Кіріспе
Жалпы құқық жүйесіндегі сот талабының түрі.
Тровер (/'//t//r//oʊ//v//ər/) – жеке мүліктің заңсыз алынуы салдарынан келтірілген залапты өндіріп алуға арналған жалпы құқық жүйесіндегі сот талабының бір түрі. Тровер мұндай заңсыз алынуға қатысты шаралардың бірі болып табылады, оның ерекшелігі – алынған заттың құнына ғана өтеу төленеді, ал мүліктің өзін қайтару емес (реплевин қараңыз).
Шолу
Тровердегі әрекеттерді Брактон заманына, содан кейін Англияның Эдуард I тұсына дейін із баруға болады, бірақ ол Англияның Генрих VI билігі кезінде, 1422–1461 және 1470–1471 жылдары толыққанды анықталды. Тровердегі іс-қимыл Англияның Елизавета I билігі тұсында, 1558–1603 жылдары, дамыған құқықтық доктринаға айналды. Тровердегі істер көбінесе жоғалған мүлікті табуға байланысты болды. Оған кемедегі жүктер де кіре берді, мысалы, теңізде жоғалып, кейін табылғандары. Тровер жиі жағдайларды қамтитын, онда "нақты" иесін анықтау мүмкін болды. Мысалы, егер банкноттар немесе ақша табылып жатса, сот нақты иесін анықтауға тырысады, бірақ көбінесе бұл мүмкін болмайтын еді. Мұндай жағдайда, тапқан адам ең жақсы иеленуші болып есептеліп, заңды иеленуші деп танылған. Троверлік жағдайлар "тапқан сақтайды, жоғалтқан жылайды" деп сипатталған. Тровердегі залалдар заттың нарықтық құнымен өлшенді, жаңа болған жағдайда, міндетті түрде алмастыру құны емес. Кейде, пайдаланудан айырылған үшін өтемақы және заңсыз алудан туындаған басқа да тікелей және аралық зияндар үшін өтемақы да қосылуы мүмкін. Сот шешімдерінің нәтижелері әртүрлі. Сондай-ақ, талапкер заттың ақшалай құнынан түсетін үлемені және затты қайтарып алуға жұмсалған барлық шығындарды (адвокаттық гонорардан басқа) өндіріп алуы мүмкін. Егер алушы затты нарықтық құнынан жоғары бағаға сатса, талапкер жоғары бағаны алуға құқылы. Дегенмен, жылжымалы мүлікті сату іс-қимылды нақты айналымға, яғни ұрлық түріне айналдыруы мүмкін. Егер алушы затты жақсартса (мысалы, қайта бояса), мұндай жақсартылу құны, егер алу қателікпен болмаса, талапкердің өндіріп алуынан шегерілмейді.
Травлер - тұтқын мен заңсыз кірудің жалғасы
Құқық бұзушылық және ұрлық – екеуі де иелік етуге негізделген шаралар еді. Көп ғасырлар бойы, олар жылжымалы мүліктің заңсыз алынуына немесе зақымдануына байланысты қолданылатын балама шаралар болып келді. Бұл шаралардың арасында айырмашылықтар болды. Құқық бұзушылық теориясы бойынша, талапкер жылжымалы мүліктің иесі болып қала береді, ал иелігі немесе мүлік құқығы бұзылады немесе оған араласады. Мұндай жағдайда талапкер мүлікті қайтарып алғанда оны қабылдауға міндетті. Өтемақы мүлікке келтірілген залалға немесе мүлік құқығының бұзылуына ғана шектелді. Брэктон заманында, бұл жарлықтың жалпы сипатына қарамастан, жылжымалы мүліктің кепіл берушісі бұл шараны тек мүліктің кепіл берушісіне немесе өсиет немесе өсиетсіз мұрагерлік арқылы оның орнына келгендерге қарсы ғана қолдана алатын. Бар болғаны екі шара қол жетімді болды. Талапкер: «Мен мүлікті жоғалттым, ал сіз оны тауып алдыңыз» немесе «Мен сізге мүлікті кепілге бердім» деп мәлімдеуге құқылы болды. Біріншісі «тровердегі тұтқын» деп аталды. Бұл шара Англияның Эдуард I патшалығы кезінде Брэктоннан кейінгі ұрпақта қолданылғанына куәліктер бар. Ерте заманда көршілерінен куәлік алмаған адам, мүлікті адал түрде тапқанын дәлелдей алмаса, ұрлыққа қатысты іске тартылу қаупінде болды. Сол кезде «detinue sur trover» шарасы үшінші тарапқа қарсы қолданыла алмайтын. Егер біреу жылжымалы мүлігін басқа біреуге кепілге берсе, ал бұл кепіл беруші мүлікті үшінші тарапқа заңсыз берсе, сатса немесе кепілге берсе, шара тек бастапқы кепіл берушіге қарсы бағытталады. Үшінші кепіл берушіге жауапкершілік жүктелмейді. Кейінірек заңгерлер «алу» және «күрмелеу» туралы сөйлей бастады. 1292 жылы шараның мәні ретінде кепілдік беруді емес, мүлікті ұстауды қарастыруға бейімділік болды, онда «мен сізге кепілдік бермедім» [қорғану үшін] деу жеткіліксіз, бірақ «мен оны [мүлікті пайдалануды] сізден ұстамаймын» деу қажет еді. Бірақ кейінірек басқа да жағдайлар бар, олар кепіл берушіге үшінші тарапқа қарсы пайда болатын кез келген талапты жасау мүмкін емес немесе кем дегенде өте қиын екенін көрсетеді. Үшінші тарап «үшінші қол» деп аталды. Сэр Уильям Холдсворт троверді тұтқынның кеңейтілген түрі ретінде сипаттады, бұл кепіл берушіге және мүлігінен айырылған иесіне ғана емес, сондай-ақ үшінші тұлғаға, оның пайдасына мүлік кепілге берілген, олардың мүдделерін толық мойындауға мүмкіндік берді.
