Франко-прус соғысы 1871: Ле-Ман шайқасы – Германияның жеңісі, Францияның батыс майданындағы қарсыласының соңғы күші. Тактика, нәтижелер туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франко-Прус соғысының 1871 жылғы шайқасы, 1793 жылғы шайқас
Battle during the Franco Prussian War of 1871
the 1793 battle
Ле-Ман шайқасы – Франко-Прус соғысы кезінде Францияның батысындағы француз қарсыласын тоқтатып, Германияның жеңісімен аяқталған шайқас.
The Battle of Le Mans was a German victory during the Franco Prussian War that ended French resistance in western France.
Өмірбаян
1870 жылдың күзінде Седан мен Метц қалаларындағы Француз империясының әскерлерін басып алғаннан кейін, 1870 жылдың қыркүйегінде Гельмут фон Мольтке басқарған неміс әскерлері Парижді қоршауға алды. Жаңа құрылған Француз Үшінші Республикасы неміс тарапынан жасалған бейбіт келісім ұсынысын қабылдамай, соғысты жалғастыруға және немістерді жеңу үшін жаңа әскерлерді жинауға шешім қабылдады. Парижді азат етуге жасалған француз әрекетінің біріншісі 2-4 желтоқсан аралығында Орлеан қаласы түбінде Пруссияның екінші армиясы, принц Фридрих Карлдың басшылығымен жеңіліске ұшырады. 10 желтоқсанда Богенсидегі екінші жеңілістен кейін, генерал Антуан Шанзидің нашар жабдықталған Луар армиясы 15 желтоқсанда Ле-Ман қаласына батысқа қарай шегінді. Фридрих Карл әскерінің байланыс желілерінің шегіне жеткендігі және франк-тирерлердің шабуылдарына ұшырағандығы анықталды. Оның атты әскері мұзды жолдармен қуу мүмкіншілігіне ие болмады. Соғыс немістерге де ауыр тиді, принцтің жаяу әскерінің көп бөлігі ұзақ марштарға дайын емес, тәжірибесіз сарбаздардан құралды. Екі күннен кейін Мольтке қууды тоқтату туралы бұйрықты бекітті. Сазды және төбелі жерлер арқылы Ле-Манға жасалған шегіну француз армиясы үшін апатқа ұласты. Мыңдаған сарбаздар қашып, жолдарды жапты немесе орманға тығылды. Жолдардың асфальтталмауы салдарынан, барлық колонналар жол бойында тоқтап қалды. Ле-Манға келген күштер нашар ұйымдастырылған марштар мен үнемі жеңілістерден шаршаған еді. Ле-Ман қаласы Нант, Брест және Париж қалаларына теміржол байланысымен қамтамасыз етілгендіктен, француздарға шегінуге қолайлы жағдай жасады. Шанзи қаланы қорғануға дайындауға кірісті. Қаланың маңызды географиялық немесе нығайтылған қорғаныс құрылыстары болған жоқ, ал Шанзидің позициясын сақтауы Париждің оңтүстігіндегі неміс әскерлерінің жабдықтау қиындықтарына байланысты болды. Неміс Бас штабы осы кемшіліктерді жойып, Фридрих Карл әскерін Луар армиясын жою мақсатындағы шабуылға дайындады.
After capturing the armies of the French Empire at Sedan and Metz in the fall of 1870, the German armies under the command of Helmuth von Moltke besieged Paris in September 1870. The newly formed French Third Republic rejected a German peace offer and decided to continue the war and raise fresh armies to defeat the Germans. The first French attempt to relieve Paris was defeated by the Germans at Orléans from 2 to 4 December by Prince Friedrich Karl of Prussia's Second Army. After a second defeat at Beaugency on 10 December, General Antoine Chanzy's poorly supplied Armée de la Loire retreated undisturbed west to Le Mans on 15 December. Friedrich Karl's army was at the limits of its lines of communications and subject to franc tireur attacks. His cavalry could not pursue along the icy roads. The war was also taking its toll on the Germans, with much of the Prince's infantry by now being composed of inexperienced recruits unaccustomed to long marches. Two days later Moltke confirmed the order to not pursue. The retreat to Le Mans through the muddy and hilly terrain proved disastrous for the French army. Thousands of soldiers deserted, clogging the roads or hiding in the forests. Lack of paved roads resulted in entire convoys getting immobilized along the way. The force that arrived in Le Mans was exhausted from the poor march organization and constant defeats. Le Mans had rail lines to Nantes, Brest and Paris and thus provided the French with lines of retreat. Chanzy began to prepare the city for the defensive. The city had no significant geographical or fortified defenses and Chanzy's maintenance of his position was dependent on German supply difficulties south of Paris. The German General Staff was able to overcome these deficiencies and prepare Friedrick Karl's army for an offensive to destroy the Armée de la Loire.
