Кіріспе
1995 жылы түсірілген Бадранның «Spadikam» фильмі, культты мәртебеге ие болды және Молливудтың супержұлдыздарының «қарақшылар» өмірін экранда дәріптеуде маңызды рөл атқарды. Бұл фильм Моханлалдың мансабындағы маңызды кезең деп есептеледі. «Spadikam» және «Devaasuram» (1993) фильмдері Моханлалдың жаңа бейнесін – көпшілікке тартымды, әрекетке толы кейіпкерін қалыптастыруға ықпал етті. Аду Тома кейіпкері жылдар бойы халық мәдениетінің символына айналды. 2020 жылдың наурыз айында фильмнің 25 жылдығына орай, оны цифрлық түрде жақсарту және кинотеатрларда қайта көрсету жоспары жарияланды. «Spadikam» фильмінің цифрлық түрде жаңартылған 4K Dolby Atmos нұсқасы 2023 жылдың 9 ақпанында көрсетілді. Ол, кеңінен танылғандай, карьер иесі және қарсыластарынан жеңілмейтін чемпион, өмірін өз қалауынша өткізетін бандит. Ол зейнеткер мектеп директоры К.П. Чаконың ұлы, математикадан президенттік медальмен марапатталған. Тома – сыйлы Чаконың беделін түзейтін жамандық, олар ешқашан тіл табыса алмайды. Оның анасы Мэри және қарындасы Дженси екеуінің арасында әрқашан тарап таңдауға тура келеді, ал Чаконың інісі Манимала Ваккачан Томаны қолдайды. Флэшбэктерде Тома әкесі сияқты математикаға қызығушылық танытпаған, бірақ механика және электроника саласында өте жақсы болған. Ол фонографтар модаға айналған кезде сабын қорабының ішінде AM радио қабылдағышын жасап шығарады. Томаның таланты басқаларды таң қалдырады, ал әкесі оған мән бермейді. Ол ұлын әрдайым сыныптағы үздік оқушы Балумен салыстырып, оның қысымын арттырады. Ол Томадан өзі сияқты математик болуын күтеді және ұстазы Равуниге оны нашар бағалап, оқуға ынталандыру үшін әрекет етуін талап етеді. Тома мұны білгенде ашуланып, Равунидің алдында жауап парағын өртеп жібереді және ашу мен қайғыдан Балудың оң қолын компаспен жарақаттап, ауылдан қашып кетеді. Он төрт жылдан кейін Тома өзгере түскен күйде оралады, енді ол дарынды емес. Ол карьер иесі, жүк көлігі жүргізушісі және бандит болып кеткен. Әкесі оны әлі де жек көреді және оның күткенін орындаған әпкесіне көбірек сүйіспеншілік танытады. Жергілікті барон Пукоя Томаның жаңа жауы, оның досы Куттиккадан Пукояның қызының кедей мұғаліммен қарым-қатынасын қолдағаны үшін. Томаның жезөкшемен байланысы полиция оны көпшілік алдында ұятқа қалдырғанда ашыққа шығады және Дженсидің үйлену тойы сәтсіз аяланып, әкесіне одан әрі ашуды тудырады. Бұл оны ұлын полицияға хабарлауға мәжбүр етеді, тіпті Кутикаданды да таң қалдырады. Осыдан кейін екеуінің қарым-қатынасы нашарлайды, ашуға бой алдырып, Тома Чаконың көйлектерінің жеңін