Дегенмен дефектілері
Бесінші ғасырда "detinue sur trover" талабы арқасында детиньюдің ерекше түрі пайда болды, ол іс бұзудан және оның серігі, іс бұзудан (trespass on the case) ерекшеленді. Бір уақыттан кейін, соңғысы жай ғана "тұрақшы" (trover) деп аталды. Литтлтон бұл талапты "жаңадан табылған мереке, сюр-тровер, inventionem" деп атады. Литтлтонның бұл ескертуі, әдетте, жаңа талаптың қарапайым түріне ғана қатысты, ол айыпталушының қолына жылжымалы мүлік қалай келгенін көрсету қажеттігін жойды. Бұл іс-әрекеттің жаңалығы емес, ескі жарлықтарды жылдамдату, жылжымалы мүлікті иеленушінің немесе тапқан адамның иелігінен өткізу арқылы еді. Бесінші ғасырдағы бір кезеңде жалпы құқық соттары detinue sur trover және detinue sur bailment талаптары арасында нақты айырма жасағандай көрінді. Кепілдік (bailment) – егер біреу жылжымалы мүлікті тасымалдау немесе сақтау туралы келісім жасаса туындайды. Әдеттегі ереже бойынша, мүлік кепілгердің қарамағында болғанда оны қорғау үшін "қалыпты" күтім қажет болды. Біріншісі – заңсыз ұстау және құқық бұзушылық, ал екіншісі – тараптар арасындағы келісімге негізделген құқық бұзушылық.
Жарақаттанған жылжымалы мүлік қайтарылды
Егер жылжымалы мүлік бұзылған күйде қайтарылса, талап ашуға болмайды. 1478 жылы Кэйтсби былай деді: "Мен киімдерімді сақтауың үшін саған тапсырсам, сен оларды киіп, олар тозып кеткенше пайдалансаң, мен бұл жағдайда мүлікті қайтару туралы талап қоя аламын, себебі мүліктің иесі өзгере қоймайды, содан кейін залап келтіргені үшін өтемақы талап етуге құқығым бар."
Жылжымалы мүлікті жою
Кепілдік сақталған мүлікті үшінші тарап жойған жағдайда, кепілдік орнының анық еместігі даулы болды. Мұндай жағдайлар кемелердің теңізде жоғалып кетуімен немесе арбамен тасымалданатын мүліктің табиғи апаттар салдарынан жойылған жағдайларда кездесуі мүмкін. Басқа жағдайларда, табылып алынған немесе кепілдікке берілген киімдердің кепіл алушының қолында жойылған жағдайлары да болуы мүмкін. Бір атты теміршіге кепілдікке берген, ол атты екінші теміршіге кепілдікке берген, ал екінші темірші атты зақымдаған немесе өлтірген жағдайлар жиі кездесетін. Бірінші теміршіге қарсы шара қолдану мүмкін емес. Алайда, Стратамның шешімінде осыған қарама-қарсы пікірлер кездеседі.
