Клаудио Пари (1574-1619) – бүргіндтік текті итальян композиторы, Ренессанс пен барокко дәуірінде өмір сүрген. Музыка резерватасының өкілі, діни сотқа іліккен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық композитор
Italian composer
Клаудио Пари (1574 – 1619 жылдан кейін) – Бургундияда туған, кеш Ренессанс және ерте Барокко дәуірлерінде өмір сүрген итальян композиторы. Ол өте жақсы мадригал жазатын, әріптестері тарапынан жоғары бағаланған композитор, сонымен қатар "музыка резервата" деп белгілі музыкалық стиль/ұстанымның соңғы өкілі болды.
Claudio Pari (1574 – after 1619) was an Italian composer, of Burgundian birth, of the late Renaissance and early Baroque eras. He was a competent madrigalist, well regarded by his peers, as well as a late representative of the musical style/ethos known as musica reservata.
Өмір
Жақында анықталғандай, ол Бургундияның Салинс (Salins les Bains) қаласында дүниеге келген. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол өмірінің басында Италияға немесе Сицилияға келген болуы мүмкін. 1598 жылы ол Палермодағы Сан-Доминго монастырында болды, онда инквизициямен қақтығысқа түсті; auto da fé кезінде ол дінге қарсылық танығандығы айыбымен бес жылға галереяда жұмыс істеуге сотталды. 1611 жылға дейін ол Палермоға оралған, себебі ол онда мадригалдар кітабын жариялаған. Оның еретик болған тарихы қандай болғанына қарамастан, ол кешірілген болуы керек, өйткені 1615 жылы ол Салемидегі (Батыс Сицилияда) иезуиттер мекемесінің музыка директоры болып тағайындалды. Оның соңғы жарияланымы – төртінші мадригалдар кітабы – 1619 жылы жарық көрді және оның өмірі туралы басқа ештеңе белгілі емес.
As has been recently established, he was born in Salines (Salins les Bains), Burgundy. While little is known about his early life, he probably came to Italy or Sicily early in his life. He was at the monastery of S. Domingo in Palermo in 1598, where he fell afoul of the Inquisition; at an auto da fé there he was sentenced to row in the galleys for five years, on a charge of heresy. By 1611 at the latest he was back in Palermo, since he published a book of madrigals there. Whatever his history as a heretic may have been, he must have been forgiven, for he was appointed to be music director at a Jesuit institution at Salemi (in western Sicily) in 1615. His final publication—his fourth book of madrigals—was in 1619 and nothing further is known about his life.
Музыка және әсер
Паридің музыкасының көп бөлігі Ренессанстың бароккоға айналу кезеңіне тән манеризм стилінде, сонымен қатар «музыка резервата» идеясына жақын: күшті экспрессия, мұқият мәтіндік безендіру және күрделі контрапункттік техникалар, көбінесе білгірлерге арналған. Ол бұл жағынан замандастары Гесуальдо, Сигизмундо д’Индия, Помпонио Ненна және Джованни де Макке сияқты мадригал өнерпаздарына ұқсас, бірақ Пари Гесуальдо қолданған шектен тыс хроматизмнен сақтанды және оның даңқына жете алмады. Паридің қазірге дейін сақталған жалғыз музыкалық шығармалары – 1611 және 1619 жылдар аралығында Палермода жарық көрген үш мадригал кітабы. 1611 жылға дейін жазылған тағы үш мадригал кітабы жоғалып кеткен. 1611 жылғы жинақта Гуаринидің танымал «Il pastor fido» туындысының нотасы бар, ал 1619 жылғы жинақ «Арианнаның аңырысы» деп аталады; оған Монтевердидің әйгілі композициясының ықпалы анық көрінеді. «Lamento d'Arianna» жинағында Пари мотивтік материалдың көп бөлігін тікелей Монтевердиден алған, бірақ оны қазіргі танымал монодия стиліне қарағанда, алпыс жыл бұрын қайтыс болған Гомбертке көбірек ұқсас тығыз, архаикалық контрапункттік текстураға айналдырған. Гомбертпен байланысының кездейсоқ болуы мүмкін. Гомбер де бір кезде галереяда уақыт өткізген, бір әңгіме бойынша, император Карл V-ке арналған «Magnificat» жинағын жариялағаннан кейін ғана кешірім алған. Пари Гомберттің музыкасын ғана білген жоқ, сонымен қатар оның тәжірибесін құлдықтағы ауыр жылдарынан өтуге шабыт көзі ретінде қараған болуы мүмкін; Гомберттің тығыз контрапункттік стиліне ұқсас музыка Паридің жазасынан кейін ғана жазылған. Пари 16 ғасырдың ортасындағы тығыз контрапунктті ұнатса да, ол өткір диссонанстармен және концерттік стильмен тәжірибе жасады, бұл өте заманауи ерекшеліктер болды; сонымен қатар, мәтіннің драмалық мазмұнын көрсету үшін жеке шығармалардың текстурасын кеңінен өзгерте білді.