кесіп тастайды. Содан кейін Чако Томаның жүк көлігін «Чекутан» (шайтан) деп бояп, оны қорлау үшін үйінің алдына кокос ағашын отырғызып, оны Томаның атымен атайды. Бірақ кейін Тома араласып, Дженсидің некелік одағын қалпына келтіреді. Осы арада, Томаның тағдырына қатты қайғырып, мектептен кеткен Равуни, Томаның балалық шағынан дос болған қызы Тхуласимен бірге қайта оралады. Жергілікті шіркеудің викарі, Тхуласи және Ваккачан екеуінің арасында араласуға тырысады, Томаны әкесі шақырып, Дженсидің үйлену тойына қатысуға көндіруге тырысады. Тома жақсырақ болады деп үміттеніп, тойға қатысады, бірақ әкесі оны қорлайды. Бұл Дженсиді әкесіне қарсы тұруға мәжбүр етеді, ол өз некесінде әкесі берген жоғары қалыңдыққа қарағанда, ағасының кішкентай алқасын артық көретінін айтады. Алқа шын мәнінде Тхуласидің Томаға сыйлаған сыйы, сондықтан ол үйлену тойы күні үйден қашып кетеді. Тома мұны естігенде қуанып, Тхуласиге алғыс айтады. Мэри де оны тастап кетеді. Осы сәтте Равуни Чакоға шын мәнінде ол ешкімді, тіпті Дженсиді де сүймегенін және Томаны төмендету үшін ғана оны сүйгендей көрінгенін айтады. Ол сондай-ақ Дженсидің оған қарсы шығуының себебі де осы екенін мәлімдейді. Басты рөлді ойнаған Чако өз шешімдері мен әрекеттерін қайта қарастыруға мәжбүр болады. Көп ұзамай Томаны Пукояға жұмыс істейтін Тораппан Бастин пышақтап жарақаттайды, ол Томаның қызымен қашып кеткеніне жауап ретінде әрекет етеді. Чако ұлын ауруханада жасырын барып көреді. Сауығып келе жатқан Томаның Куттиккаданға кек алу әрекеті Тхуласи араласқанынан кейін сәтсіз аяқталады. Ол Тхуласидің өзін жақсы көретінін білгенде, оған кедергі жасауға тырысады. Оның көмегімен ол өмірге деген дұрыс емес көзқарасынан бас тартады. Ұлының өмірін қиратқаны үшін кінәсін сезінген Чако Томаның жүк көлігін «Чекутаннан» «Spadikamға» (кристаллға) қайта бояйды және өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ Тома оны тоқтатады. Екеуі де татуласады. Жаңадан пайда болған қуанышпен олар аналарын қайта әкеледі. Ол барлығынан бас тартып, отбасы үшін өмір сүруге шешім қабылдайды. Кек алу үшін жасалған әрекеттерде Томаның жауыздары бірігіп, оған қарсы тұрады. Пукоя мен Куттиккадан Томаның жүк көлігіне бомба жарып, кінәні Чакоға таңуға тырысады. Бірақ Тома қашып құтылады. Қайғылы жағдайда Куттиккадан Томаны нысанаға алғанда Чаконы атып тастайды. Чако жарақатынан көз жұмады және Томаның алдында қайтыс болады. Ол ашуға бой алдырып, Куттиккаданды өлтіреді. Тома қырқынынан кейін тұтқынға алынып, жазасын өтеуге жіберіледі, ал әйелдері мен Тхуласи көз жасына бенеді.