Тровер - ассимпситтің саласы
Троверді "assumpsit" ісі ретінде сипаттады, ол кваре жарлықтарынан туындады, содан кейін жауапкер бірдеңе жасауға міндеттенді (assumpsit, "тәуекелді өз мойнына алды" немесе "міндетті өз мойнына алды") деп айтуға болатын. Кейіннен пайда болған тағы бір бапта табылған нәрсе туралы талап бар, ол кепілдік беруді де, заңсыз алуды да қамтымайтын жағдайларды қарастырады. Мұндай істер әулеттік соттарда жиі кездесетін, бірақ жылнамадағы түсініксіз жазба 1294 жылы жылжымалы мүлікті тапқан адамға қарсы детиню (мүлікті талап ету) ісін қозғауға болатынын көрсетеді. Жоғалған малға қатысты жеке заң болды және ол тровердің формаларына ешқашан сәйкес келмеді. 1389 жылы шартты табушыға қарсы детиню ісі жалпы құқыққа енген сияқты. Шарттар, адасқан мал сияқты, ерекше ерекшеліктері бар өз заңдарына ие болды, ал бұл істер негізінен мұрагердің атақ жазбаларын ұстап қалған атқарушылармен айналысты, олар ата-бабаларының жылжымалы мүліктерімен бірге олардың қолына келді (devenerunt ad manus). 1455 жылы Литтлтон "жаңа табылған мереке" деп түсіндірді, ол дәстүрлі devenerunt орнына табылғанға (invencio) сүйенуден тұрады. Детективтің екі ерекше жағдаймен айналысуы, адасқан мал мен жоғалған меншік актілері сақталды, ал ұрланған немесе кепілге берілген жылжымалы мүлікті қалпына келтірудің жалпы мәселесі тек жаңа жарлық түрі арқылы шешілді. Бұл остенсурус кваре жарлығына жаңа преамбула қосу арқылы жасалды. Бұл преамбулада талапкер жылжымалы мүлікті кездейсоқ жоғалтқанын, жауапкер оны тапқанын, оны қайтарудан бас тартқанын және оны өз пайдалануына айналдырғанын айтты. Тровер мен түрлендірудің толық дамуы 1510 жылға дейін байқалады. Құқықтық актіге иелік етуші (иесі) туралы жағдайларды талқылау Колумбия құқық журналында кездеседі. 1585 жылы Эдвард Кок түрлендіру принципін кеңейтуге асықпады, бұл детинюді тровермен ауыстыруға мүмкіндік беретін. Кок түрлендіруге қолданылатын алғашқы қағидаларды белгіледі. Ол табушының жоғалу қаупі жоқ тауарларды алғанын, бұрынғы биліктерде құқық бұзушылық ісін қозғауға болатынын және жеткізілмеген тауарлар түрлендіру болып табылатындығын көрсетті. Осылайша, талап бойынша жеткізуден бас тарту түрлендірудің дәлелі болып табылады, және бұл, кейбір тартымдылықтан кейін, қазіргі заң болып табылады. Елдің құқықтық жүйелерін дамытатын әртүрлі соттардың арасындағы бәсекелестік қазіргі заманғы заманауи құралдардың өсуіне серпін берді. Тровер жылжымалы мүлікке жасалған барлық зиянды іс-әрекеттер үшін қабылданған іс болды. Лорд Мэнсфилд былай деді: "Форма бойынша, тровер - бұл қиял; мазмұны бойынша, басқа біреудің өз пайдалануы үшін қате түрлендірген жеке мүліктің құнын қайтарудың құралы. Форма айыпталушы тауарды заңды түрде иелену арқылы келген болуы мүмкін деп болжайды". Қиял - тровердегі табылған заттардың кездейсоқ болғаны туралы мәлімдеме. Бұл талапкердің жауапкердің пайдалануына айналдырылған жылжымалы мүлікті қайтаруды талап еткені. 1479 жылы бұл құрал иеленушінің мүлікті жоюына қатысты кеңейтілді. Сот күміс бұйымдар салынған қорапты кепілге беру туралы талапқа рұқсат берді. Сандықтың бұзылып ашылғаны және күмістің айналдырылғаны айтылды. Арыз беруші кепілдік берілген затты қайтара алмады, өйткені ол жойылған. Бұл "өз пайдалануына айналдырды" (латынша: "convert a son oeps") деген сөздердің қолданылған алғашқы белгілі жағдайы болды. Судья Брайан: "Егер ол затты өзі қайтарып ала алса, онда ол іс бойынша іс қозғауға құқығы жоқ" деді. "Байлық төлеуден бас тарту" жағдайларында кездесетін фактілердің ұқсастығына назар аударыңыз.
Статам, "Сотқа іс жүргізу", 1433
Бұл Англияның Генри VI заманына қатысты үзінді іс. Онда талапкердің жауапкерге сақтауға және күтуге қалдырған ұн қаптары туралы айтылады. Талапкер осы шарт үшін жауапкерге төлем жасаған. Бірақ ұн қаптары үшінші тараптармен алып кетілген. Қорғау тарапының адвокаты бұл жағдайда іс қозғалмайтынын, себебі бұл затты ұрлап алуға қатысты дау екенін мәлімдеді. Төреші Присот бұл істің жаңадан туындаған жағдайға қатысты екенін айтты. Троваерге ұқсас шара қолдануға рұқсат берілді.
Кеилв. 160, п.2 1510
1510 жылы судьялар сақтаудағы мүліктің иесін, оны біреуге заңсыз сатқандықтан, "қателік жасады" деп шешті. Мұндай жағдай бойынша сотқа шағым беруге болады. Ұқсас жағдайлар кездеседі.
