Кіріспе

Құс түрі. Алтын зәйтүн тоқылдағы (Colaptes rubiginosus) – тоқылдақтар тұқымдасының (Picidae) Picinae кіші тұқымдасына жататын құс түрі. Ол Мексикадан оңтүстікке және шығысқа қарай Панама арқылы, Чили, Парагвай және Уругвай елдерін қоспағанда, Оңтүстік Американың барлық құрлықтағы елдерінде, сондай-ақ Тринидад және Тобагода кездеседі.

Сипаттама

Алтын зәйтүнді ағашқар ұзын. Аталықтар мен аналықтардың түсі бірдей, тек бастары ғана ерекшеленеді. Номинативті C. r. rubiginosus түршесінің ересек еркектерінің маңдайы мен басының үстіңгі жағы күйдіргіш сұр түсті, ал басының артқы бөлігі мен мойны қызыл. Көздің айналасынан бастап мойынның қызыл түсіне дейін ақшыл сарыдан ақ түске дейін өтеді. Олардың беті кең қызыл жолақты, ал иегі мен жоғарғы кеудесі ақшыл сары, соңғысы қара түсті жолақтармен өрнектелген. Ересек аналықтардың мойны ғана қызыл, ал бет аймағында кеудесі сияқты жолақтар бар. Екеуінің де жоғарғы жағы көбінесе жасыл, қола реңімен, ал артқы жағы мен үстіңгі құйрық қауырсындары ашық, қара зәйтүн түсті жолақтармен. Ұшқыш қауырсындары қара қоңыр зәйтүн түсті, жасыл шеттері және сабақтарында сары түс бар. Құйрығы қоңыр. Төменгі жағы ақшыл сары, қара зәйтүн түсті жолақтармен, көкірегінде жолақтар тығыз орналасқан. Орташа ұзындықтағы тұмсығы сұрдан қараға дейін, көздің қабығы күңгірт қызыл, ал аяқтары сұрдан зәйтүн сұрға дейін. Жастар, әдетте, ересектерге қарағанда түссіз болады және төменгі жағындағы жолақтары нашар байқалады.

Өсіру

Алтын зәйтүн ағашында қоныстанған тоқылдақ құстың көбейтін мезгілі оның таралған аймағының барлығында анықталмаған, бірақ географиялық орналасуына байланысты өзгеретін сияқты. Мексикадан Колумбияға дейін қаңтар мен мамыр аралығында, Эквадор мен Перуде желтоқсаннан не қаңтардан маусымға не шілдеге дейін көбейеді, ал Гайанада бұл мезгіл қазан айына дейін созылуы мүмкін. Ол тірі немесе өлі ағашқа немесе пальмаға ұясын қазып салады, жерден кез келген биіктікте орналастырады. Екі жыныстың да екі-төрт жұмыртқадан тұратын жұмыртқаларға күтім жасайды, бірақ инкубация кезеңі белгісіз. Екі ата-ана да шамамен 24 күн бойы, жұмыртқадан жарылғаннан бастап ұядан ұшып кеткенге дейін балаларын қайта қоректендіру арқылы асырайды.

Вокалды және вокалды емес дыбыстар

Алтын зәйтүнді жыршы құстың әні – "ұзаққа созылған, көтеріліп, дірілдеп тұратын сыңғырлаған үн". Оның басқа да дауыстауына "қатты, анық дри" деп қайталайтын, "бірде-бір өткір дии", "өткір кьюн", "чурр, чхур", "сұйық воик-воик-воик" және "утзия диек" жатады. Ол кейде "өте қысқа, кейде қысқа үзілістермен қайталанатын, кейде анық бөлінген соққылар" түрінде барабан тартады.

Мәртебе

IUCN алтын зәйтүн тоқылдағын қауіпсіз деп бағалаған. Оның таралу ареалы өте кең, бірақ популяциясының мөлшері белгісіз және азайып бара жатыр деп есептеледі. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. Ол көптеген таралу аймақтарында жиі кездеседі және көптеген қорғаулы аумақтарда таралған. "Осы кең таралған түрдің әртүрлі орманды мекенжайында өмір сүруге бейімділігі оның болашағының қауіпсіз екенін көрсетеді."