Кіріспе

1903 жылғы Оңтүстік темір жолының пошта пойзының апаты

«Ескі 97» апаты – 1903 жылдың 27 қыркүйегінде Монро, Вирджиниядан Спенсер, Солтүстік Каролинаға бағытталған Оңтүстік темір жолының пошта пойзының (ресми атауы – Fast Mail, пойыз нөмірі 97) апаты. Пойыз кестеге сәйкес жүру үшін шамадан тыс жылдамдықпен келе жатып, Вирджиния штатының Данвилл қаласына жақын Стиллхаус-Трестлде рельстен шығып, көпірден құлап, 11 адам қаза тауып, жеті адам жарақат алды. Апаттан кейін танымал теміржол балладасы жазылды, ол авторлық құқыққа қатысты сот процесіне айналды және кантри музыка жанрындағы маңызды туынды болды. Қаза тапқандардың арасында дирижер Блэр, инженер Броуди және флагман Муди болды. Екі өрт сөндірушінің денесі де табылды, бірақ олар настолько қирағандықтан тану мүмкін болмады. Апаттан аман қалғандардың көптегені, қақтығысқа дейін пойыздан секіріп түскендіктен аман қалғанын айтты. Аман қалғандардың арасында пошта кызметкерлері Томпсон мен Харрис болды. Экспресс-хабаршы Пинкни де апаттан аман қалды, Солтүстік Каролинадағы Шарлоттаға үйіне қайтып, өмірін өзгерткен оқиғадан кейін дереу отставкаға кетті. Тағы екі аман қалған, Дженнингс Дж. Дунлап және М. К. Мопин, жаңа бөлімдерге ауысқанмен, отставкаға кетпеді. Дунлап Вашингтон мен Шарлотта арасындағы пойызбен жұмыс істеуге кетті, ал Мопин Шарлоттадағы одақ станциясында жұмыс істеді. Поштаның тек бір бөлігі ғана аман қалды, соның ішінде қашқан канарейкаларға толы үлкен қорап та болды. 1102 локомотиві қалпына келтіріліп, жөнделгеннен кейін 1935 жылдың шілдесінде бөлшектелгенге дейін қызметін жалғастырды. Апаттан кейін вице-президент Финли сөз сөйлеп: «Пойыз екі пошта вагонынан, бір экспресс вагонынан және пошта сақтауға арналған бір багаж вагонынан тұрды», – деді. Оңтүстік темір жолы апатты Броудидің кінәсіне жатқызды, ол кестеге сәйкес мүмкіндігінше жылдам жүруге бұйрық берілгенін жоққа шығарды. Темір жол сонымен қатар ол пойызға алып баратын төбеден сағатта 80 миль жылдамдықпен түскенін мәлімдеді. Бірақ апатқа куә болған көптеген адамдар жылдамдық шамамен сағатта 60 миль болғанын айтты. Әрине, темір жол да кінәлі болуы мүмкін, өйткені ол АҚШ Пошта басқармасымен пошта тасымалдау бойынша тиімді келісімшартқа ие болды және келісімшартта пойыз Спенсерге кешігіп келген әр минуты үшін айыппұл қарастырылған. Fast Mail жүргізушілері әрдайым уақытында болу үшін үлкен қысымға ұшырағанын және темір жол поштаны кешіктіргені үшін жазаланбауын түсінуге болады. 1903 жылдың сәуір айында Fast Mail тағы бір қазалы оқиғаға ұшырады. 13 сәуірде сағат 8:00-де пойыз Вашингтоннан Нью-Орлеанға қарай жолға шықты. Пойыз Солтүстік Каролина штатының Лексингтон қаласына жақындап келе жатып, жолға түскен тасқа соқтығысып, рельстен шығып, инженер мен өрт сөндіруші қаза тапты. Пойызды тартқан локомотивтің моделі белгісіз.