Жыл Кітабы 7, Генрих VI, М., 6-тақ.
Істің қосымша өтемақыдан ары қарай кеңейтудегі бір қиындық 1585 жылға дейінгі судьялардың, егер бұрыннан өтемақы бар болса, мысалы, детенью ісінде, жаңа жарлық бойынша іс қозғауға құлықсыздығында жатты. Оныншы ғасырда қарыз, детенью, есеп және зиян келтіру (trespass) сияқты талап түрлерінің арасында белгілі бір үйлесімдер танылған. Судья Пастон 1428 жылы былай деді: "Егер зиян келтіру болған жерде қарыз туралы жарлық болуы мүмкін емес деген аргумент нашар, себебі бір мәселе бойынша есеп және қарыз туралы жарлықтар болуы мүмкін."
Исаак Кларкқа қарсы, 1614
Исаак Кларкқа қарсы істе белгіленгендей, егер заттар кепілге берілген болса, кепіл беруші табылған нәрсені қайтару туралы талап немесе ұстап тұру туралы талап қоюға құқылы емес, себебі бұл құқық бұзушылық кепілге алушының иелігіне қарсы жасалған қылмыс болып табылады.
Мэндерс В. Уильямс 1849
Айзек пен Кларктың (жоғарыда қараңыз) осы принципі Мандерс пен Уильямс ісінде кеңейтілді, онда сот кепілгердің кепілдік мерзімі белгілі бір уақытқа дейін сақталғанын, тек тапсырушының қалауынша емес екенін анықтады. Яғни, келісімшарт сияқты келісім болуы қажет еді.
Малгрейв пен Огденнің арасындағы дау 1591 ж.
Іске қатысты 20 баррель май табылды және күдіктінің қарамағына алынды. Арыз беруші жауапкердің салдарынан майдың бүлініп кеткенін мәлімдеді. Сот, кездейсоқ тапқан адамның немқұрайлылығынан туған залалға байланысты шағымдануға болмайтынын анықтады, себебі заң ешкімді тапқан нәрсені сақтап қалуға міндеттемейді; мысалы, егер адам киім тапса және оны моль жесе. Егер нәрсені дұрыс пайдаланбаса, жағдай басқаша болар еді.
Эсонның Ньюманға қарсы ісі 1595
Есон мен Ньюманға қарсы істе, жылжымалы мүлікті тапқан адам оны нақты иесіне қайтарудан дұрыс бас тартқаны үшін жауапты деп танылды. Бұл шешімге соттар тарапынан қарсылық болды. Ол сынға алынып, бұрынғы сот шешімі үлгі болып алынбады.
Оксфорд канцлері ісі 1614
Оксфорд канцлерінің ісінде, иесіне тиесілі нәрсені қайтарудан заңсыз бас тарту, оны өзгертуге (қолмайда ұстауға) дәлел болып табылды.
Холдсворт ісі 1638
Холдсворттың ісі бойынша Клейт. 151, 99-бет, 1638 жылғы, сақтаушының жылжымалы мүлікті заңсыз ұстауына байланысты залал өтеу талабымен сотқа жүгіну әрекеті сәтсіз аяқталды, себебі бұл іс тровер емес, детиню бойынша қаралуға тиіс болды.
Страффорд Пеллге қарсы 1650
Страффорд пен Пелл Клейттің ісі, 151, т. 276, 1650 ж., Холдсуорт ісіндегідей, жылжымалы мүлікті тасымалдаушыға қарсы аталған сот талабы нәтижесіз аяқталды, себебі бұл – мүліктің жоғалуын білдіретін талап, және «тасымалдаушыға тапсырылған жағдайда тауардың жоғалуын болжайды». Бұл екі сот талабының ешқайсысы ескі детенью (detinue) талабынан ерекшеленбеді, өйткені екеуі де конверсия (conversion) ұғымы толыққанды қалыптасқанға дейін, іс-әрекетсіздікке негізделген.
