Кіріспе

Махи – Үндістанның батысындағы өзен. Ол Мадхья-Прадештен басталып, Раджастханның Вагад аймағы арқылы өтіп, Гуджаратқа құяды және Арабия теңізіне жетіп аяқталады. Бұл Үндістанда батысқа қарай ағатын сирек өзендердің бірі, олардың қатарында Лунь өзені, Сабармати өзені, Тапи өзені және Нармада өзені де бар. Үндістанның көптеген жартыаралық өзендері шығысқа қарай Бенгал шығанағына немесе солтүстікке қарай Ганг өзеніне құяды. Бұл өзен Бомбейдің Махи Канта аймағына, сондай-ақ араб жылнамаларында жиі еске алынатын, қарақшылық таулық тайпалар мехвасилерге есім берген. Махи өзенінің нақты бастауы – Мадхья-Прадеш штатының Дхар ауданында орналасқан Мында ауылы. Махи өзені Сардхарпурдың оңтүстігіндегі Батыс Виндхья тауларынан басталып, Мадхья-Прадеш штаты арқылы солтүстікке қарай ағады. Солтүстік-батысқа бұрылып Раджастан штатына кіріп, кейін оңтүстік-батысқа бұрылып Вадодара қаласының солтүстік шеті арқылы Гуджарат штатынан өтеді және Хамбхаттың алдында кең сағамен теңізге құяды.

Ежелгі гректер оны Маис (Μαϊς) деп атаған.

Бансвара бөгеті

Махи Баджадж Сагар бөгеті – Махи өзені арқылы салынған бөгет. Ол Үндістанның Раджастхан штатындағы Бансуара ауданындағы Бансуара қаласынан 16 шақырым қашықтықта орналасқан. Бөгет 1972-1983 жылдар аралығында су электр қуатын өндіру және сумен жабдықтау мақсатында салынды. Бұл Раджастхандағы екінші ірі бөгет. Ол Шри Жамнала Баджаджтың құрметіне аталған. Бөгетте көптеген қолтыраулар мен тасбақалар мекендейді. Бөгеттің су жиналатын алабында көптеген аралдар бар, сондықтан Бансуараны халық арасында "Жүз арал қаласы" деп атайды. Бөгетке автомобиль жолдары арқылы оңай жете аласыз. Бөгеттің орнатылған қуаты 140 МВт. Ластану мен тұздылықтың салдарынан Махи өзені Хамбат шығанағына құятын жерге жетіп, құрып кету қаупінде тұр. Гуджарат штатының Вадодара қаласындағы балықшылар мен үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) жағдайдың нашарлауына Вадодара қалалық корпорациясының Махи өзенінде бөгеттер салуы себеп деп айыптайды. ҮЕҰ өкілдерінің айтуынша, "су жинауға салынған бөгеттер өзеннің беттік ағысын тоқтатты". Осының салдарынан, теңіз суының өзенге ену қаупі туды, себебі су деңгейі төмендеген кезде теңіз суын кері итеруге ешқандай беттік ағыс жоқ. "Бұл жағдайдан кейін көптеген аймақтардағы жер асты сулары тұзды болуы мүмкін. 2016 жылы судың артық тұздылығынан шамамен 600-800 тасбақа өлді. Қазір Махи өзенінің жағдайы өте қиын".

Қадана бөгеті

Ол 1979 жылы Гуджарат штатының Махисагар ауданындағы Кадана және Тал ауылдарында салынған. Ол суару, гидроэнергия және су тасқынынан қорғауды қамтамасыз ету үшін салынған.

Ванакбори бөгеті (су айдыны)

Ванакбори ауылының жанында Ванакбори тоғаны орналасқан. Ванакбори жылу электр станциясы Махи өзенінің суын пайдаланады. Электр энергиясын өндіру үшін сегіз бөлімше бар.