Кіріспе

Жапон сёгуны Токугава Хидетаданың үлкен қызы (1597–1666)

Сенхиме (千姫) (26 мамыр 1597 – 11 наурыз 1666), немесе Леди Сен, Токугава Хидетада сёгунының үлкен қызы және кейін Тойотоми Хидейоридің әйелі болды. Бірінші күйеуінің өлімінен кейін Хонда Тадатокиге қайта үйленді. Екінші күйеуі қайтыс болғаннан соң, ол Тенжуин (天樹院) есімімен буддалық монах атанды.

Ерте өмір

Ол 1597 жылы Жапония тарихындағы соғысқан мемлекеттер кезеңінде сол кездегі даймио, кейіннен шогун болған Токугава Хидетада мен оның әйелі Оёоның үлкен қызы ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің атасы Токугава шогунатының негізін қалаушы Токугава Иэясу, анасының атасы Азай Нагамаса, ал әжесі Оичи болды, оның ағасы Ода Нобунага еді. Ол алты-жеті жаста болғанда, оның атасы оны Тоётоми Хидэёсидің ұлы Тоётоми Хидэёриге үйлендіруді қалаған. 1603 жылы, Сейхиме жеті жасқа толғанда, ол Тоётоми кланының мұрагері Тоётоми Хидэёриге үйленді және оның анасы Леди Йодомен бірге Осака сарайында өмір сүрді, Леди Йодо Сенхиме анасы Оёоның қарындасы болды. Оның күйеуімен қарым-қатынасы жақсы болған, бірақ өкінішке орай, олар балалы бола алмады. Оның атасы Токугава Иэясу 1615 жылы, Сенхиме он тоғыз жаста болғанда сарайды қоршап алды. Осака сарайы құлаған кезде Хидэёри анасының қасында ритуалдық өлімге барып, оның ұлы жеті жасында өлім жазасына кесілді. Сенхиме сарай құламай тұрып құтқарылды. Сенхиме сондай-ақ Хидэёридің басқа әйел, Теншуниден болған қызын құтқарды және кейін оны асырап алды.

Тадатокидің әйелі

1616 жылы Иэясу Сенхимеге Хонда Тадакацудың немересі Хонда Тадатокиге қайта үйлендірді, ал бірнеше жылдан кейін ол Химеджиге көшіп барды. Хонда Тадатокидің анасы Кумахиме Мацудайра Нобуясудың қызы болғандықтан, Иэясудың немересі еді. Бір әйгілі аңыз бойынша, Саказаки Наомори Сенхиме қайта үйленер алдында оны тұтқындап алып, өзіне әйел етіп алуды жоспарлаған. Бірақ оның жоспары ашылып, Наомори өлтірілді немесе өз-өзіне қол жұмсауға мәжбүр болды. Ұзақ жылдар бойы Наоморидің Осака қамалынан Сенхимеді құтқарғанына сенген, себебі Токугава Иэясу оны құтқарған адамға Сенхимеді сыйға беретінін айтқан, бірақ соңғы кезде бұл күмәнді болып тұр. Әңгімелерде Сенхиме Наомориге үйленуден бас тартқаны, оның беті Сенхимеді құтқару кезінде алған күйіктен кейін жаман көрінгені және оның орнына әдемі Тадатокиді ұнатқаны айтылады. Сенхиме мен Тадатоки тату-тәтті өмір сүрді және екі балаға ие болды: қызы Кацухиме (勝姫) және ұлы Кочиё (幸千代). Бірақ трагедия оның ұлы үш жасында қайтыс болғанда орын алды, ал бес жылдан кейін, 1626 жылы, күйеуі туберкулезден көз жұмды. Сол жылы оның анасы Оёё (сол кезде Сугенин деп аталған) қайтыс болды. Сол замандағы әйелдерге тән дәстүр бойынша Сенхиме шашын қысқа қырқып, буддалық монахқа айналып, Тенжуин (天樹院) деген есім алды, Эдоға оралып, қалған өмірін сонда өткізді. Токугава Иетсунаның асырап алған анасы Оман но Ката (солай танылған) қайтыс болғаннан кейін Тенжуин Иетсунаның асырап алған анасы болды.

Мәдениетке әсері

Сенхимедің өмірінің тартымдылығы көптеген аңыздар тудырды. Кейбір аңыздарда оның мейірімділігі туралы айтылады, мысалы, Осака қоршауында күйеуі Хидэйоридың қызы мен оның тағы бір әйелін қалай құтқарып қалғаны. Ал кейбіреулері оның Едодағы соңғы жылдарында салқын мінезді болғанын айтады. Бүгінде Сенхиме Жапониядағы джидаигеки және тайга дорамаларда (тарихи драмаларда) маңызды рөлде көрінеді. Сенхиме Химедзиде де аса құрметті тұлға. Хонда Тадатокиге үйленгеннен кейін көп ұзамай олар Химедзи қамалына көшіп келді, қазіргі таңда әлемдік мұра ретінде танылған осы қамалдың батыс жағы осы кезде салынып біткен. Батыс жағының көп бөлігі қазір жойылған, бірақ "кесё ягура" (Әшекей мұнарасы) деп аталатын мұнара сақталған, оның ішінде оның киім ауыстыратын бөлмелері болған деп есептеледі. Сенхиме жартылай фантастикалық Kessen видео ойынының соңғы сюжеттік желісінде де пайда болды. Соңғы сахнада ол Иэясуға соғыстың қасіреті мен Хидэйоридың өлімі туралы айтады, Иэясу оны жұбатады және Жапония халқы қайтадан бейбіт өмір сүретінін жеткізеді, сондай-ақ Хидэйориды сеппуку жасап, самурайлық парызын өтегені үшін мақтайды. Сенхиме 1962 жылғы "Сенхиме және Хидэйори" фильмінде де ойнады, онда Хибари Мисора Сенхиме рөлінде сомдады. Фильм Осака қамалының қоршауы мен құлауынан басталып, Хидэйоридың өлімінен кейін Будда ғибадатханасына дейін Сенхимедің соңғы жылдарының қияли оқиғасын көрсетеді. Сенхиме және Осака қамалының қоршауы туралы тарихи фильм 1950-ші жылдардың ортасында "Принцесса Сенхиме" деген атпен шықты, онда Мачико Кё бас рөлде ойнады. Сенхиме 1955 жылы Ясуши Иноуэдің "Йодо доно никки" тарихи романында да кездеседі.