Догралар – Оңтүстік Азиядағы үнді-арий этн. тобы. Кашмир, Пәкістан, Пүнжаб аймақтарында тұрады. Догри тілінде сөйлейді, тарихы мен мәдениеті зерттелген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Азиядағы үнді-арий этникалық тобы.
Indo Aryan ethnic group in South Asia
Догралар немесе догра халқы – негізінен Үндістанның Жаму және Кашмир одақтық аумағында және көршілес Пәкістанда тұратын үнді-арий этно-тілдік тобы, догри тілінде сөйлейтін адамдардан құралған. Олар негізінен Жаму және Кашмирдің Джамму аймағында, сондай-ақ Пәкістанның солтүстік-шығыс бөлігінде, Панджаб және Химачал-Прадештің іргелес аудандарында қоныстанған. Олардың тарихи отаны Дуггар деп белгілі. Джамвал руының догра раджпуттары 19 ғасырдан бастап Джаммуды биледі, сол кезде Гүлаб Сингхті Ранжит Сингх Джаммудың мұрагерлік раджасы етіп тағайындады, ал оның інісі Дхьян Сингх 1947 жылғы қазанға дейін Сикх империясының Пәкістан премьер-министрі болды. 1846 жылғы Амритсар шарты арқылы олар Кашмирді де алған. Үнді армиясының Догра полкі негізінен Химачал-Прадеш, Пәкістан және Джамму аймақтарынан шыққан догралардан тұрады.
The Dogras or Dogra people, are an Indo Aryan ethno linguistic group living primarily in the Indian union territory of Jammu and Kashmir and neighbouring Pakistan, consisting of the Dogri language speakers. They live predominantly in the Jammu region of Jammu and Kashmir, and in adjoining areas of Punjab and Himachal Pradesh. Some also live in northeastern Pakistan. Their historical homeland is known as Duggar. Dogra Rajputs of the Jamwal clan ruled Jammu from the 19th century, when Gulab Singh was made a hereditary Raja of Jammu by Ranjit Singh, whilst his brother Dhian Singh was the Sikh Empire's prime minister of Punjab, until October 1947. Through the Treaty of Amritsar (1846), they acquired Kashmir as well. The Dogra Regiment of the Indian Army primarily consists of Dogras from the Himachal Pradesh, Punjab and Jammu region.
Этимология
Догра терминінің Дургарадан шыққандығы айтылады, бұл Чамбадағы XI ғасырға жататын мыс тақта жазуында есімдерін тілге тигізген патшалық атауы. Жазуда Чамба әкімі Киралардың шабуылына қарсы тұрғаны, ал оған Дургараның (durgāreśwara) билеушісі көмектескені жазылған. Орта ғасырларда "Дургара" термині "Дуггар" түріне өтіп, содан кейін "Догра" болып өзгерген деп саналады. Калхананың "Раджатарангини" еңбегінде осы атаулардың ешқайсысымен патшалықтар туралы еске алынбаған, бірақ бұл патшалықтар өздерінің астаналарымен (мысалы, Валлапура, қазіргі Биллавар немесе Баббапура, қазіргі Бабор) белгілі болуы мүмкін. Көне заманда "Догра" термині этникалық белгіге айналып, дініне қарамастан догри тілінде сөйлейтін барлық адамдарды білдіреді.
The term Dogra is thought to derive from Durgara, the name of a kingdom mentioned in an eleventh century copper plate inscription in Chamba. The inscription mentions the Raja of Chamba facing an attack by Kiras aided by the Lord of Durgara (durgāreśwara). In medieval times the term Durgara is believed to have turned into Duggar, eventually transforming to 'Dogra'. Kalhana's Rajatarangini makes no mention of a kingdom by any of these names, but the kingdoms could have been referred to by their capital cities (such as Vallapura, modern Billawar, or Babbapura, modern Babor). In modern times, the term Dogra has become an ethnic identity, referring to all who speak the Dogri language, irrespective of their religion.