Баллада

Апат бірнеше әндерге ықпал етті, ең танымал - Вирджиния музыканттары Г. Б. Грейсон мен Генри Уиттер алғашқы рет коммерциялық жазбаға түсірген баллада. Вернон Далхарттың нұсқасы 1924 жылы шықты (Victor Record No. 19427), кейде американдық музыка индустриясындағы алғашқы миллиондық сатылымды кантри музыкасы ретінде аталады, Карсон Робисон гитарада, ал Далхарт гармоникада орындады. Содан бері "Wreck of the Old 97" әнін көптеген әртістер жазды, оның ішінде 1924 жылы Далхарт өзі Сид Тернер есімімен Perfect 12147, The Statler Brothers (feat. Джонни Кэш), The Louvin Brothers тобының Чарли Лувин, Флэтт және Скруггс, Вуди Гатри, Пит Сигер, Джонни Кэш, Хэнк Сноу, Хэнк Уильямс III, Патрик Скай, Nine Pound Hammer, Рой Акуфф, Boxcar Willie, Лонни Донеган, The Seekers, Эрнест Стоунмен және Кале Брюер, Кэролин Хестер, Хэнк Томпсон, Джон Меленкамп, Пинк Андерсон, Лоуголд, Чак Раган және Дэвид Холт. Ән көбінесе банджо мен скрипкамен сүйемелденді, ал сөздері әнделді, ырғалды, йодлмен айтылды, сыңғырланды, гулді, жатты немесе айтылды. Бұл ән "Кейси Джонс" әнімен барлық уақыттағы ең үздік теміржол әні атануы үшін бәсекелесті. Актриса Энн Дворак 1932 жылғы "Шрамды бет" фильмінде балладаның екі шумағын орындайды. Баллада 1865 жылы Генри Клей Уорк жазған "Ешқашан қайтып келмеген кеме" әуеніне сай әнделді. Алғашқыда әннің сөздері Фред Джексон Льюи мен Чарльз Уэстон Ноэллге жатқызылды. Льюи апаттан кейін бір күні ән жазғанын мәлімдеді, оның туысы Альбион Клэпп екі отты сөндірушінің бірі болды. Льюи апаттың іргесінде орналасқан мақта фабрикасында жұмыс істеді, сондай-ақ апат орнында болғанын және құрбандарды қирандылардан шығарғанын айтты. Музыкант Генри Уиттер кейіннен түпнұсқаны жетілдіріп, ән мәтінін өзгертті, нәтижесінде Далхарт орындаған нұсқа пайда болды. 1927 жылы "Ескі 97 апатының авторы" жергілікті тұрғын Дэвид Грейвс Джордж екені айтылды, ол оқиға орнына бірінші болып келгендердің бірі болды. Джордж тежегіш және телеграф операторы болды, сонымен қатар әнші де еді. Осы трагедияның куәсі болған ол балладаны жазуға шабыттанды. 1924 жылы Victor Talking Machine Company компаниясы жазғаннан кейін Джордж авторлық құқыққа талап қойды. 1933 жылдың 11 наурызында судья Джон Бойд Джорджты балладаның авторы деп жариялады. Victor Talking Machine Company Дэвидке сатылған шамамен бес миллион пластинкадан түскен пайданың 65 000 долларын төлеуге міндетті болды. Виктор үш рет шағымданып, алғашқы екі рет сот Джорджтың пайдасына шешім шығарды. Үшінші рет апелляциялық сот "Виктордың сөйлейтін машиналары" компаниясының пайдасына шешім шығарды. Джордж АҚШ Жоғарғы сотына шағым жасады, бірақ сот Джорджтың шағымын кешіктіргенін және оны қабылдамайтынын, осылайша Викторға балладаның иесі болу құқығын берді. "Ескі 97 апаты" Roud Folk Song Index-те 777 нөмірмен тіркелген. Баллада апатқа теміржол компаниясының Стив Броудиге қауіпсіз жылдамдық шегінен асыруға қысым жасағанын баяндайды, өйткені әннің сөзі (Далхарттың жазбасында) былай басталады: "Жақсы, олар оған Монро, Вирджинияда бұйрықтарын тапсырды, "Стив, сен уақыттан қалысың; бұл 38 емес, бұл ескі 97, сен оны Спенсерге уақытында жеткізуің керек".