Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Давит I – 1382 жылдан 1413 жылдың 6 қазанына дейін Эфиопия императоры болды және Соломон әулетінің мүшесі еді. Ол Невайя Крестостың кіші ұлы болған.
Emperor of Ethiopia from 1382 to 1413
Dawit I was Emperor of Ethiopia from 1382 to 6 October 1413, and a member of the Solomonic dynasty. He was the younger son of Newaya Krestos.
Билік
1380 жылы Дауыт Мысырға жорық жасап, Асуанға дейін солтүстікке жетті. Ол бұл жорықты Мұсылман үкімдігінде қысымға ұшыраған деп ойлаған Жоғарғы Мысырдың копт христиандарына көмек көрсету үшін бастады және өзін Шығыс Африкадағы православие христиандығының қорғаушысы санағандықтан, оларды қорғауды міндет деп білді. Жауап ретінде әмір Александрия патриархы Мәттей I-ді Дауытқа өкілдерін жіберіп, оны өз патшалығына қайтуға көндіруге мәжбүр етті. «Мысырдың мамлюк Бурджи әулетінің билікке келуі алдында, Дәуіт патша әскерін патшалығының солтүстік шекарасынан тысқары алып шығып, XIII ғасырдан бері Мысырдың ықпалында болған мұсылман халқының арасында зор қиындықтар тудырғанына күмән жоқ». Императордың солтанның мұрагерімен қарым-қатынасы жақсырақ болған сияқты, өйткені ортағасырлық тарихшы әл-Макризидің айтуынша, Дауыт Бурджи әулетінің бірінші сұлтаны Беркукке 22 түйеге тиелген сыйлықтар жіберген. Ол мұсылман мемлекеттерінен келген шабуылдар мәселесін оларға қарсы көптеген шабуылдар жасау арқылы шешті. Әл-Макризидің мәліметінше, 1403 жылы император Дауыт Ифат сұлтаны Саад ад-Дин II-ні Зейлаға дейін қуған, Саад ад-Динды өлтіріп, қаланы тонаған. Дегенмен, басқа бір замандас дерек көзі Саад ад-Диннің өлімін 1415 жылға жатқызып, император Ешаққа құрмет көрсетеді. Дауыт Еуропаға елшілік жіберіп, 1402 жылдың 23 маусымында Венецияға жетіп, өзінің иелігіне бірнеше шеберлерді жіберуді сұрады. Карло Конти Россини 1927 жылы осы сапарға қатысты барлық сақталған құжаттарды жинады, онда тамыз айында бес шебер эфиопиялық елшімен бірге кеткені, бірақ олардың Эфиопияға жеткені жоқ екені жазылған. Алайда Мэрилин Э. Хелдман Венецияда жасалған «күміс жалатылған келіш» табылды десе, егер бұл Франсиско Альварес Эфиопияда көргенін сипаттаған болса, онда ол Дауытқа жеткен болуы мүмкін. Олардың келуінің тағы бір мүмкін белгісі – Венециядан Родос, Кипр, Иерусалим, Каир және Аксум арқылы Шевадағы Престе Джонның сарайына дейінгі саяхат жолы. О.Г.С. Кроуфорд бұл құжатты Дауыт патшалық құрған кезеңге жатқызады. Кроуфорд бұл құжатты «Абиссиния географиясы туралы сақталған тұңғыш нақты мәлімет деп санайды; ол, әрине, еуропалықтың саяхатын көрсетеді және оның бағыты анық айқындалған». Дауыт атқа мінген кезде атының соққысынан бас жарақат алып қаза тапты. Оның денесі Тана көліндегі Дага аралындағы Әулие Стефан монастырына жерленді.
