жасырынған үйінде Махадеван тұрады. Нагаваллидің әңгімесін естіген соң, Ганг, ол бәрін ұрлықтардың сәнді сарайға кіруін болдырмау үшін ойлап тапқан деп санайды. Аллидің көмегімен Гангка Теккинидің қосалқы кілтін алады және есікті сәтті ашады. Кейін үйде таңғажайып оқиғалар орын ала бастайды, мысалы, түнде тұтқындарды қорқытатын аян, түсіндіруге болмайтын нәрселер сынған және Ганганың сариі отқа өртенген. Шабуыл Шридевиге, сонымен қатар Накуланның туысына және Тамбидің қызыға төніп тұр. Накулан дереу докторға хабарласады . Сол кезде Сунни оның жақын досы әрі танымал психиатр ретінде істі шешуге кірісті. Санни келген кезде, құпия тұлға Алиді өлтіруге тырысады. Санни басқа да оқиғаларды, мысалы, Накуланға шайды улантып, оған зиян келтіруге тырысу және Нагаваллидің жабық бөлмесінде әр түн сайын ән шырқап, би билеп жүрген құпия адамды зерттейді. Гангқа бүкіл отбасы қатысатын Катхакали биі кезінде құпия түрде жоғалады. Сунни оның жоқ екенін байқап, оны іздеді, тек Махадеванның қысымға ұшыраған Гангканы тауып алды. Накулан да кіріп, Махадеванның кінәсіз екенін білместен, оны ұрады. Санни Накулан мен Махадеванға балалық шағынан бері екіге бөлінген тұлғалық бұзылыстан зардап шегетінін және ата-анасы оны ауылдан және әжесіне күштеп алып кеткеннен кейін тағы да жарақаттануына тап болғанын айтады. Санни сондай-ақ Ганганың миы фольклорға және қиялға тартылатынын, нәтижесінде Ганга өзін қатыгездікпен өлтірілген Нагаваллидің аяқ киімінде елестететінін айтады. Оның ойына Махадеванның Нагаваллидің сүйіктісі Раманатан екені келеді, өйткені екеуі де бір үйде тұрады. Санни Ганганы емдеудің жалғыз жолы - Нагаваллидің Дургаштамиде зұлым Каранаварды өлтіргеніне сендіру, бұл мүмкін емес іс, өйткені Ганга өзінің күйеуі Накуланды Нагаваллиді өлтірген зұлым патриарх ретінде елестете бастады. Сани Гангқа да, Накуланға да көмектесе алмай қалады. Сол уақытта Тамби мен оның отбасы Санниге деген сенімін жоғалтып, Пуллаттупарам Брахмадатхан Намбодириге, отбасы досы және тантрикалық маманға, проблемаларды шешудің жолын ұсынады. Тағдыр Нәмбодири мен Санниді ескі дос деп біледі, олар бір-бірінің кәсіби шеберлігін құрметтейді. Нәмбодири бастапқыда Саннидің Гангқа ем жасау идеясын (Накуланның сақталуын қамтамасыз ете отырып) практикалық емес деп санағанымен, ол Саннидің ұмтылысын түсінгеннен кейін мүмкіндігінше көмектесуге келіседі. Дургаштами қарсаңында Сани өз жоспарын жүзеге асырудан бұрын Накуланнан Гангқа түрткі салып, өз көзімен көруін сұрайды. Накуланның бұл әрекеті Нагаваллидің ашуын туғызады. Қауіпті накулан Гангқа айқайлап, оны қалыпты күйіне келтіреді. Ол есінен танып, Накулан оған тынығып, тынығып қалуға мүмкіндік береді. Бірақ сол түні Санни, Накулан және Махадеван Гангтың Нагаваллиге айналып, көптен өлген биші киімін киіп, ақымақтай билеп жатқанына куә болады. Гангқа Раманатхан болып көрінетін Махадеван оны Брахмадатхан Намбодиридің рәсімдеріне алып барады. Намбодири Нагаваллимен сөйлесіп, оның Каранавардың басын шау...