Spadikam, which attained cult status, is considered instrumental in introducing thug life glorification of Mollywood superstars on screen. The film is also considered a milestone in the career of Mohanlal. The film along with Devaasuram (1993) indirectly marked the beginning of a new image of Mohanlal, that of an action hero that would appeal to the masses. The character of Aadu Thoma has over the years become a pop culture icon. In March 2020, during the 25th anniversary of the film, the plan to digitally enhance and a re release it in theatres was announced. A digitally remastered 4K Dolby Atmos version of Spadikam was released theatrically on 9 February 2023. as he is widely known, is a quarry owner and a gangster who is the undefeated champion in his confrontations and lives his life on his own terms. He is the estranged son of a retired school headmaster C. P. Chacko alias Kaduva Chacko, who is the President's medal winner in mathematics. Thoma is a blemish for the respectable Chacko's reputation, and both never get along. His mother Mary and sister Jancy, are always left to choose sides, between the two of them; while Chacko's brother Manimala Vakkachan, supports Thoma. In the flashback, unlike his father, Thoma wasn't interested in mathematics, but excelled in mechanical and electronic gadgetry. He builds an AM radio receiver inside a soap case, at a time when phonographs were a fad. Thoma's talent astonishes others, whereas his father is dismissive. He always compares his son to Balu, the best student in the class adding to his pressure. He expects Thoma to be a mathematician like him and forces his teacher Ravunni to fail him on the notion that only low grades will provoke him to study harder. When Thoma discovers this, he becomes outraged and burns the answer sheet in front of Ravunni and runs away from the village after stabbing Balu's right hand with a compass in anger and sorrow. Fourteen years later, Thoma returns as a changed man, no longer a prodigy. He has become a quarry owner, lorry driver and a gangster. His father still despises him and professes to love his sister more, who lived up to his expectations. Pookoya, a local baron, is the newly made enemy of Thoma, along with his sub inspector friend, Kuttikkadan for supporting Pookoya's daughter's relationship with a penniless teacher. Thoma's relationship with a prostitute gets revealed when the police shame him publicly and Jancy's wedding almost fails, further angering his father. This forces him to rat out his son to the police on a later occasion, surprising even Kuttikadan with the act. The relationship between the two further declines after this incident, whereby entering into a fit of rage, Thoma cuts off the sleeves of his Chacko's shirts. Chacko then repaints his Thoma's lorry with the word, Chekuthan (devil) and plants a coconut tree in front of their house, naming it after Thoma, to insult him. But later, Thoma himself intervenes and restores Jancy's marriage alliance. Meanwhile, Ravunni who had resigned from the school after being deeply saddened by the ill fate which happened to Thoma, comes back with his daughter Thulasi, who was Thoma's childhood friend. The Vicar of the local church, Thulasi and Vakkachan try to mediate between the two, by trying to get Thoma invited by his father, to attend Jancy's wedding. Thoma attends the wedding, hoping for the better but is insulted by his father. This forces Jancy to take a stand against her father, stating that she prefers her brother's small necklace to her father's high dowry, in her marriage. The necklace was actually a gift from Thulasi given by Thoma and this leads him to be deserted on the day of her wedding. When Thoma learns this, he becomes happy and thanks Thulasi. Mary, who was waiting for the wedding to take place, leaves him as well. At this point, Ravunni points out to Chacko that in fact he did not love anybody, including Jancy and he only pretended to love her in order to degrade Thoma. He also states that as the reason why Jancy stood against him. With his pride struck the worst blow, Chacko is left all alone, to rethink on his actions and decisions. Soon afterward, Thoma is stabbed by a goon Thorappan Bastin, who is employed by Pookoya, in retaliation for helping his daughter elope with her lover, the teacher. Chacko secretly visits his son in the hospital, with regret. Coming back to health, Thoma's attempt at revenge on Kuttikkadan is foiled, when Thulasi interferes. On learning that Thulasi loves him, he tries to prevent her. With her help, he tries to back out from his wrong outlook of life. Filled with the guilt of ruining his son's life, Chacko repaints Thoma's lorry from Chekuthan to Spadikam (crystal) and tries to commit suicide, which Thoma prevents. The two reconcile, thereafter. With a newfound joy, they, together, bring back his mother. He decides to quit everything and live for his family. In a desperate attempt for revenge, Thoma's enemies unite against him. Pookoya and Kuttikadan tries to kill Thoma by placing a bomb in his lorry and blame Chacko. But Thoma manages to escape. In a tragic turn of events, Chacko is shot by Kuttikadan, while targeting Thoma. Chacko succumbs to his injuries and dies in front of Thoma. He becomes enraged and kills Kuttikadan. Thoma is taken into police custody, on charges of murder, leaving the helpless family and Thulasi in tears.
