Кіріспе

Тригонелин – химиялық формуласы C7H7NO2 болатын алкалоид. Ол ниациннің (В3 витаминінің) азот атомының метилирленуінен түзілген звиттерион. Тригонелин – сүтқоректілердің зәрімен шығарылатын ниацин метаболизмінің өнімі. Тригонелин көптеген өсімдіктерде кездеседі. Жапон қызылшасынан (Raphanus sativus cv. Сакуражима Дайкон), шалфей тұқымынан (Trigonella foenum graecum, осыдан аты шыққан), бақша бұршағынан, қарақұмық тұқымынан, сұлыдан, картоптан, Stachys түрлерінен, далиядан, Strophanthus түрлерінен және Dichapetalum cymosum-нан бөліп алынған. Тригонелин кофеде де табылады. Арабика кофесінде тригонелиннің деңгейі жоғары. Хольц, Кутшер және Тейлманн оның көптеген жануарларда кездесетінін анықтаған.

Химия

Тригонелин спирттен моногидрат түрінде гигроскопиялық призмалармен кристалданады (балқу нүктесі 130 °C немесе 218 °C [құрғақ, ыдырау]). Ол суда немесе жылы спиртте оңай ериді, суық спиртте нашар, ал хлороформда немесе эфирде өте аз ериді. Тұздары жақсы кристалданады, моногидрохлорид жапырақшалар түрінде құрғақ спиртте аз еруге бейім. Пикрат суда ериді, бірақ құрғақ спиртте немесе эфирде нашар ериді. Алкалоид бірнеше алтын хлоридтерді түзетін болады: қалыпты тұз, B•HCl•AuCl3, гидрохлоридке артық алтын хлориді қосылғанда шөгінді түзеді, ал алтын хлориді бар сұйылтылған тұз қышқылынан кристалдағаннан кейін балқу нүктесі 198 °C болады. Судан немесе өте сұйылтылған тұз қышқылынан кристалдастырылған B4•3 HAuCl4 (балқу нүктесі 186 °C) жіңішке инелер түрінде алынады. Тригонелинды 120 °C температурада жабық түтіктерде барий гидроксидімен қыздырғанда метиламин пайда болады, ал 260 °C температурада хлорлы қышқылмен ұқсас әрекет еткенде хлорметан және никотин қышқылы (В3 витаминінің бір түрі) түзіледі. Тригонелин – никотин қышқылының метилбетаин түрі.