Сайкс Валлске қарсы 1675
Сайкс пен Уолл ісінде кепілгердің заңсыз ұстап алу туралы талабы, оны беруден бас тарту "қасақана жасалған қателік" болып есептелгендігіне байланысты, негізді деп танылды. Осы іс бойынша, Тровэр тұтқынмен (detinue) дерлік бірдей мәнде қолданыла бастады. Егер жылжымалы мүлік табылғанда, оны иесіне беруден кейіннен бас тартылса, бұл конверсия (conversion) болғандығының дәлелі ретінде қарастырылды. Тровэр – иеліктің өзіне емес, иелік ету құқығына қарсы жасалған құқық бұзушылық еді, себебі иелік құқығы бұзушыда бастапқы болып есептелді. Травверге иелік етумен байланысты Trespass және Replevin-ді салыстыруға рұқсат берілгенімен де, конверсияны анықтау қажеттігі сақталды, және бұл кеңейту анықтамаға елеулі әсер етпеді. Конверсия – талапкердің иелік ету құқығына қайшы келетін қорғаушының кез келген әрекеті болып есептелді. Бұл құқықтың екі негізгі шарты болды: 1) абсолютті және 2) дереу болуы керек. Орта ғасырларда жылжымалы мүлікке қатысты құқық бұзушылықтар иелік етуге физикалық араласуға негізделген. Бұл – бейбітшілікті сақтау заңның басты мақсаты болған, және үшінші тараптың құқығына орай келмейтін заманға тән еді. Алғашқыда, Тровэр тек қана Trespass-тен өзге де иелік ету құқығын бұзу жағдайларында қолданылды. Орта ғасырлық судьяға істі шешу үшін, кімнің жылжымалы мүлікке иелік ету құқығы жоғары екенін анықтау жеткілікті болды, ең жақсы құқық иесі болуы міндетті емес еді. Шатыр тазалаушы шатырды тазалап жатқанда бір зергерлік тас тапты. Ол оны бағалау үшін зергерге апарды. Зергер тасты одан алып, үшінші тұлғаға сату мақсатымен әрекет етті. Шатыр тазалаушы тастың жоғалуына байланысты залалдарды өтеуге құқылы болды. Бұл жағдай Тровэрмен байланысты бірнеше маңызды мәселені көрсетеді. Біріншіден, шатыр тазалаушы тастың түпкілікті иесі емес еді. Алғашқы иесі анықталмағандықтан, шатыр тазалаушы ең жақсы иелік ету құқығына ие болды. Ол зергерге қарағанда тасқа құқығы артық болды. Зергердің әрекеттері конверсия құрады. Шатыр тазалаушының қолындағы тас оның иесі екендігінің куәсі болды. Ұқсас нәтиже Джеффрис пен Грейт-Уэстерн Рай ісінде де байқалды.
Докрей / Дикинсон 1697
«Докврейге қарсы Дикинсон» ісінде кеме мен жүк қайта құрылғаны анықталған жағдайда талапкерге мүліктің құнының он алтыншы бөлігіне сәйкес үлестен пайыз төленетіні шешілді. Бір серіктес екінші серіктеске қарсы иелік құқығын талап ету ісін қозғауға құқылы емес екені назарға алынды. Талапкерге кеме мен жүктің толығымен қайта құрылған құнына емес, тек оған тиесілі үлеске ғана өтемақы төленеді. Бұл үлес – он алтыншы бөлігі. Кеме мен жүкті сату, кеме қайта құрылып, содан кейін жойылған жағдайдан өзгеше. Егер жүк кемесінің бірлескен иесі, екінші бірлескен иелердің келісімімен кеме мен жүкті сатса, онда меншік бөлінеді, ал тапсырылған кезде мүлік құқығы да бөлінеді. Сатып алушы иелік құқығын талап ету ісін қозғауы мүмкін. Егер серіктестердің бірі кемені күшпен алып, ол Батыс Үндістандағы дауылда жоғалса, бұл кеменің жойылғаны деп есептеледі. Иелік құқығын талап ету ісіне рұқсат етіледі.
Блейнфилд 1702 жылдың наурызында
Блейнфилдке қарсы Марш ісінде, әкімшінің өзінің иелігіне негізделген мүлікті қайтару туралы талабына қатысты, өсиет және орындаушы бар екенін, олардың талабы әкімшінің талабынан басым болары туралы қорғанысқа қатысты шағым қабылдауға рұқсат берілді.
Купердің Читиге қарсы 1756
Бұл жағдайда Лорд Мэнсфилд былай деді: "Осындай шарада талапкердің өтемақы алуы үшін екі нәрсені дәлелдеу қажет: біріншісі – талапкердің мүліктік құқығы (яғни меншігі), екіншісі – жауапкердің заңсыз иемденуі".
Ричардс пен Дженкинс 1886
Банкрот болған талапкер банкроттық әкімшісінің нақты құқығы бар екендігіне қарсылық білдіру арқылы қарсыласуға мүмкіндік алады. Дегенмен, үшінші тараптың құқығы нақты иеленуге араласу туралы талаптан қорғаныш бола алмайды, себебі бұл заңсыз ену болып есептеледі, ал табылған мүлікті талап ету заңсыз енудің орнына қолданылады. Сот шешімі меншікке қатысты ең жақсы талапты анықтады, меншікке қатысты соңғы мәселені емес. Бұл "бірден" туындайтын меншік туралы шешім болды, соңғы меншік емес.
