«Уәде етілген жер» (1975) – Анджей Вайданың поляк драмасы. 19 ғасырдағы капитализм, Łódź қаласы, өнеркәсіп және әлеуметтік теңсіздік туралы фильм. Польша киносының шедеврi!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уәде етілген жер (Ziemia obiecana) – 1975 жылы Анджей Вайда режиссерлік еткен, Владыслав Реймонттың осы аттас романы негізінде түсірілген польшалық драмалық фильм. "Уәде етілген жер" Лодзь индустриалды қаласындағы оқиғаны баяндайды, онда поляк, неміс және еврей 19 ғасыр капитализмінің қатал жағдайында фабрика құруға тырысады. Вайда қаланың қорқынышты бейнесін көрсетеді: лас әрі қауіпті зауыттар, мәдениет пен талғамнан жұрдас, әсемдікке құмар тұрғын үйлер. Фильм Чарльз Диккенс, Эмиль Зола және Максим Горький, сондай-ақ Кнопф, Мейднер және Гросс сияқты неміс экспрессионистерінің әлеуметтік наразылыққа толы туындыларының дәстүрін жалғастырады. Американдық режиссер Мартин Скорсезе бұл фильмді польша киносының шедеврлерінің бірі деп мойындады және 2013 жылы оны "Ас және алмаздар", "Байқаусыз сиқыршылар", "Судағы пышақ" және "Темір адам" фильмдерімен бірге АҚШ, Канада және Ұлыбританияда өткен "Мартин Скорсезе таныстырады: Польша киносының шедеврлері" фестивалінде көрсетуге таңдады. 2015 жылы Польшаның Лодзь қаласындағы Кинематография мұражайы жүргізген сауалнамада "Уәде етілген жер" барлық уақыттағы ең ұлы польша фильмдерінің тізімінде бірінші орынға шықты.
The Promised Land (Ziemia obiecana) is a 1975 Polish drama film directed by Andrzej Wajda, based on the novel of the same name by Władysław Reymont. Set in the industrial city of Łódź, The Promised Land tells the story of a Pole, a German, and a Jew struggling to build a factory in the raw world of 19th century capitalism. Wajda presents a shocking image of the city, with its dirty and dangerous factories and ostentatiously opulent residences devoid of taste and culture. The film follows in the footsteps of Charles Dickens, Émile Zola and Maxim Gorky, as well as German expressionists such as Knopf, Meidner and Grosz, who gave testimony of social protest. American filmmaker Martin Scorsese recognized the film as one of the masterpieces of Polish cinema and in 2013 he selected it for screening alongside films such as Ashes and Diamonds, Innocent Sorcerers, Knife in the Water and Man of Iron in the United States, Canada and United Kingdom as part of the Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema festival of Polish films. In the 2015 poll conducted by the Polish Museum of Cinematography in Łódź, The Promised Land was ranked first on the list of the greatest Polish films of all time.
Сюжет
Карол Боровецкий (Даниел Олбрицкий) – жас поляк дворяны, Бухольц тоқыма фабрикасының бас инженері. Ол мансабында аяусыз, ал қаржылық жағдайы нашарлаған отбасының ұзақ дәстүріне немқұрайды. Ол өзінің жеке зауытын құруды жоспарлап, достары Макс Баум (Анджей Северин) – ескі тоқыма фабрикасының мұрагері, және тәуелсіз еврей кәсіпкері Мориц Велт (Войцех Пзоняк) көмегіне сенеді. Боровецкийдің Люси Цукермен (Калина Жедрусик) – тағы бір тоқыма магнатының әйелімен болған қарым-қатынасы, мақта тарифтерінің өзгеруі туралы алдын ала хабар береді, бұл Велтке Гамбург фьючерстік нарығында үлкен пайда табуға көмектеседі. Бірақ, одан да көп ақша табу қажет болғандықтан, үшеуі де қажетті капиталды жинау үшін мақтаныштарын ұмытады. Фабрика ашылған күні Боровецкий, Цукердің қызғанышпен қараған күйеуіне әйелімен болған қарым-қатынасын мойындамайды. Күйеуі, өзі еврей болғандықтан, оны қасиетті католик нысанымен ант етуге мәжбүр етеді. Содан кейін Боровецкий Люсиді Берлиндегі жерсінбілікке ертіп апарады. Бірақ Цукер әйелінің қасында тыңшы жібереді, ол қарым-қатынасты растайды және Цукерге хабарлайды. Цукер Боровецкийден кек алады – оның жаңа, сақтандырылмаған фабрикасын өртейді. Боровецкий мен оның достары барлық еңбек еткендерін жоғалтады. Фильм бірнеше жылға жылдамдатылады. Боровецкий бай мұрагер Мада Мюллерге үйленіп, қаржылық жағдайын жақсартады және өзінің жеке фабрикасына ие болады. Оның фабрикасына жұмысшылар ереуілі қауіп төндіріп тұр. Боровецкий, ереуілші және демонстрацияға шыққан жұмысшыларға оқ атуға бола ма, жоқ па, шешуге мәжбүр болады, олар Боровецкий мен басқалар жиналған бөлмеге тас лақтырады. Оның серігі оған ешқашан өзгергенге кеш емес екенін еске салады. Боровецкий, өзінің қызметкерлеріне ешқашан адамдық сезім көрсетпеген, бірақ полицияға оқ атуға рұқсат береді.
