Кіріспе

Оңтүстік Финляндиядағы тарихи орын – Расеборг қамалы (Raseborgs slott, ). Бұл қамал Финляндияның Расеборг қаласында орналасқан ортағасырлық құрылыс. Қамал 1370-ші жылдардан 1553 жылға дейін қолданыста болды. Қазіргі таңда қираған орындары жаз айларында жұртшылыққа ашық, сондай-ақ жыл сайын Расеборг жазғы театры осы қамал аумағында өтеді.

Тарих

Қас қаланы Рига Альбертінен кейін Герман Дорпатский мен Ливон қылышбастар ағайындары құрған деген болжам бар. Олар қаланы Ратцебург епископтығының атымен Ратцебург деп атаған болуы мүмкін. Сондай-ақ, қамалды Бо Йонссон Грип салған деген де болжам бар және оның бірінші кезеңі 1373 және 1378 жылдар аралығында аяқталған деп есептеледі. Қамал туралы алғашқы жазба мәліметтер 1378 жылға қатысты. Оның басты мақсаты – Швецияның Оңтүстік Финляндиядағы мүдделерін Ганза қаласы Таллинге қарсы қорғау. Қамал бастапқыда теңіз шығанағының солтүстік жағындағы кішкентай аралда салынған. Тарихшылардың пікірінше, қамал 14-16 ғасырлар аралығында үш кезеңде салынған. Қамалдың жоспары үлкен 'D' әрпіне ұқсайды, бір бұрышында дөңгелек, қалың қабырғалы донжон орналасқан, ал 'D' әрпінің тік бөлігі – қорғаныс мұнарасын, ал ортасында ішкі аула құрайды. Қамалдың сыртында екі сыртқы аула құрайтын қабырғалар болған. Сыртқы қабырғада бір шаршы мұнара және барбикан орналасқан. Қамалдың сыртқы қабырғасының қираған қалдықтары әлі де сақталған. Тарихшылардың сөзіне сүйенсек, сыртқы қабырға қамалдың негізін қорғау үшін салынған. Артиллерия қолданысы кең таралған кезде қамалдың негізгі қабырғаларын қорғау өте маңызды болды. Қамалдың сыртында тағы бір қорғаныс шарасы болған – ағаш кедергі, ол қамал портына жат кемелердің жақындауына жол бермейтін. Осы кедергінің шағын бөліктері бүгінге дейін сақталған. Бүгінде бұл кедергілер құрлықта орналасқан, бірақ 15 ғасырда олар теңіз жағалауындағы жартыаралда болған. Мұздықтан кейінгі көтерілу салдарынан теңіз деңгейі уақыт өте келе төмендеген, сондықтан қайықпен қамалға жақындау қиын болды. Бұл қамалдың маңыздылығын жоғалтуының басты себептерінің бірі. Орта ғасырларда қамалдың бақылауы үшін швед және дат әскерлері, тіпті қарақшылар арасында шайқастар болған. 1550 жылы Хельсинки қаласы құрылғаннан кейін үш жыл өткен соң, 1553 жылы қамал тасталып, Хельсинки стратегиялық маңызға ие болды.

Қазіргі күн

1890 жылдары қайта жаңарту жұмыстары басталды және қазіргі таңда қамалдың қираған қалдықтары жұртшылыққа ашық. Қираған қамалға жақын орналасқан Финляндиядағы ең ірі ашық аспан астындағы театр сахнасы – Расеборг жазғы театры. Театр 1966 жылы негізі қаланды және жыл сайын шілде айында швед тілінде көптеген қойылымдар көрсетеді, көбінесе бұл қойылымдар қамал тарихымен байланысты болады.