Кіріспе

Болашақ апокалиптикалық уақыт – эсхатологиялық термин. "Иеміздің күні" – еврей Киелі кітабында (יֹום יְהוָה [Yom Adonai]) және Жаңа Келісімде (ἡμέρα Κυρίου [hēmera Kyriou]) қолданылатын діни ұғым. Мысалы, "Күн қараңғылыққа, ай қанға айналады, Иеміздің ұлы және қорқынышты күні келмес бұрын" (Жоел, Елшілердің істері 2:20). Еврей жазбаларында бұл тіркестердің мағынасы, көшпенді әскердің шабуылы, қаланың алынуы және тұрғындарының қиындықтарға тап болуы сияқты уақытша оқиғаларды білдіреді. Бұл туралы Ишая кітабының екінші тарауында жиі айтылады, ол 10 тамызға дейінгі сенім күнінде оқылады. Пайғамбар Малахи Илияның "ұлы және қорқынышты Иеміздің күнінен" бұрын қайта оралатынын болжады. Бұл болжам Пасха мерекесіне дейінгі Ұлы сенім күнінде синагогтарда оқылады. Жаңа Келісімде "Иеміздің күні" автордың өмір сүрген кезеңіне де қатысты болуы мүмкін, немесе ол Жер тарихының кейінгі кезеңіндегі соңғы сот және Келер Әлемді қоса алғанда, болжамдалған оқиғаларды білдіруі мүмкін. Бұл сөздер Иса Мәсіхтің бірінші және екінші келуіне қатысты кең мағынаға ие.

Еврей Киелі кітаптарының қолданылуы

Бұл тұңғыш рет Ишая пайғамбар қолданған, кейіннен пайғамбарлық және апокалиптикалық мәтіндерге енгізілген. Ол, Құдайдың жауларын жеңетін "құдайдан келген жауынгер" екенін көрсету үшін әскери бейнелерге сүйенеді. Еврей Киелі кітабының кейбір пайғамбарлық мәтіндерінде, Құдайдың жаулары – Израильдің жаулары, ал осы көріністерде Құдайдың күні ежелгі Израиль халқы үшін жеңіс әкеледі. Басқа пайғамбарлар бұл бейнелерді Израильге немесе оның басшыларына ескерту ретінде пайдаланады, олар үшін Құдайдың күні Израиль және/немесе Яһуданың библиялық халықтары үшін құрып жоюды білдіреді. Бұл түсінік яһуди және христиан жазбаларында әлемнің соңындағы Құдайдың сот күніне дейін дамиды. Киелі кітапта бұл тіркестің ең ерте, тікелей қолданылуы Ишая кітабының 2-тарауында: «Әскерлер Иесінің күні әр мақтаншы, жоғары көтерілген және биік тұрғанның үстіне келеді, сонда олар құлайды». Бұл тіркестің тағы бір ерте қолданылуы Амос кітабының 5:18-20-тарауында кездеседі. Бірақ Амос: «Иеміздің күнін аңсағандарға уай! Сендер неге Иеміздің күнін аңсайсыңдар? Ол күн – жарық емес, қараңғылық болады!» (ЖД) деп жариялайды. Израиль күнә жасағандықтан, Құдай оларға сот тағайындайды. Осылайша, Құдайдың күні – Оның халқына жазалау әкелуі, ол Иерусалимге бабылдықтардың шабуылы немесе Жоел кітабында сипатталған шегірткелердің жұтасы арқылы болсын. «Иеміздің күні» деп аталатын нақты бір күн туралы Даниял кітабында: «1335 күн күтіп, соған жеткен бақытты!» делінген.

Жаңа Келісімнің қолданылуы

Бұл уәде Жаңа Келісімде де кездеседі, Жоел 2:28-32 аяттары Елшілердің істері 2:17-21 аяттарында келтірілген. Осы тіркес 1 Салоникалықтарға 5:2 аятында да қолданылады, онда Құдай күнінің күтпеген жерден келетіні айтылады. Бұл сөз тіркесі мәңгілік сыйлықтар үшін сот-құдіретті білдіреді, «Сіздер де бізді Құдай күнінде қуанышқа бөлейсіздер, әрі біз де сіздерді қуанышқа бөлейміз» делінген. Аян кітабы Құдай күнін Құдайдың зор құдіретімен келген, жамандыққа толыларға тиетін апаттық заман ретінде сипаттайды. Мұнда әр адам зор жер сілкінісі кезінде таулардың жартастарына жасырынып, Құдайдың қаһарынан қорғануға тырысады, ал аспан денелерінде ай қан қызыл, күн қараңғы болады. Осы аспан құбылыстары Жоел 2:31 аятында да айтылады, онда Аян кітабындағы оқиғалардың дәл ретімен орын алатыны болжанады: Құдайдың ұлы күні келгенде ай қанға, ал күн қараңғыға айналады. Матай 24:29-31 аяттары да осы оқиғаны айтады, бірақ бұл аспан құбылысы «сол күндердің қиыншылығынан» кейін болады деп көрсетеді. Осы аяттарға сүйенсек, Құдай күні Мәсіхтің дүниеге сот жүргізу үшін келуімен тығыз байланысты. 2 Петір 3:8-10 аяттарында: «Сүйіктіlerim, мына бір нәрсені естен шығармаңыздар: Құдай үшін бір күн мың жылдай, ал мың жыл бір күндей. Құдай уәдесін орындауды кешіктірген жоқ, біздің ойымызша кешіктіргендей көрінсе де, сіздерге шыдамдылықпен қарап, ешкімнің жоғалуын қаламай, барлық адамның тәубеге келуін тілейді. Бірақ Құдай күні ұры сияқты күтпеген жерден келеді, аспан үлкен дауыспен жоқ болады, элементтер ыстықтан балқып кетеді, жер мен оның барлық нәрсесі өртеніп кетеді».