Германиядағы жағдай
Мольтке француздардың жеңілген армияларын реформалау әрекеттерін бақылап, олар мұны істеуге үлкермес бұрын, оларды толық жеңуді шешті. Жаңарып жақсарған жағдайдан пайдаланып, 1871 жылдың 1 қаңтарында Фридрих Карлға Вендом мен Шартр аралығында батысқа қарай жылжуға және Шанзи әскерін талқандауға бұйрық берді.
Moltke observed the French attempts to reform their defeated armies and decided to finish them off before they could do so. With the benefit of the improved supply situation, on 1 January 1871 he ordered Friedrich Karl to advance west between Vendôme and Chartres and destroy Chanzy's forces.
Франция жағдайы
Шанзи Ұлттық қорғаныс үкіметіне Париждегі неміс қоршау әскеріне тағы бір шабуыл жоспарын ұсынды. Үкімет оны қаңтар айының екінші аптасына дейін күтуге көндірді, онда Шербург пен Виерзонда екі жаңа әскер корпусы құрылатын болды. Француздар немістерге мүмкіндігінше көп шығын келтіріп, бейбіт келісім шарттарын жеңілдетуді мақсат тұтқан. Шанзи генерал Альфонс Жуфрой басқаруындағы дивизия көлеміндегі колоннаны жіберіп, неміс екінші армиясын мазалады, ал қалған 88 000 саяқты әскері бекініске кірісті. Жуфрой 27 желтоқсанда Троуда екі неміс батальонына шабуыл жасады, бірақ немістер қақтығыста шығып кетті. Француз колоннасы 31 желтоқсанда Вендом қаласындағы неміс бекінісіне шабуыл жасады, бірақ жеңіліске ұшырады. Жуфрой 5 қаңтарда Фридрих Карлдың шабуылына тікелей соқтығысқан тағы бір шабуылға дайындалды.
Chanzy submitted plans to the Government of National Defense for another attack on the German siege army at Paris. The government persuaded him to wait until the second week of January, when two new army corps would have been raised at Cherbourg and Vierzon. The French plan was to inflict as much attrition as possible on the Germans to soften their peace terms. Chanzy sent a division sized column under General Alphonse Jouffroy to harass the German Second Army, while the rest of his 88,000 strong army dug in. Jouffroy ambushed two German battalions on 27 December at Troo but the Germans fought their way out. The French column then attacked the German position in the town of Vendôme on 31 December but was defeated. Jouffroy prepared for another attack on 5 January that ran headlong onto Friedrich Karl's offensive.
Кіріспе
Фридрих Карл әскерін кең доғаға орналастырып, Ле-Ман қаласындағы француздарды қоршауға алды және 6 қаңтарда шабуылға кірісті. Мекленбург герцогының басшылығындағы Вюртембергтің XIII корпусы Хюйсне өзені бойымен оң жақтан алға жылды. Генерал Константин Бернхард фон Войтс-Ретцтің басқаруындағы X корпус Луар өзенінен төмен қарай жылжып, сол жақтан қорғады. Орталықта III және IX корпус Ле-Манға баратын басты жолмен бірінен соң бірі жылды. Неміс әскері Жофруаның шабуылын жеңіп, оның шегініп бара жатқан әскерін, Шанзи әскерінің апталар бұрын қолданған жолдармен батысқа қарай қуды. Француздардың ұстап тұру тактикасы мен қиын жер бедері немістердің алты күнде 50 шақырымға жылжуына бөгет болмады. Неміс шабуылының жылдамдығынан ашуланған Шанзи 8 қаңтарда өзінің ең сенімді лейтенанты, адмирал Бернард Жоргеберриге шегінуді ұйымдастыру үшін алдыңғы колонналарға басшылық тапсырды. Неміс X корпусының жылжуы күні бойына тоқтатылды. Орталықтағы екі неміс корпусы аз қарсылықпен алға жылжуын жалғастырды және 9 қаңтарда Шанзи оларды Арденайда тоқтату үшін дивизия жіберді. Француздар қарда түнгі уақытқа дейін бекінді. Бұл кешіктіру әрекеттері немістерді тоқтатуға жеткіліксіз болды және 10 қаңтарда Шанзи Ле-Мандағы қорғанысқа дайындық үшін уақыт ұзарта түсу мақсатында жалпы қарсы шабуылға көшті.
