Кіріспе

Тайдың ыстық соусы

Sriracha (/sɪˈrætʃə/ немесе /sɪˈrɑːtʃə/; ศรีราชา) – бұл чили періштелерінен, дистилленген сірке суынан, тұздалған сарымсақтан, қанттан және тұздан жасалған ыстық соус немесе чили соусының бір түрі.

Қолдану

Таиландта срирача көбінесе соустың ішіне мақындыру үшін қолданылады, әсіресе теңіз өнімдері мен омлеттерге. Вьетнамдық асханада срирача фуа мен қуырылған лапшаға дәмдеуіш ретінде, көктемгі роллдарға (чả giò) және соустарға қосымша ретінде қолданылады. Срирача сорпаға, жұмыртқаға және бургерге де қосылады. Содан басқа, джемдер, қанттар мен коктейльдер де осы соустың негізінде жасалған, тіпті срирача дәмімен картоп чиптері де сатылады.

Шығу тегі

Соус алғаш рет 1940 жылдары Таиландтың Си Рача (немесе Срирача) қаласында Таном Чаккапак атты тай әйелі жасаған.

Тайланд

Таиландта бұл соус көбінесе сот Сирача (ซอสศรีราชา) деп, ал кейде ғана нафрик Сирача (น้ำพริกศรีราชา) деп аталады. Дәстүрлі тай шрирачасының дәмі тай емес нұсқаларына қарағанда көбірек қышқылдау, ал консистенциясы жұмсақ болады. Bon Appétit журналына берген сұхбатында АҚШ-тың азиялық тағамдарды таратушы Eastland Food Corporation компаниясы, Eastland тарататын тайлық қызғылт соусының Sriraja Panich брендінің түпнұсқа "sriracha соусы" екенін және 1930 жылдары Таиландтың Си Рача қаласында Таном Чаккапак есімді үй шаруасының рецепті бойынша жасалғанын мәлімдеді. Бөтелкедегі әтеш суреті де содан пайда болған. АҚШ нарығында срирачаның басқа да түрлері пайда болды, оның ішінде виски шараптарында сақталған срирача да бар. Huy Fong Foods Sriracha алғаш рет 1980 жылдардың басында американдық фо (phở) мейрамханаларында берілетін тағамдар үшін өндірілді. АҚШ-тағы Wendy's, Applebee's, P. F. Chang's, Jack in the Box, McDonald's, Subway, Taco Bell, White Castle, Gordon Biersch, Chick-fil-A, Firehouse Subs, Noodles & Company, Starbucks және Burger King сияқты түрлі мейрамханалар срирачаны өз тағамдарына қосты, кейде оны майонезбен немесе соустарға араластырады. "Срирача" сөзі жалпылама термин саналады. 2022 жылы Huy Fong Foods Sriracha соусының өндірісі чили бұрышының жетіспеуіне байланысты уақытша тоқтатылды, соның салдарынан бағасы бір бөтелкеге 30 долларға немесе одан да жоғары көтерілді. Өндірістің тоқтауы бір жылдан астам уақытқа созылды.

Танымал мәдениетте

2013 жылы американдық режиссер Гриффин Хаммонд Sriracha фильмін шығарды, ол sriracha соусының пайда болуы мен өндірісі туралы деректі фильм. Репер Tech N9ne 2016 жылы "Sriracha" әнін шығарды, онда ол өзінің рифмалау стилін осы дәмдеуішпен салыстырды. 2017 жылы корейлік трио Банг Чан, Чанбин және Хан 3Racha тобы ретінде дебют жасады, олар шабытты соустан алды. Қазір олар k-поп тобы Stray Kids құрамында.