Гордонның Харперге қарсы 1796
Судья Ашурст былай деді: "Троверді қолдану үшін талапкердің нәрсеге (иелікке) меншік құқығы және иелену құқығы болуы керек, және егер осы екі құқық бірдей болмаса, (тровер) талабы қабылданбайды". Тровэр қатаң түрде меншікпен байланысты шара емес еді.
Епископ Монтегю виконтесіне қарсы 1601
Епископ Виконтесс Монтегге қарсы істе, талапкер заңсыз иеленуге қарсы өтемақы ретінде табу (conversion) және заңсыз кіру (trespass) шараларының арасынан таңдау жасай алады деген пікір білдірілді.
Кинастонның Мурға қарсы ісі 1627
Бұл жағдайда судьялар мүлікті заңсыз алу бойынша талап ашуға рұқсат берді. "Жоғалғаны болжам ғана, маңызды емес, себебі жауапкер оны талапкердің куәлігінде алуы мүмкін". (Қопер мен Читти ісінде Лорд Мэнсфилдтің тұжырымын қараңыз, жоғарыда). "Ол оны құқық бұзушылық ретінде алса да, екінші тарап оны табылған мүлік ісі бойынша айыптауға құқылы". (Талапкерге табылған мүлік немесе құқық бұзушылық бойынша іс қозғауды таңдау құқығы беріледі.)
Ходжес пен Самсон 1662
Бұл жағдайда, мүлікке қатысты талап арыз (trover) заңсыз кіру сипатында екендігі айтылды, және егер заттар алынса, талапкерге заңсыз кіру немесе мүлікке қатысты талап арыз қозғау құқығы берілді. Бұл қағида тоғызыншы ғасырға дейінгі көптеген сот ісінде сақталды.
Мирес / Солибей 1677
Бұл жағдайда, жылжымалы мүлікке келтірілген қарапайым зиян, иелену құқығын талап етуға негіз бола алмайды.
Бушель / Миллер 1718
Мүлікті алып кету (мүлікті заңсыз тасымалдау), одан кейін мүліктің жоғалуы, мүлікті қайтару туралы талап ашуға негіз болмайды.
Фолдес Виллоубиге қарсы 1841
1841 жылы «Фолдес Виллоубиге қарсы» ісінде, өзен арқылы тасымалдау үшін екі жылқысын кемеге мінгізген жылқы иесі паромшыны заңбұзушылық үшін сотқа берді. Паромшы оларды тасымалдаудан бас тартты, ал иесі оларды жағаға қайтарудан бас тартқан соң, паромшы оларды кеме тоқтаған жерде босатты. Иесі паромда қалды. Ол жылқысын қайтарып алуға әрекет етпеді, нәтижесінде олар жоғалып кетті. Бұл жылқыға иелік етуге кедергі келтіру және құқық бұзушылық болып саналады делінген. Бірақ бұл жылқыны жағаға түсіру арқылы оның нақты иесін мойындағандықтан, меншік құқығына араласпайтын, қарапайым жылқыны түсіру болды. Сондықтан сот «Тровер» құқылық шарасының орынды емес екенін анықтады. Бұл ену және тровердің баламалы теорияларын нақты ажыратуға мүмкіндік берген маңызды іс болды. Бұл ену құқығын бұзу болды, бірақ заңбұзушылық емес. Бұл іс «Джонсон В. Уидман» ісінен (төменде қараңыз) екі жыл бұрын шешілді, онда Авраам Линкольн 15 миль атпен жүрген сақтаушының тровер ісін қозғау үшін жеткілікті зиян келтірмегенін сәтті дәлелдеді. Бұл іс «Джонсон В. Уидман» ісіне үлгі болды.
Тинклер v Poole 1770
Тинкер мен Пул ісінде Лорд Мэнсфилд дәстүрлі түрде келісілген техникалық шағымдарды жеңіп, апаттың (иесінен шара қолдану үшін жылжымалы мүлікті ұстау) тауарды иелену емес екенін, ал тровер replevin-ге балама бола алатынын көрсетті. Бұл сол кездегі даулы мәселе болды және міндетті түрде заңды прецедент ретінде қабылданбады.
Шипвик пен Бланшар 1795
Лорд Мэнсфилдтің үкімі мен пікірі осы іс арқылы тұрақты заңға енді. Тrover бойынша талап, реплевинге балама ретінде қолданылуы мүмкін.
Алынып кету
Англияда трасттарға қатысты тровер қолданылған бірнеше жағдай бар. Олар сирек кездеседі. Ex P Pease ісінде, өндіріп алу үшін вексель алған адам (вексел иесі) оны өзіне жіберген адамға (вексел берушіге) қайтарудан бас тартты. Бұл жағдайда теңдік бойынша қарастырылатын шараның орнына троверді қолдану ерекше жағдай болды.