Friedrich Karl arranged his army on a broad arc to encircle the French at Le Mans and began the offensive on 6 January. The Württembergian XIII Corps under the Grand Duke of Mecklenburg advanced on the right flank along the river Huisne. X Corps under General Konstantin Bernhard von Voigts Rhetz covered the left flank by advancing down the Loir. In the center, III Corps and IX Corps followed each other down the main road to Le Mans. The Germans defeated Jouffroy's attack and pursued his retreating men west, using the same routes as Chanzy's army had done weeks before. French delaying tactics and the difficult terrain did not prevent the Germans from advancing 50 miles in six days. Chanzy was angered by the speed of the German offensive and on 8 January gave his most trusted lieutenant, Admiral Bernard Jauréguiberry, command over the forward columns to shore up their retreat. The advance of the German X Corps was halted for the day. The two German corps in the center continued to push forward with little opposition and on 9 January Chanzy sent a division to check them at Ardenay. The French held their positions in the snow until nightfall. These delaying actions could not stop the Germans and on 10 January Chanzy launched a general counter attack to buy time for his defensive preparations in Le Mans.
Шайқас
Француз армиясы қатты жігерсіздікке ұшырады және нашар жабдықталған еді. Француз оқ-дәрілерінің көп бөлігі жаңбырға ішіп, пруссиялықтарға ескірген француз артиллериясына қарсы үлкен артықшылық берді. Бірақ Чанзи өзінің әскерлеріне Ле-Манға дейін дайындалған окоптарға кіруге бұйрық берді. Немістер француздардың Хуайн өзенімен қорғалған сол қанатына шабуыл жасады. Қанат бұрылып, артиллерия мен қарсы шабуыл неміс шабуылын тоқтатқанша, дерлік жеңіліске ұшырады. Немістер батыл шабуыл жасап, француздың оң қанатын басып алды. Жорегуиберри құлаған әскерлерді қайта жинастырып, қарсы шабуыл жасауға тырысты, бірақ оған қол жеткізе алмады. Француз қорғанысы ыдырады, артта қалғандар Ле-Манға шегінді.
The French army was greatly demoralized and ill equipped. Much of the French ammunition had been soaked in the rain giving the Prussians a major advantage against the obsolete French gunnery. But Chanzy still ordered his forces into trenches prepared before Le Mans. The Germans hit the French left flank guarded by the river Huisne. The flank was turned and nearly routed until artillery and a counterattack halted the German attack. A bold German attack was launched and overwhelmed the French right flank. Jauréguiberry attempted to rally the broken troops to mount a counterattack but failed to do so. The French defense dissolved, the stragglers falling back into Le Mans.
Салдары
Бұл шайқас батыстағы француз қарсылығын толығымен жойды. Фридрих Карлдың жабдықтау желілері тым созылып кетті, ал оның әскері Луара өзені бойындағы жорықтан соншалықты шаршады ki, Шанзиді қууға шамасы жетпеді. Француздар алдымен Аленсонға, содан кейін 13 қаңтарда Лавалға шегінді. Шанзи одан әрі шабуылдар жоспарлауын жалғастырды, бірақ оның аш және шаршаған әскері шабуылға қабілетсіз болды, Луара маңындағы шайқастар аяқталды.
The battle had completely ended French resistance in the west. Friedrich Karl's supply lines were stretched thin and his army also was so exhausted from its campaign along the river Loire that he did not pursue Chanzy. The French retreated first to Alençon and then to Laval on 13 January. Chanzy continued to plan further attacks but his hungry and fatigued army was incapable of offensive action and the fighting around the Loire came to an end.
Шығындар
25 мыңнан астам француздықтар қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды. Шайқас кезінде және одан кейін 20 000 әскер дезертирлік жасады. Фридрих Карл өзінің күнделігінде неміс әскерінен 3000 адамның қаза болғанын жазды. Бодарт неміс әскерінің 3500-і қаза тапқан немесе жараланған, ал 500-і тұтқынға алынған деп бағалады.
More than 25,000 Frenchmen were killed, wounded or captured. 20,000 soldiers deserted during and after the battle. Friedrich Karl noted German casualties of 3,000 men in his diary. Bodart estimates German casualties as 3,500 killed or wounded and 500 captured.