Даму
Фильмді дайындауға екі-үш жыл уақыт кетті, сценарий бірнеше рет қайта жазылды. Продюсер Р. Мохан фильмнің атын «Ааду Тома» деп қоюды қалаған, себебі ол бұл атаудың көпшілікке тартымдырақ болатынын ойлады. Бірақ Бадран оны «Спадикам» деп атағысы келді. Томас Чакко / Ааду Тома кейіпкері Пала аймағында өмір сүрген үш нақты қарапайым адамның бейнесінде жасалған, олардың бірі «Ираттачанкан» (екі жүректі адам) деген лақап атымен танымал болды, екіншісі қарсыласының басын соққыға алу үшін мундусын шешіп, оның үстіне орап тастады, ал үшіншісі өркендеген кезінде құлдырап қалды. «Чакко Маш» кейіпкері Бадранның өмірінен білген төрт нақты адамның негізінде құрылған. Олардың бірі – оны басқа балалармен салыстырып отырған әкесі, ал қалған үшеуі – мектеп мұғалімдері. Бадран бір сұхбатында «Спадикам» өзінің өмірінен шабыттанғанын, бірақ «Ааду Тома» кейіпкерінің өзі емес екенін, фильм оның ата-анасынан, ауылынан, дін қызметкерінен, мұғалімдерінен және сол кездегі білім беру жүйесінің кемшіліктерінен нәр алғанын айтты. Бадран Тилаканды Чакко рөліне шақыруды қалаған, бірақ оны жалдау қиын болды, өйткені олардың арасы соңғы фильмдері «Иданажиыл Ору Калочадан» (1987) кейін нашарлаған. Бадран еске алғандай, фильмнің дубляждалу кезінде олар ауызша дауласып, тіпті төбелес тууға жақын болған. «Спадикам» осы оқиғадан кейін үш-төрт жыл өткен соң жазылған. Фильм түсіріліміне Недумуди Венуды шақыру туралы ұсыныстар болған (кейін ол басқа рөлде түскен). Бадранның айтуынша, Тилакан өзінің қателігін мойындап, олар татуласып, оны рөлге бекіте алған. Насар бастапқыда С. И. Куттиккадан рөліне бекітілген, бірақ ол түсіріліп жатқан басқа фильмнің кестесі күтпеген жерден ұзартылғандықтан, уақытында келе алмады. Бадран Спадикам Джоржды рөлге кездейсоқ таңды, ол тұрған қонақ үйдің алдында көріп қалған. Оның дене бітіміне әсерленген Бадран оған рөлді ұсынды, содан кейін ғана Джорджтың бұрын бірнеше фильмде түскенін білді, ол дереу келісті. Томас Чакконың балалық шағын сомдаған Рупеш Питамбаран Бадранның үйіне келгенде фильмде рөл сұрады, оның әкесі Питамбаран Бадранның досы болған. Ааду Томаны өлтіру үшін жалданып алынған Тораппан Бастин есімді қарапайым адам бұрын полиция қызметкері болған. Бастапқыда Сантош Сиван мен Сабу Сирил оператор және суретші ретінде қарастырылған. Алайда, екеуі де себебін айтпастан күтпеген жерден бас тартып, түсірілім жоспарларын бір жарым айға ықшамдады.
Түсірілім
Фильм Коттаям ауданындағы Чанганессери қаласы мен оның төңірегінде кеңінен түсірілді. Аду Тома мен Чако Маштың үйі ретінде Теккедатху Мана деп аталатын үй пайдаланылды. Ол Коттаямның Кудаммалур жерінде орналасқан. Бұл үй Кераланың бұрынғы бас министрі Е. М. С. Намбудирипадтың анасының туған үйі болған. Кульминациялық сахна Ченнаидегі карьерде түсірілді. Джордж Моханлал басқарып келе жатқан қозғалып келе жатқан джиптің алдына секіргенде жарақат алды. Салмағының көптігіне байланысты, ол көліктен күтілгендей құлауға үлкермеді және дөңгелек оның аяғынан өтті. Жарақаты ауыр болған жоқ және ол бірнеше күнде жазылып кетті.
