Кіріспе

Нидерланды өздігінен жаппай қырып-жоятын қару жасамайды, бірақ ел НАТО-ның ядролық қаруды бөлісу келісімдеріне қатысып, АҚШ-тың ядролық қаруын жеткізуге дайындық жүргізеді. Бұл қарулар алғаш рет 1960 жылы Нидерландыда орналастырылған. Нидерланды сонымен қатар, өлімге әкелетін заттар, химиялық қару және басқа да жаппай қырып-жоятын қару жасауға қолданылатын компоненттерді өндіретін елдердің бірі болып табылады. Бірнеше голланд компаниясы АҚШ, Израиль және Пәкістанға осы қаруларға қажетті бөлшектерді жеткізген. Нидерланды 1930 жылғы 31 қазанда Женева хаттамасын ратификациялаған. Сондай-ақ, 1972 жылғы 10 сәуірде Биологиялық қару туралы конвенцияны және 1995 жылғы 30 маусымда Химиялық қару туралы конвенцияны ратификациялаған.

АҚШ пен НАТО ядролық қаруды бөліседі

Нидерланды 1975 жылғы 2 мамырда Ядролық қаруды таратпау туралы шартты (ЯҚТШ) ратификациялады. Бұрынғы кезеңде (1960-шы жылдардан 1990-шы жылдарға дейін) Нидерланды өздігінен жүретін гаубицалары мен зымырандық артиллерия бөлімшелері үшін НАТО ядролық артиллериялық снарядтарын орналастыруға қатысты. Осы 8 дюймдік снарядтар мен «Honest John» және кейін «Lance» зымырандары үшін оқ-дәрілер «’t Harde» және «Havelterberg» арнайы оқ-дәрі қоймаларында сақталған. Бұл қарулар қазір қолданылмайды. 2006 жылға дейін Нидерланд Корольдік Әскери-теңіз күштерінің P-3 Orion ұшақтары және олардың алдыңғылары P-2 Neptune, Кариб теңізіндегі Катуик және Кюрасаодағы бұрынғы Әскери-теңіз әуе станциясы «Valkenburg»-те орналасқан. Бұл қарулар бастапқыда Mk 101 Lulu болды, олардың қуаты 11 кт-қа жететін; кейін олар Mk 57 (сондай-ақ B 57 деп те аталады) снарядтарымен алмастырылды. NDB снарядтары АҚШ Теңіз корпусының күзетімен Ұлыбританияның Корнуолл аймағындағы RAF St. Mawgan әскери базасында сақталды, онда RAF Shackleton және Nimrod ұшақтарының пайдалануы үшін 60 ұқсас снаряд та сақталған. 1965 жылы сақтау шарттары бойынша Ұлыбритания премьер-министрі Гарольд Уилсон мен президент Джонсон арасында құпия меморандумға қол қойылды, ол қазір Ұлыбритания мұрағаттарында жарияланды. Қазіргі уақытта (2008 жылы) АҚШ Әскери-әуе күштері НАТО ядролық қаруды бөлісу келісімі бойынша Нидерланды пайдалануына 22 тактикалық B61 ядролық бомбасын ұсынады. Бұл қарулар «Volkel» әуе базасында сақталады және соғыс кезінде Нидерланд Корольдік Әскери-әуе күштерінің F-16 ұшақтарымен жеткізілуі мүмкін. (Голландия үкіметі бұл қарулардың бар екенін ресми түрде мойындаған да, жоққа шығарған да емес, бірақ бұрынғы премьер-министрлер Дрис ван Агт пен Рууд Люберс екеуі де 2013 жылы олардың бар екенін растады.) АҚШ күштері қару-жарақтарды бақылауда ұстайтынын және соғысқа бару туралы шешім қабылданғанға дейін ядролық бомбаларды немесе оларға бақылауды берудің ниеті жоқ екенін мәлімдейді, себебі онда [ЯҚТШ] шарты енді күшін жоймайды, демек ЯҚТШ бұзылмайды.

Химиялық қарудың прекурсорларын Нидерландта өндіру

Ұлыбритания, Франция, Германия, АҚШ, Бельгия, Испания, Үндістан және Бразилия компанияларымен қатар, голландиялық компаниялар да Иран-Ирак соғысында Иранға қарсы қолданылған химиялық қару жасау үшін прекурсор ретінде қолданылатын химиялық заттарды Иракқа жеткізді. Иран-Ирак соғысы (1980-1988 жж.) кезінде химиялық қарудан зардап шеккен 2000 ирандық бірнеше жыл бұрын Тегеран сотына Саддам Хусейнге мұндай химиялық заттарды жеткізген тоғыз компанияға шағымданып, айыптау қағазын ұсынды. Сонымен қатар, 455 американдық және еуропалық компания, олардың үштен екісі неміс компаниялары, Иракқа Иранмен соғысы кезінде көмек көрсетті. Біріккен Ұлттар Ұйымы осы қақтығыс туралы 12000 беттік баяндама жариялап, қақтығысқа қатысқан компанияларды атады.

Улы газды зерттеу

2008 жылдың 20 ақпанында Нидерландының 1950 жылдардың басында нервтік газды қолданып, химиялық қару тәжірибелері жүргізгені белгілі болды. Бұл тәжірибелерді Қорғаныс министрлігінің тапсырысымен TNO ұйымы жүргізді. Оларға зарин, табун, соман және француздық Stof X (X заты) деп аталатын, зариннен де улы газдың модификацияланған түрі қолданылды. Тәжірибелер Харскамп ауылында жануарлармен және Влиланд аралында орналасқан Влихорс бомбалау полигонында жүргізілді. 1956 жылдан кейін Франция мен Бельгиямен бірлесіп, Алжир шөлінде 6 килограмм Stof X пайдаланылып тәжірибелер жүргізілді. Бұл тәжірибелердің себебі – Кеңес Одағынан шабуыл қаупінен туған қорқыныш еді.