Karol Borowiecki (Daniel Olbrychski), a young Polish nobleman, is the managing engineer at the Bucholz textile factory. He is ruthless in his career pursuits, and unconcerned with the long tradition of his financially declined family. He plans to set up his own factory with the help of his friends Max Baum (Andrzej Seweryn), a German and heir to an old handloom factory, and Moritz Welt (Wojciech Pszoniak), an independent Jewish businessman. Borowiecki's affair with Lucy Zucker (Kalina Jędrusik), the wife of another textile magnate, gives him advance notice of a change in cotton tariffs and helps Welt to make a killing on the Hamburg futures market. However, more money has to be found so all three characters cast aside their pride to raise the necessary capital. On the day of the factory opening, Borowiecki has to deny his affair with Zucker's wife to a jealous husband who, himself a Jew, makes him swear on a sacred Catholic object. Borowiecki then accompanies Lucy on her exile to Berlin. However, Zucker sends an associate to spy on his wife; he confirms the affair and informs Zucker, who takes his revenge on Borowiecki by burning down his brand new, uninsured factory. Borowiecki and his friends lose all that they had worked for. The film fast forwards a few years. Borowiecki recovered financially by marrying Mada Müller, a rich heiress, and he owns his own factory. His factory is threatened by a workers' strike. Borowiecki is forced to decide whether or not to open fire on the striking and demonstrating workers, who throw a rock into the room where Borowiecki and others are gathered. He is reminded by an associate that it is never too late to change his ways. Borowiecki, who has never shown human compassion toward his subordinates, authorizes the police to open fire nevertheless.
Өндіріс
Кесслер сарайының бағындағы оргиялық көріністе әйелдер тоқыма жұмысшылары эпизодтық рөлдерде тартылды. Ауа суық болғандықтан, оларды аз мөлшерде алкогольмен жылытты. "Олар атмосфераға настолько әуестеніп кетіп, қажетінен артық киімдерін шешті", - деп еске алады екінші сахна суретшісі Анджей Халински. Фильмнің бір бөлігі "Мақта патшасы" атанған Карл Вильгельм Шейблердің вилласында түсірілді.
The orgy scene in the garden of Kessler's palace featured female textile workers as extras. And because it was cold, they were 'warmed up' with a little alcohol. "They were so into the atmosphere that they undressed more than they should have," recalled Andrzej Halinski, 2nd stage designer. Parts of the film were filmed at the Villa of "Cotton King" Karl Wilhelm Scheibler.
Марапаттар
1975 жылы 9-шы Мәскеу халықаралық кинофестивалінде фильм "Алтын жүлде" жеңіп алды. Сонымен қатар, ол "Ең үздік шетелдік фильм" сыйлығына ие болу үшін "Оскар" жүлдесіне ұсынылды.
At the 9th Moscow International Film Festival in 1975, the film won the Golden Prize. It was also nominated for the Academy Award for Best Foreign Language Film.