Кіріспе

Акционерге корпоративтік мәселелерде өте аз немесе мүлдем дауыс беру құқығын бермейтін акциялар – дауыс бермейтін акциялар. Бұл акциялар акционерге директорлар кеңесін сайлау немесе компанияларды біріктіру сияқты корпоративтік мәселелер бойынша өте аз немесе мүлдем дауыс беру құқығын бермейді. Мұндай акциялар көбінесе компанияның басқару бағытындағы дауыс беру құқығынан бас тартып, компанияның табыстылығы мен жетістігіне инвестиция салуды қалайтын жеке тұлғалар үшін қолданылады. Артықшылықты акциялар көбінесе дауыс беру құқығынан босатылады. Германия, Ресей, Ұлыбритания және басқа да Ұлттар Достастығы елдері сияқты көптеген елдерде бірнеше/дауыс бермейтін акцияларға қатысты заңдар немесе саясаттар бар. АҚШ-та барлық корпорациялар дауыс беретін және дауыс бермейтін акцияларды ұсынбайды, сондай-ақ барлық акциялардың дауыс беру құқығы бірдей болмайды. Уоррен Баффеттің Berkshire Hathaway корпорациясы екі класс акцияға ие: А классы – дауыс беретін акциялар және В классы – дауыс бермейтін акциялар. В классы акциялары А классы акцияларының дауыс беру құқығының 1/10,000 бөлігін, бірақ дивидендтің 1/1,500 бөлігін құрайды.

Қалпына алу

Дауыс беру құқығына ие емес акциялар жаугершілік қабылдауға тырысулардың алдын да алуы мүмкін. Егер компанияның негіздеушілері дауыс беру құқығы бар барлық акцияларды өздерінде қалдырып, тек дауыс беру құқығы жоқ акцияларды ғана халыққа сатса, қабылдауға тырысулардың болуы ықтимал емес. Мұндай тырысулар тек негіздеушілер достық емес ұсынушының ұсынысын қабылдауға дайын болған жағдайда ғана мүмкін. Бірақ, қарапайым акционерлерге дауыс беру құқығын бермеудің де салдары бар: достық қабылдауға ұсыныс білдірушілердің азаюы, корпорацияның шектеулі өсу мүмкіндіктеріне байланысты наразы акционерлер және нарықта қосымша дауыс беру құқығы жоқ акцияларға сатып алушы табудың қиындығы. Дегенмен, бұл пікірге қатысты талас-тартыс болуы мүмкін, себебі барлық ашық акционерлік қоғамдардың қарапайым акциялары ашық нарықта кез келген адамға сатып алуға қолжетімді. Мысалы, 2017 жылы Tencent Snap Inc компаниясының дауыс беру құқығы жоқ 12% үлесін сатып алды.