Early in his reign, around 1380, Dawit campaigned against Egypt, reaching as far north as Aswan. He initiated this campaign in an attempt to assist the Coptic Christians of Upper Egypt who he thought were being oppressed under Muslim rule and he felt he had the duty to protect them as he saw himself as the protector of Orthodox Christianity in East Africa. In response, the Emir forced the Patriarch of Alexandria, Matthew I, to send a deputation to Dawit to persuade him to retire back to his kingdom. "There seems to be little or no doubt that, on the eve of the advent of the Burji dynasty of Mamluk Egypt, King Dawit had in fact led his troops beyond the northern frontiers of his kingdom, and created much havoc among the Muslim inhabitants of the area who had been within the sphere of influence of Egypt since the thirteenth century." The Emperor apparently had a much friendlier relationship with the Sultan's successor, for according to the medieval historian al Maqrizi, Dawit sent 22 camels laden with gifts to Berkuk, the first Sultan of the Burji dynasty. He confronted the problem of raids from the Muslim kingdoms on his eastern border with numerous counterattacks on those kingdoms. According to al Maqrizi, in 1403 Emperor Dawit pursued the Sultan of Ifat, Sa'ad ad Din II, to Zeila, where he killed Sa'ad ad Din and sacked the city. However, another contemporary source dates the death of Sa'ad ad Din to 1415, and gives the credit to Emperor Yeshaq. Dawit sent an embassy to Europe, which had reached Venice by 23 June 1402, requesting that a number of artisans are sent to his domain. Carlo Conti Rossini assembled the surviving documents concerning this visit in 1927, which record that five artisans departed with the Ethiopian envoy that August, but not if they arrived in Ethiopia. However, Marilyn E. Heldman found evidence of a "silver gilt chalice" made in Venice, which, if it was the one Francisco Álvares described as seeing in Ethiopia, did reach Dawit. Another possible sign of their arrival is an itinerary of a journey from Venice by Rhodes, Cyprus, Jerusalem, Cairo and Axum to the court of Preste John in Shewa. which O. G. S. Crawford dates to Dawit's reign. Crawford considers this document the "first unambiguous account of Abyssinian geography which has survived; it certainly refers to the journey of a European, and the route followed can be identified pretty accurately." A noted horseman, Dawit was killed when he was kicked in the head by one of his horses. His body was interred in the monastery of St. Stephen on Daga Island in Lake Tana.
Басқа іс-шаралар
Император Давит ынталы христиан болды. Ол Гондердегі Бета Израильдің көтерілісін басып, Годжамда миссионерлік жұмысты қолдады. Билікке келгеннің ерте кезінде, мұсылман үкімдігіндегі жергілікті православие копттарына зұлымдық жасалып жатқаны туралы әңгімелер естіген соң, Жоғарғы Египетке жорық жасады. Бұл жорық барысында оның әскерлері Асуанға дейін солтүстікке жетті, бірақ Египет сұлтаны Давитпен бейбіт келісімге келген соң, өз мемлекетіне қайтуға мәжбүр болды. Э. А. Уоллис Бадждің сөзіне сәйкес, Давит билік еткен кезде, Шын айқыш ағашының бір бөлігі Эфиопияға жеткен. Ол сондай-ақ Эфиопия шіркеуіне сыйлықтар берді: Волкайт, Серае, Адиябо, Шире, Адди Аркай, Солтүстік Семиен, Гар’алта, Манбарта және қазіргі Асмарадан солтүстікке орналасқан Карнесемдегі жерлерді беру туралы үш жарғы сақталған. Давит таққа отырған кезеңде суреттелген қолжазбалардың екі мысалы жасалды. Олардың бірі – император Давиттің бұйрығымен араб тілінде жазылған «Мәриямның кереметтері» кітабының аудармасы. Бұл эфиопиялық император тапсырыс берген ең көне суреттелген кітап. Екіншісі, «осы дәуірдегі ең әдемі суреттелген кітаптардың бірі» деп сипатталған, қазір Тана көлінің оңтүстігіндегі Кебран аралындағы Әулие Гавриил монастырында сақталатын Інжілдің көшірмесі болып табылады.
The Emperor Dawit was an enthusiastic Christian. He dealt with a revolt of the Beta Israel in Gonder, and encouraged missionary work in Gojjam. Early in his reign, he led a campaign against Upper Egypt after hearing stories that the native Orthodox Copts were being mistreated under Muslim rule. During this campaign, his troops reached as far north as Aswan until they were forced to retreat back to their kingdom after the Sultan of Egypt made peace with Dawit. According to E. A. Wallis Budge, during Dawit's reign, a piece of the True Cross arrived in Ethiopia. He also made endowments to the Ethiopian Church: three charters survive of grants he made of lands in Wolqayt, Serae, Adiyabo, Shire, Addi Arkay, northern Semien, the Gar'alta, Manbarta, and Karnesem which lies north of present day Asmara. During Dawit's time atop the throne, two surviving examples of illustrated manuscripts were produced. One is a translation of the Miracles of Mary, which had been written in Arabic, done at the command of Emperor Dawit. This is the oldest surviving illustrated book commissioned by an Ethiopian Emperor. The other, described as "one of the most beautiful illustrated books of the period", is a copy of the gospels, which is now preserved at the monastery of Saint Gabriel on Kebran Island in southern Lake Tana.