Кіріспе

Агранулоциттер (сонымен қатар нонгранулоциттер немесе мононуклеарлы лейкоциттер деп те аталады) иммунологияда лейкоциттердің (ағарған қан клеткаларының) екі түрінің бірі, екіншісі – гранулоциттер. Агранулярлы жасушалар цитоплазмасында гранулдардың болмауымен ерекшеленеді, бұл оларды гранулоциттерден ажыратады. Лейкоциттер – ауруға қарсы қорғанудың бірінші деңгейі. Қан айналымында агранулоциттердің екі түрі бар: лимфоциттер және моноциттер. Олар гематологиялық қан көрсеткіштерінің шамамен 35% құрайды. Гранулоциттер мен агранулоциттер арасындағы айырмашылық бірнеше себепке байланысты маңызсыз. Біріншіден, моноциттерде ұсақ және нашар боялған гранулдар болады (моноциттер туралы бөлімді қараңыз). Екіншіден, моноциттер мен гранулоциттер клеткалық даму, физиологиялық және функционалдық тұрғыдан тығыз байланысты. Үшіншіден, гематологтар бұл айырмашылықты қолданбастайды; бұл мағынасы жоқ, қате жіктеме. Лимфоциттер лимфа жүйесінде көптеп кездеседі және табиғи өлтіруші T-клеткаларын қамтиды. Қанда лимфоциттердің үш түрі бар: B-клеткалары, T-клеткалары және табиғи өлтіруші клеткалар (NK-клеткалары). B-клеткалары патогендерге байланысатын антиденелерді жасайды, олардың жойылмасына мүмкіндік береді. CD4+ (көмекші) T-клеткалары иммундық жауапты үйлестіреді (олар ВИЧ инфекциясында зақымданады). CD8+ (цитотоксикалық) T-клеткалары мен табиғи өлтіруші клеткалар вируспен зарарланған организм жасушаларын өлтіре алады. T-клеткалары иммундық жауап үшін өте маңызды, себебі оларда ерекше «жад» жүйесі бар, ол бұрынғы шабуылдарды есте сақтауға және ұқсас шабуылдар қайталанғанда аурудың алдын алуға мүмкіндік береді. Моноциттер нейтрофилдердің фагоцитоздық функциясын бөліседі, бірақ олар ұзақ өмір сүреді, себебі оларда қосымша рөл бар: олар T-клеткаларына патогендердің бөліктерін ұсынады, соның арқасында патогендер қайта танылып, жойылса немесе антиденелік жауап қалыптасса болады. Моноциттер қаннан шығып, тіндерге енгеннен кейін макрофагтар деп те аталады. Гранулоциттер – нейтрофилдер, эозинофилдер, базофилдер және маст жасушалары.

Кіру

Мононуклеарлық клеткалардың инфильтрациясы қабыну зақымдануларының ерекшелігі болып табылады, онда ақ қан жасушалары, негізінен макрофагтар және лимфоциттер, зақымдалған жерге жиналып, ұсылдыларды (қалдықтарды) тазалауға көмектеседі. Бұл трансплантаттың қабылдануын қабылдамаудың басталу белгісі.