Кіріспе

Троизен ( /t//r//iː//z//ən/; ежелгі грекше: Τροιζήν, қазіргі грекше: Τροιζήνα) – Грекияның солтүстік-шығысындағы Арголид түбегіндегі шағын қала және бұрынғы муниципалитет. 2011 жылғы жергілікті басқару реформасынан бері ол Троизиния-Метана муниципалитетінің құрамына кіреді, оның муниципалдық бөлімшесі болып табылады. Ол Аралдар аймақтық бөлімшесінің құрамында. Халқы 4,668 (2021). Троизен Афинаның оңтүстік-батысында, Сарон шығанағының ар жағында және Метанадан бірнеше шақырым оңтүстікке қарай орналасқан. Бұрынғы муниципалитеттің орталығы Галатас қаласында болған. 2011 жылға дейін Троизина 1833-1925 жылдар аралығында Арголис және Коринф префектурасының, 1925-1964 жылдар аралығында Аттика префектурасының, 1964-1972 жылдар аралығында Пирей префектурасының және содан кейін Аттика префектурасының құрамына кірді (көне заманда ол Арголис құрамына кірген). Муниципалитеттің жер аумағы 190,697 км² болды. Оның ірі қалалары мен ауылдары – Галатас, Каллони, Троизина, Тактикуполи, Каратсас, Дриопи, Агиос Георгиос және Агия Элени. Одан басқа көптеген кішкентай елді мекендер де бар.

Мифология

Грек мифологиясына сәйкес, Троизен екі ежелгі қала – Гиперея мен Антеяның Пифтей біріктіруі нәтижесінде пайда болды. Ол қалаға Пифтей өзінің қайтыс болған бауырының құрметіне Троизен деп ат қойды. Троизенде Пифтейдің қызы Аэтра бір түні Эгей және Посейдон екеуімен де бірге ұйықтап, гректердің ұлы батыры Тесейді күтіп жүрді. Афинаға қайтар алдында Эгей өзінің сандалдарын және қылышын Троизендегі үлкен тастың астына жасырып, бала өзін көрсетіп, тасты жылжыта алса, бұл заттарды Афинадағы әкесіне қайтаруын өтінді; Тесей есейгенде тасты көтеріп алды. Троизен – Еврипидтің "Ипполит" трагедиясының оқиғасы орын алатын жер, онда Тесейдің ұлы, Федраның махаббатына ие болған Ипполит туралы айтылады. Хипполит қаладан қашып бара жатқанда, теңізден көтерілген бұқа шабуыл жасаған соққыда қаза тапты. Осы тақырыпта Сенека мен Жан Расин де пьесалар жазған, олардың оқиғасы да Троизенде өрбиді. Ежелгі қалада Пегаз атты қанатты жылқы жерге қонған жерде пайда болған деген бұлақ бар еді.

Тарих

Ежелгі қалада Гипполит туралы аңыздың арқасында діни культ қалыптасқан. Дәстүр бойынша, Троэзен қыздары некеге тұрғанда шаштарының бір тоғысын оған арнаған. Сибарис Магна Грециядағы троэзендік колония болды (б.з.д. 720 ж.). Саламис шайқасынан бұрын (б.з.д. 480 ж.), афиналық әйелдер мен балалар афиналық мемлекет қайраткері Темистоклдің бұйрығымен қауіпсіздік үшін Троэзенге жіберілді. 1959 жылы Троэзендегі кофехананың бірінен Темистоклдің Афинаны эвакуациялау туралы жарлығы бейнеленген стела табылды. Стелла Саламис шайқасынан кейін шамамен 200 жыл өткенге дейін жасалған, бұл оның түпнұсқа жарлықтың естелік көшірмесі болуы мүмкін екенін көрсетеді. Изис храмын халикарнас тұрғындары Троэзенде салған, себебі ол олардың ана қаласы болған, бірақ Изис мүсінін Троэзен халқы арнаған. Қала ежелгі заманда Аполлония (Ἀπολλωνία) деп те аталып келген. Орта ғасырларда Дамала (Δαμαλᾶ) деп белгілі болды және Ахая княздығының барондығының орталығы болған.