Танкред Аллгудқа қарсы 1859
Травверлік талап тікелей иелену құқығына негізделгендіктен, егер меншік иесі белгілі бір мерзімге мүлікті жалға берген болса, осылайша оған иелену құқығы болмаса, талап ашу мүмкін емес еді. Мүлікке меншік құқығы басқа жағдайларда да мойындалды, мысалы, мүлік мұрагерлік бойынша берілген кезде. Жауапкершіліктің негізі – "қайта иелену құқығына" келтіруге келтіретін зиян, яғни болашақта бұзылмаған күйде мүлікті алу құқығы. Бұл принцип Tancred ісінде айтылған, бірақ істің мән-жайларына байланысты қолданылмады. Бірнеше жылдан кейін ол толыққанды бекітілді.
Mears L & S W Ry 1862 ісі бойынша
Даму барысында, зиян шалаққылық немесе құқық бұзушылық немесе мүлікті заңсыз иелену арқылы келтірілген жарақаттан туындауы мүмкін.
Құрама Штаттардағы Trover оқиғалары
Trover – бұл жалпы құқық бойынша, оның иелігіндегі жеке мүлікті, әдетте сенімді сақтау шартымен ұсталатын жылжымалы мүлікті иемдену үшін келтірілген залапты өтеуді талап ететін шара. АҚШ-та ескі сот процестерінің нысандары қазіргі азаматтық процедурада жойылған немесе қолданыстан шыққан болса да, иемдену үшін талап ету шарасы іс жүзінде, формада болмаса да, әлі де күшінде. (Көптеген сот шешімдері қарастырылды.) Жеке мүлікті сатуға құқығы жоқ адамнан сатып алған адам, сол мүлікті иемденуге жауапты болуы мүмкін. Бұл сатып алушы адасып, немесе ниеті жақсы, сенімділікпен әрекет еткенімен, сатушының сатуға құқығы жоқ екенін білмегеніне қарамастан қолданылады. Бұл ереже сондай-ақ сатып алушы тауарды иелікке алған, оны өз мүлкімен араластырған, жеке пайдалану үшін ұстаған, талап бойынша иеліктен бас тартқан, тауарды үшінші тұлғаға сату, жалға беру немесе сенімді сақтау шарты арқылы өткізген, немесе жалпы алғанда, нақты иесінің құқықтарын білгеннен кейін сатып алынған мүлікке меншік құқығын жүзеге асырған жағдайларда да қолданылады.
Дедерик пен Оулдс 1887
1887 жылы «Деадерикке қарсы Оулдс» ісі бойынша Теннесси Жоғарғы соты тровер (заңсыз иелену) ісін қарады. Айыпталушы Оулдс 800 жаңғақ ағашын кесіп, оларға «Д» әрпін таңбалап, өзенге ағызып, кейін оларды өзен бойынан қайтарып алуды жоспарлады. Біраз уақыттан кейін Оулдс өзінің таңбаланған ағаштарының арасында таңбасы жоқ бір ағашты тапты, оның бір жағы ерекше жарықтармен жабылған еді. Ол таңбасы жоқ ағашты өзенге ағызып жіберді, ол талапкер Деадерикке тиесілі аралға жағалады, ол ағашты тровер немесе реплевин (мүлікті қайтару туралы талап) бойынша өзіне тиесілі деп мәлімдеді. Теннесси соты «Бриджеске қарсы Хоуксворт» ағылшын ісіне сілтеме жасады, онда талапкер жауапкердің дүкенінде банкноттары бар бір жәшік тапты. Жауапкер, тапқан адамның өтініші бойынша, ноталарды иесіне сақтау үшін өзіне алды. Үш жыл өткен соң, ешкім оларды талап етпеді. Дүкен иесі талапкерге ноталарды беруден бас тартты. Сот дүкен иесін ноталар үшін тровер бойынша жауапкер деп таныды. Теннесси Жоғарғы соты тровер ісінде мүлікті табу қажеттігін атап өтті; табушы тапқан кезде мүлік жоғалғанын анық көрсететін жағдайда болуы керек. Оны иесі салмаған болуы керек, олар оны салған болса, оны абайсыздық немесе ұмытшақтықтан жоғалтқан және кейін басқа біреу тапқан. Мұндай жағдайларда мүлік табылған жердің иесі квази-базиль (яғни ол бастапқы иесі үшін мүлікті сақтайды) ретінде қарастырылады және ол табушыға қарсы тровер талабын қоюға құқылы. Ағаш ағашын (белгісіз) иесі талапкердің (Деадерик) жеріне қасақана қоймағандықтан, ол иесінің квази-базилі болған жоқ, сондықтан ол жауапкердің (Оулдс) бұрынғы иелігінен және ағаштың ертерек табылғандығынан туындаған артық құқығына қарсы тұра алмайды. Ағаш ағашының меншігіне қатысты сот шешімі айыпталушы Оулдске тиесілі болды.
