Кіріспе

Герман Хайтс монументі – АҚШ-тың Миннесота штатының Нью-Ульм қаласында орнатылған ескерткіш. Бұл ескерткіш ежелгі херуска тайпасының батыры Арминийді (Германды) бейнелейді, бірақ жергілікті тұрғындар оны «Герман» деп атайды. Минесота штатындағы Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген осы сипаттағы жалғыз мүлік. Монумент көптеген минесоталықтар мен неміс-американдықтар үшін неміс тегінің естелік символы болып табылады. Келушілер бұрылып тіккен баспалдақ арқылы ескерткіштің негізіндегі қарау платформасына көтеріле алады, онда қала мен Миннесота өзені аңғарының әсем көрінісі ашылады.

Маңыздылығы

Бұл мүсін неміс патриотизмінің символы – Тейтобург орманы шайқасында римдіктерге қарсы неміс жеңісін еске түсіреді. Арминий Германияда Тациттің еңбектері 15 ғасырда қайта жарияланғаннан бері белгілі болған. Алайда, 18 ғасырдың бірінші жартысында неміс протестант зиялылары оны "Германн Дойч" деп атап, Риммен туыстық байланысы бар жергілікті тайпа басшысы есебінен, "Римдік" (яғни Папалық) билікке қарсы германиялық халықтың батыры дәрежесіне көтерді. 19 ғасыр оған тағы бір мағыналы қабат қосты, атап айтқанда, жалпыгермандық бірлік және Революциялық Франция мен оның тіліне қарсы күрес. Мүсінде бейнеленгендей, Германның шығысқа қарауы мен көтерілген қылышы Римнен құтылуды білдіреді. Бәлкім, бұл сәйкестік болса керек, жақын жердегі Рим-католик шіркеуінің қасиетті Ұш Тұғыр соборының үстіндегі Әулие Павелдің мүсіні де шығысқа қарайды, оның қылышы жерге берік тіреліп тұр.

Сипаттамалары

Герман ескерткішінің жалпы биіктігі шамамен 102 фут (31 метрді құрайды). Темірден жасалған қалыпқа келтірілген мыс жалатынан салынған 27 фут (8 метрлік) мүсін, 70 фут (21 метрлік) темір бағананың үстінде орналасқан. Бұл бағана спиральды баспалдақпен күмбезге дейін айналдырылған, ал күмбез 10 темір бағанамен және Казота тасынан жасалған негізбен қолдауға алынған.

Тарих

1875 жылы Германияның Детмольд қаласында Германсденкмал ескерткіші салынып аяқталғаннан кейін, Германдық американдық бауырластық орденінің «Герман ұлдары» Юлиус Берндт басшылығымен – ол Жаңа Ульм бөлімшесін басқарды, сосын орденнің ұлттық хатшысы болды – американдық ескерткіштің тұрғызылуына қаржы жұмсады. Берндт ескерткіштің орналасуын жоспарлады, оның іргетасы 1888 жылы қаланды. Мүсін Огайо штатының Салем қаласындағы W. H. Mullins Manufacturing Company компаниясының шебері Альфонс Пелцер жасады және Нью-Ульмге жіберілді. Ол 1890 жылы жетіп, 1897 жылы салтанатты түрде ашылды. 1998 және 2004 жылдары құрылымдық және эстетикалық жөндеу жұмыстары жүргізілді. Герман Хайтс монументі 1973 жылы тарихи жерлердің ұлттық тізіміне енгізілді. Бұл АҚШ-тағы Эртик пен Портленд, Орегон штатындағы Портлендия мүсіндерінен кейін үшінші ірі мыс мүсін. АҚШ-тың 106-шы Конгресі (2000) Нью-Ульмдегі Герман монументін германдық тегі бар барлық азаматтардың символы деп жариялады.

Танымал мәдениетте

Герман Герман туралы аңыз "Герман Герман: Жаңа Ульмді дүр сілкіндірген дау!" атты сахналық пьесаға себеп болды. Миннеаполис комигі Билл Янгпен бірлесіп жазылған бұл пьеса, Нью-Ульм қаласының туризмді көтеру үшін жасаған нақты әрекетіне негізделген комедия. Олар аңызды Германның жасаған алып цемент іздері туралы ойдан шығарылған аңызды құруға тырысты. Пьеса алғаш рет 2014 жылы Миннесота Фриндж фестивалі аясында қойылды, содан кейін сол жылдың соңында New Ulm Actors Community Theatre-да көрсетілді.