Дубляждық кредиттер

Шобананың дауысын екі дубляж шебері – Бхагиялакшми мен Дурга жазды. Бхагиялакшми Гангаға дауыс берді, ал Дурга кейіпкердің екінші жағы – Нагаваллиге дауыс берді. Гангаға қарағанда Нагаваллинің дауысы фильмде аз естіледі. Дурга фильмнің титрлерінде көрсетілмеді және 2016 жылға дейін Бхагиялакшми екі дауысты да өздігінен жазған деген қате пікір болды. 2016 жылдың қаңтар айында «Манорама апталығында» жарияланған «Ормапоокал» мақаласында Фазыл бастапқыда Бхагиялакшмидің Ганга мен Нагаваллинің екеуіне де дауыс бергенін, бірақ пост-өндіріс кезінде редактор Шекарды қоса алғанда, топтың бір бөлігі Бхагиялакшми Нагавалли үшін дауысын өзгертуге тырысқанмен, екі дауыс та бір-біріне ұқсас екенін айтты. Нагаваллидің сөздері тамил тілінде болғандықтан, Фазыл тамил дубляж шебері Дурганы шақырды. Бірақ ол Бхагиялакшмиге бұл туралы айтуды ұмытып, ол ұзақ уақыт бойы бұл жайлы білмеді. Фазыл Дурганың есімін фильмде көрсетпеді, себебі сол кезде дайын титрлерді өзгерту қиын болды және оның үлесі шағын болды. Титрлерде Шобананың дауысын жазған дубляж шебері ретінде тек Бхагиялакшми ғана көрсетілді. Басқа дубляж шеберлері – Анандавалли мен Амбили, Виная Прасад пен Рудраға дауыс берді.

Саундтрек

Фильмнің саундтрегін М. Г. Радакришнан жазды, ол малаялам тіліндегі ең танымал фильм альбомдарының біріне айналды. Альбомда тоғыз трек бар. Малаялам тіліндегі ән сөздерін Бичу Тирумала мен Мадху Муттам, ал тамил тіліндегі ән сөздерін Ваали жазды.

Шығару

Маничитратхажу 1993 жылдың 25 желтоқсанында шықты және прокатта жақсы көрсеткіштер көрсетті, сол кезге дейін ең көп табыс әкелген малаялам фильмі атанды. Фильмнің кассалық жиынтығы 7 крор болды.

Марапаттар

Сыйлық беру рәсімі Сана Номинациялар Нәтижесі Ұлттық кино жүлделері 41-ші Ұлттық кино жүлделері Ең танымал фильм, жақсы ой ойлататын Сваргачита Аппачан, Фазил Ең үздік актриса Шобана Керала мемлекеттік кино жүлделері 34-ші Керала мемлекеттік кино жүлделері Ең танымал фильм, эстетикалық құндылығы бар Сваргачита Аппачан, Фазил Ең үздік актриса Шобана Ең үздік гример П. Н. Мани

Тақырыптар

Фильмде талқыланған кейбір тақырыптар: Гангның күйеуі Накуланмен жақындық іздеуі, психикалық денсаулық мәселелері және дәстүрлі емдеу тәсілдеріне сенудің орнына ғылымға жүгінудің маңыздылығы, сондай-ақ доктор Санни мен Гангтың құштар достығы – бәрі де үнді киносында сирек кездесетін нәрселер еді. Бұл тақырыптар басқа тілдердегі кейінгі бейімделулерде толыққанды көрсетілмеген.

Мұра

Маничитратхажу классикалық фильм саналады және малаялам киносындағы ең үздік фильмдердің бірі деп есептеледі. Көптеген малаялилер үшін «Маничитратхажу» олардың мәдени өмірінің бір бөлігі болып табылады. 2013 жылы IBN Live онлайн-дауыс беруде «Маничитратхажу» көрермендер тарапынан Үндістанның ең ұлы фильмдерінің арасында екінші орынды иеленді. Дауыс беру Үнді киносының 100 жылдығын тойлау аясында өткізілді. Дауыс беруге түрлі үнді тілдеріндегі 100 фильм енді. Фильмдегі ән сахнасынан Шобананың суреті бар сари «Нагавали сариі» деген атпен сатылымға шығарылды. Фильмнің ең есте қаларлық және маңызды сахналарының бірі – Накуланның Ганганы Нагавалли бейнесіне айналдыруға ынталандырған көрінісі, кейін «Ом Шанти Ошана» сияқты малаялам фильмдерінде қайта жаңғыртылды. Фильм 2023 жылдың қараша айында 30 жылдан кейін қайтадан кинотеатрларда көрсетілді.

Қайта жасау

+ТілАтауыЖылҚосқырларКөрнекісіКанадаАптамұрат2004Вишнувардан, СондарьяП. Васу Режиссер бойынша кейбір сюжеттік өзгерістер енгізілдіТамилChandramukhi2005Раджиникант, ДжотикаБенгалRajmohol2005Просенжит Чаттерджи, Ану ChoudhuryСвапан СахаХиндиБхул Бхулайя2007Акшай Кумар, Видья БаланПриядаршан

Бөлек-бөлік

2013 жылдың 14 қарашасында Приядаршан режиссерлік еткен "Гиетанджали" атты туынды фильм жарық көрді, онда Моханлал басты рөлдегі Санни рөлін қайта ойнады, ал Суреш Гопи Накулан рөліне эпизодтық түріде оралды.