Музыка
Фильмнің түпнұсқа әндері мен музыкалық сүйемелдемесін С. П. Венкатеш жазды, ал әндердің сөздерін П. Бхаскаран жазды. Саундтрек альбомын Wilson Audios лейблі шығарды. Ол үш әннен тұрады. "Ежимала Пуанчола" әнін К. С. Читра мен Моханлал орындады, "Ормакал" әнінің әйел және ер адам орындайтын нұсқаларын тиісінше Читра мен М. Г. Срикумар орындады, сондай-ақ Читра "Парумала Черувиль" әнін де орындады. Фильмнің әндері хиттерге айналды. К. С. Читра орындаған "Ежимала Пуанчола" және "Парумала Черувиле" сияқты әндер оның әдеттегі стилінен өзгеше болды. Бұл оның би әндерінде де шебер екенін көрсетті.
Шығару
Spadikam 1995 жылдың 30 наурызында жарық көрді. Фильмге Орталық киносертификаттау кеңесі U санатын берді.
Қайта босату
Фильмнің цифрлық ремастеринг және қалпына келтіру жұмыстары 2020 жылдың наурыз айында жарияланды. Бастапқы жоспар бойынша фильм 2020 жылғы Онамы кезінде Кераладағы кем дегенде 100 кинотеатрда 4K Dolby Atmos форматында қайта шығарылуы тиіс еді, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан тоқтатылды. Ремастерингке шамамен 2 крор рупий жұмсалды және ол Ченнаидегі Prasad Corporation компаниясында жасалды. С. П. Венктеш фильмді қайта жазды, тек музыка диалогтармен бірге келетін бөліктерді қоспағанда, себебі фильмді қайта дубляждау мүмкін болмады. Сұхбатының бірінде Бадран көрермендердің фильмнің кульминациясында Ааду Томаның тағдырына қатысты күмәндарын жоюға тырысатындарын айтты. Ол сондай-ақ, ремастерингтік нұсқаның аудиовизуалды тәжірибе тұрғысынан түпнұсқадан үш есе жақсы болатынын мәлімдеді. Ремастерингтік нұсқа түпнұсқа фильмнен 8,5 минутқа ұзақ, себебі онда бірнеше қосымша кадрлар және Ааду Тома кейіпкерін таныстыратын жаңа сахна бар. Жаңа сахнада түпнұсқадағы 40 ешкінің орнына 500 ешкі болады. Фильмді жаңадан құрылған Geometrics компания таратты. Ремастеринг Four Frames студиясында, Ченнаиде жүзеге асырылды. Сонымен қатар, хит болған “ezhimalapoonchola” әні KS Chithra мен Mohanlal қатысуымен қайта жазылды. Фильмді қайта шығаруға шамамен 2 крор рупий жұмсалды. Ремастерингтік нұсқаның трейлері 2023 жылдың 6 ақпанында Matinee Now YouTube арнасында жарияланды. 2023 жылдың 9 ақпанында 4K ажыратымдылығы және Dolby Atmos дыбысы бар фильмнің цифрлық түрде ремастерингтелген нұсқасы Кераладағы 150 кинотеатрда және әлем бойынша 500-ге жуық кинотеатрда қайта шығарылды. Фильм көрермендерден зор қолдау алып, алғашқы күні 77 лакх рупий жинады, бұл үнді фильмдерінің қайта шығарылуы бойынша жаңа рекордты орнатты. Onmanorama сайтынан Саджеш Мохан: «Аду Томаның тартымдылығының себебі – Моханлалдың тамаша актерлік шеберлігі. «Спадикам» фильмінде Моханлал 14 жылдық ерікті жер аударыстан кейін үйіне оралған, тәртіпсіз ұл рөліндегі ең жақсы ойынын көрсетеді. Бадран мен Р. Мохан сол кезде көрермендердің сезімін жақсы түсінді. Олардың жасағандары уақыт өте келе одан