Much of Pari's music is in the manneristic style which was characteristic of the transformation of Renaissance into Baroque, and in addition conforms closely to the idea of musica reservata: music of intense expressiveness, careful text setting, and elaborate contrapuntal techniques, most likely intended for an audience of connoisseurs. In this regard it resembles that of some of his contemporaries, including the madrigalists Gesualdo, Sigismondo d'India, Pomponio Nenna, and Giovanni de Macque, although Pari avoids the extreme chromaticism used by Gesualdo and never attained his fame. Pari's only surviving music are three books of madrigals, all published in Palermo between 1611 and 1619. Three other books of madrigals written prior to 1611 are lost. The collection published in 1611 includes a setting of Guarini's famous Il pastor fido, and the 1619 collection is subtitled Lamento d'Arianna; it is clearly influenced by the famous composition by Monteverdi. In the Lamento d'Arianna collection, Pari derived most of the motivic material directly from Monteverdi, but worked it into a dense, archaic contrapuntal texture more akin to Gombert, who had died sixty years earlier, than to the currently popular style of monody. The connection with Gombert may not have been coincidental. Gombert also spent time in the galleys, only being pardoned, according to one story, after the publication of a set of Magnificats dedicated to Emperor Charles V. It is possible that Pari not only knew Gombert's music but looked to his experience as inspiration to survive his own hard years of slavery; and the music akin to the dense contrapuntal style of Gombert was all composed after the end of Pari's sentence. Although Pari had a liking for the dense counterpoint of the middle of the 16th century, he experimented with piquant dissonances, and also with the concertato style, features which were quite contemporary; he also varied the texture widely within individual pieces as a way to highlight the dramatic contents of the text.
Анықтамалар және қосымша оқу
Паоло Эмилио Карапецца, "Клаудио Пари", The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ред. Стенли Сейди. 20 том. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 ж. Паоло Эмилио Карапецца / Джузеппе Коллизани, "Клаудио Пари", Grove Music Online нұсқасы, ред. Л. Мейси (30 сәуір 2005 ж. қол жетімді), (абоненттік қол жетімділік). Паоло Эмилио Карапецца, "Madrigalisti siciliani", Nuove effemeridi, №11 (1990), 97–106. Ф. Ренда, "L'Inquisizione in Sicilia: i fatti, le persone" (Палермо, 1996).
Paolo Emilio Carapezza, "Claudio Pari", in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. Paolo Emilio Carapezza/Giuseppe Collisani, "Claudio Pari", Grove Music Online ed. L. Macy (Accessed April 30, 2005), (subscription access)
Paolo Emilio Carapezza, "Madrigalisti siciliani", Nuove effemeridi, no.11 (1990), 97–106
F. Renda, "L'Inquisizione in Sicilia: i fatti, le persone" (Palermo, 1996)