Берри Джексонға қарсы 1902
Джорджия штатындағы Берри Джексонға қарсы іс бойынша, 115 Ga. 196, заңмен белгіленген жағдайларда, иесінен заңсыз алынған мүлікті қайтаруға арналған талап-шағыс, мүлікті іздеу ісінде қарастырылуы мүмкін.
Митчелл Грузияға қарсы & A. R. Co.
Митчеллге қарсы Джорджия және А.Р. Ко. ісінде, егер заңмен тровер бойынша іс-қимылға рұқсат берілсе және оның шегі анықталса, онда ол міндетті түрде тровер, детиню және реплевиннің барлық үш түрін қамтиды. Бұл мәселені жас Авраам Линкольн қозғаған. Бұл іс екі жыл бұрын шешілген Фолдес Виллоуби ісіне едәуір ұқсас болды. Бұл іс аталған істің прецеденті ретінде қарастырылған болуы мүмкін. (жоғарыда көрсетілген). Жылқы тиісті күтімге берілген. Оған сеніп тапсырған адам жылқыны 15 шақырымға дейін мінгізген. Жылқыға ешқандай көзге көрінетін зиян келтірілмеген. Линкольн сотты зиян өтеу талабын қанағаттандыруға болмайтынына көндірді. Сеніп тапсырған адамды конверсияға немесе тровер бойынша жауапкершілікке тартуға жеткілікті дәлелдер болған жоқ. Иесінің құқықтарына елеулі түрде кедергі келтірілмеген. Иллинойс соты келісіп, Линкольн жеңіске жетті.
Заслоу Кронертке қарсы, Калифорния, 1946 жыл
Заслоу қарсы Кронерт, 29 Кал.2д 541, Калифорния Жоғарғы Соты квази-тровер ісін келесідей фактілер бойынша қарады. Заслов пен Кронерт үйді бірлесіп меншіктенді. Үйге қатысты меншік құқығы туралы дау туды. Кронерт және оның өкілі үйге кіріп, құлыптарды ауыстырды. Олар Засловтың мүліктерін сақтауға орналастырды. Засловқа оның мүліктерінің сақтауға орналастырылғаны және олардың орналасқан жері туралы хабарланды. Заслов сотқа шағымданып, мүліктік зиян үшін сотта жеңіске жетті. Калифорния Жоғарғы Соты жиһазды ғана сақтауға орналастыруды мүліктік зиян деп танымады. Жиһазға сақтау кезінде келтірілген кез келген зиянды растайтын дәлелдер жоқ. Іс сотқа қайта жіберілді, жеке мүліктің иелігінен шығарылуы және заңсыз кіру салдарынан келтірілген залапты анықтау үшін.
Электр энергиясы компаниясы Нью-Йорк қаласының мэріне қарсы 1899 ж.
"Электр энергиясы" компаниясы Нью-Йорк мэріне қарсы, 36 App. Div. 366, 55, N. Y. S. 460, 1899, Zaslow v. Kroenert ісіндегідей осы фактілер тізбегі кездесті. Бұл жағдайда жиһаз алысқа орналасқан қоймаға қойылды, сондықтан талапкер оны қайтару үшін елеулі ыңғайсыздық пен шығынға ұшырады. Бұл иемдік құқығын бұзу деп танылды. Бұл іс 1816 жылғы Форсдикке қарсы Коллинз британдық ісіне ұқсас болды.
Хикс каучук компаниясы дистрибьюторлары Стейсиге қарсы, Техас, 1939
1939 жылы Техас штатындағы сот Zaslow v. Kroenert ісіндегідей жағдаймен кездесті, бірақ айыпталушы жиһазды өз атына тіркеп, оны өзіне қалдыру ниетімен сақтаған. Бұл өзгеріс (конверсия) деп танылды.
МакКарди Валлблом жиһаз және кілем компаниясы, Миннесота, 1905
МакКарди Валлблом жиһаз және кілем компаниясы ісінде, 84 Минн. 326, Миннесота соты Заслоу В. Кронерт ісіндегідей жағдайға тап болды, бірақ жиһаз қоймада болғанда және талапкер оны алып кетпес бұрын өрттен қирады. Бұл заңсыз иелену деп танылды.
Borg & Powers Furniture Co. v. Reiling, Миннесота, 1943 жыл
Borg & Powers Furniture Co., 213 Minn. 539, ісінде, Заслоу v. Кронерт ісіне ұқсас жағдай болды, бірақ сотталған тарап талапкерге хабарламаған. Бұл мүліктің заңсыз иелігіне қол жұмсау деп танылды.
Қылмыстық табылған
Коннектикут штатының Қылмыстық кодексінде бірінші немесе екінші дәрежедегі "қылмыстық иемдеу" құқық бұзушылығы қарастырылған. Ол басқа біреудің көлік құралын немесе өзге де мүлкін рұқсатсыз пайдалануды қамтиды.