да жақсырақ болды, бұл театрдағы реакцияда көрініп тұр. Дегенмен, саяси дұрыстық кең таралған заманда, көрермендер кейбір малайаламдық хиттер мен өткен жылдардағы культты классикалық фильмдерді қайтадан көргенде тартысқа түсуі мүмкін. «Спадикам» үшін де осы жағдай орынды. Firstpost сайтынан Анна М. М. Веттикад: «Бүгін таңертең Делидегі кинотеатрдың бірінде «Спадикам» фильмін көрдім. Мен оны ностальгиялық көзқараспен қарауға тырысқан жоқпын. Сюжеті қызықты және мазмұнды болғанымен, фильмдегі жағдайлар мен кейіпкерлердің сипатталуы, сондай-ақ актерлік шеберліктегі кейбір кемшіліктер (мысалы, Индранның қосалқы рөлдегі асыра актерлік ойыны ұятты) және жазушы-режиссердің Жанси мен Мэриден басқа әйел кейіпкерлерге қатысты көзқарасы қорқынышты болды». Алайда, Нананың кейінірек жасаған саудалық талдауында «Король» (1995) фильмі ең көп табыс әкелген фильм екендігі айтылды. Жылдар өте келе фильмке деген құмарлық артты.
Сыни жауап
2018 жылы The News Minute жазбасын Фахир Майтутти былай деп жазды: "Көпшілікке арналған әрекетке толы фильмдер бар, әдемі отбасылық драмалар бар. Ал "Спадикам" – ерекше." 2023 жылы Firstpost-тың Анна М. М. Веттикад цифрлық түрде жаңартылған нұсқасын қарап, "Повествованиедің талмайтын энергиясы, оның қарқыны, сценарийдің балаларды өз армандарына жете алу үшін еркін жіберуге бағытталған ұмтылысы, әндер, тартымды актерлік құрам және Моханлалдың мансабын жаңа биікке көтеретін ойыны – осы фильмді есте қалдырады" деп жазды.
Марапаттар
Керала мемлекеттік кино сыйлығында Моханлал «Үздік актер» сыйлығын жеңіп алды. Фильм Filmfare Awards South сыйлығында үш жүлде жеңіп алды.
Сыйлық санаты Жүлдегер Нәтиже
Керала мемлекеттік кино сыйлығы Үздік актер Моханлал
Filmfare Awards South Үздік фильм – Малаялам Р. Мохан, Бадран
Үздік режиссер – Малаялам Бадран
Үздік актер – Малаялам Моханлал
Қайта жасау
Фильм телугу тілінде «Ваджрам» (1995), тамил тілінде «Веераппу» (2007) және каннада тілінде «Мистер Тиерта» (2010) деп қайта түсірілді. Жыл Фильм Тіл Актерлер Режиссер 1995 Ваджрам Телугу Нагарджуна С. В. Кришна Редди 2007 Веераппу Тамил Сундар С. Бадри 2010 Мистер Тиерта Каннада Судеп Садху Кокила
Қайталанатын жалғасы
Бадран фильмнің жалғасы болмайтынын мәлімдеді. Ол сұхбатында продюсер Моханның "Спадикам" фильмінің жалғасын түсіру үшін Мерседес Бенц көлігін сыйлық ретінде ұсынғанын еске алды, бірақ ол одан бас тартты. Оның сөзіне göre, фильм оқиғаның аяқталуымен бітті. Бұл әңгіме әкесінің өз ұлын жамандыққа толы деп есептегені, ал кейіннен ұлының жаман емес, кристалдай таза екенін түсінгені туралы. Томас Чако әкесі оның құштарлықтары мен армандарына ешқашан мән бермегендіктен, оны басқа оқушылармен салыстырып, үнемі сыйқылықтағандықтан Аду Томаға айналды. Енді әкесі оны мойындағандықтан, оның бұрынғыдай жаман өмірге оралуының қажеті жоқ. Ол Аду Томадан Томас Чакоға қайта оралды.