Кіріспе
Эскендер ("Александр"; 15 шілде 1471 – 7 мамыр 1494) – Эфиопия императоры және Соломон әулетінің мүшесі. Оның тақ аты – Квестантинос II (Геэз: ቈስታንቲኖስ, "Константин"). Ол император Баеда Марям I мен оның әйелі Ромнаның ұлы. Оның билік басындағы жылдары аристократия мен дінбасылар арасында билік күресі болды. Өкіметтік кезеңінде ол Адал сұлтандығымен бірнеше шайқастарға қатысты. 22 жасындағы өлімі оның ұлы Амда Сейон II және оның жартылай інісі Наодтың қолдаушылары арасында азамат соғысына әкелді. Эскендер билік құрған тұсында белгілі португалдық елші Педро де Ковильхам оның сарайын бағындырып, кейін кеңесші ретінде қалуға мәжбүр болды.
Eskender (, "Alexander"; 15 July 1471 – 7 May 1494) was Emperor of Ethiopia and a member of the Solomonic dynasty. His throne name was Kwestantinos II (Ge’ez: ቈስታንቲኖስ, "Constantine"). He was the son of Emperor Baeda Maryam I by his wife Queen Romna. His early years would see the jostling for power between the nobility and the ecclesiastical elite. During his reign, he was involved with several battles with the Adal Sultanate. At the age of 22, his death led to civil war between the supporters of his son, Amda Seyon II and his half brother Na'od. It was during Eskender's reign that the famed Portuguese envoy Pedro de Covilham visited his court and was later forced to stay as an advisor.
Өмірбаян
Жас болғандықтан, оның билігіне регент қажет болды. Сондықтан оның анасы патшайым Ромна, Тасфа Гьёргис (Хайк көлінің монастырының аббаты) және Битвод Амда Микаэльден тұратын кеңес құрылды. Бірақ патшайым Ромна бұл келісімнен ерте айырылып, Дебре Либаносқа жақын монастырьға кірді, онда өмірінің соңына дейін тұрды. Аббат Тасфа Гьёргис тәжірибелі Битводқа тең келмеді, ал Таддесе Тамраттың сөзіне қарағанда, Амда Микаэль «патшалықты дерлік жекебас басқарды». Битводтың билігі шамамен 1486 жылы императордың әкесінің анасы, патшайым Елени бастаған сарай төңкерісімен аяқталды, нәтижесінде ол қызметтен алынып, өлім жазасына кесілді. Патшайым Елени содан кейін императордың үкіметінде маңызды рөл атқарды.
Билік
Ескендірдің ең маңызды әскери жетістігі 1478 жылы Адал сұлтандығының астанасы Дакарды тонаған кезде үйлер мен құдайға табыну орындарын қиратқандығы болды. Ол әскерін үйге қайтарып келе жатқанда, әмір Мұхаммед ибн Азхар әд-Дин бастаған үлкен Адал әскері оларды қуып жетіп, көптеген әскерлерін өлтіріп, көптеген тұтқынға алды. Ескендір періштелердің көмегімен ғана тұтқындалудан құтылған дегенді айтады, содан кейін ол Дебере Мешуа (Құрбандық орны) деп аталатын шіркеу салды. Бұл жорықтың мән-жайы туралы пікірлер екіұшты, бірі – Джеймс Брюстің пікірі, ол Амхараның губернаторы Засиллусқа оңтүстіктегі күштерді жұмылдыруға бұйрық берілгенін, ал Эскендердің өзі Ангот пен Тиграйдан салық жинағанын айтады. Брюстің сөзіне қарағанда, Эскендер Зейланың Махфузтың шабуылына жауап берген. Ричард Панкхерст сияқты жаңағы ғалымдар Эскендердің Дакарды тонауы Мұхаммедтің эфиопиялықтармен бейбітшілікке келуіне себеп болғанын, бірақ Махфуз оны осыдан айырғанын айтады. Екінші жағынан, Брюс пен саяхатшы Ричард Бертон Эскендердің Тегулетте қаза тапқанын жазады: Брюс Амхараның Засилласы кінәлі екенін, ал Бертон Махфуз оны өлтіргенін мәлімдейді. Ол әкесі құрылысын бастаған Атронса Марям шіркеуіне жерленді. Оның ерте қазасы бірден азамат соғысына әкеп соқты. Сарай императордың өлімін құпия ұстағанмен, ірі ақсүйектердің бірі – Засилл дереу Амба Гешеннің патша түрмесіне барып, Наодты босатып, оны император деп жариялады. Император сарайында қалған тағы бір ақсүйек Текле Христос Эскендердің ұлы Амма Сейонды император етіп тағайындауға тырысты. Текле Христостың әскері Засилдің жақтастарын жеңгенімен, мемлекет ішінде соғыс жалғасты.
Еуропалық ықпал
Оның тұсында еуропалық ықпал байқалды. Франческо Сурианоның қолжазбасында (Сомигли бойынша 1482 жылғы жазба) Суриано Эскендердің сарайында тұратын "жақсы беделді" 10 итальяндықты кездестіргенін, олардың кейбіреулері 25 жылдан бері сол жерде тұрғанын айтады. Суриано 1480 жылдан бастап тағы жеті адам Эфиопия сарайына сапар шеккенін қосты. Олар "көмескілер мен құнды тастар іздеу үшін" барған, бірақ "патша оларға қайта оралуға рұқсат бермегендіктен, олардың бәрі көңілсіз болды, алайда олардың әрқайсысына дәрежесіне қарай лайықты сыйлық берілді". Эскендердің билігінің соңғы жылдарында Португалия королі Иоанн II-нің елшісі ретінде Педро де Ковильхам Эфиопияға келді. Дегенмен, да Ковильхаға Португалияға қайтуға рұқсат берілмеді, және ол императорлардың сенімді кеңесшісі болса да, өмірін Эфиопияда өткізуге мәжбүр болды.