Тарих
Омачанда Ханданың пікірінше, Дургара халқының түпнұсқасы Раджастханнан көшіп келгендер. Олардың есіміндегі «дург» (бекініс) деген сөз олардың соғысшы халық болып қала бергенін, ақырында Ченаб пен Рави арасында қуатты патшалықтар құрғанын және мүмкін Сутлуж өзеніне дейін билік еткенін көрсетеді. Археолог М. А. Стейннің айтуынша, аймақта он бір Догра мемлекеті болған, олардың барлығы ақырында ең қуаттысы болған Джамму мемлекетіне қосылған. Джаммудың өркендеуіне дейін Баббапура (Бабор) Догралардың басты мемлекеті болған деп есептеледі. Джаммудан шығысқа қарай 45 км жерде орналасқан Баборда «өркен жайған өнерлік қызметті» көрсететін алты сәнді ғибадатхананың қираған қалдықтары бар. Раджатарангиниде Баббапураның Раджа Вадждрахарасының көрші мемлекеттердің басшыларымен бірге 1120 жылы Кашмирдің Бхикшахарасына адалдық серт бергені туралы айтылған.
Omachanda Handa believes that the Durgara people were originally migrants from Rajasthan. The allusion to durg (fort) in their name indicates that they may have remained a warrior people, eventually founding powerful kingdoms between Chenab and Ravi, and possibly dominating up to the Sutluj river. According to archaeologist M. A. Stein, there were some eleven Dogra states in the region, all of them eventually absorbed into the Jammu state, which emerged as the most powerful. Prior to the rise of Jammu, Babbapura (Babor) is believed to have been the chief state of Dogras. Lying 45 km east of Jammu, Babor contains the ruins of six magnificent temples representing a "thriving artistic activity". The Rajatarangini mentions Raja Vajradhara of Babbapura vowing allegiance to Bhikshachara of Kashmir in 1120 AD, along with the chiefs of neighbouring kingdoms.
Джамму догралары
Джамму догралары дәстүрлі түрде Шивалик тауларының етектері мен қасиетті Суринсар және Мансар көлдері арасындағы аймақты мекендеген, бірақ кейіннен Джамму аймағының барлық бөлігіне тарады. Көптеген догралар Пәнджаб штатынан, әсіресе Сиалкот аймағынан көшіп келген. Олар көбінесе догри тілінде және догриге ұқсас немесе батыс Пахади тілдерінің ықпалындағы басқа да диалектілерде сөйлейді. Догралардың көпшілігі индуизмді ұстанады, бірақ Джамму мен Кашмирде көптеген адамдар басқа діндерге сенетін болса, XVI-XVII ғасырларда догралардың бір бөлігі ислам және сикх дінін қабылдады. Бұл факторлармен қатар, аймаққа көші-қонның әсері Джамму мен Кашмирдегі догра халқының құрамына үш діннің өкілдерін кіргізді.
The Jammu Dogras traditionally inhabited the area between the slopes of the Shivalik range of mountains and the sacred Surinsar Lake and Mansar Lake, but later spread over whole of the Jammu region. Many of the dogras immigrated from the state of Punjab, specifically from Sialkot region. They generally speak Dogri and other dialects similar to Dogri or western Pahadi influenced languages. The majority of the Dogra are followers of Hinduism, but many in Jammu and Kashmir believe in other religions. In the sixteenth and seventeenth centuries, some Dogras embraced Islam and Sikhism. These factors, together with the effects of immigration into the region, have resulted in the Dogra population of Jammu and Kashmir including members of all three religions.
Джамму және Кашмир
Догра әулеті – 1846 жылдан 1947 жылға дейін Джамму мен Кашмирді билеген индус раджпуттарының әулеті. Сикх империясының үстемдігі Джамму аймағы мен Кашмир аңғарынан асып, Ладак буддалық патшалығына және Хунза, Гилгит және Нагар әмірліктеріне дейін жеткен. 1846 жылғы бірінші ағылшын-сик соғысынан кейін британдықтар Кашмирді және "Махаража" атағын Гүлаб Сингхке берді.
The Dogra dynasty was a dynasty of Hindu Rajputs who ruled Jammu & Kashmir from 1846 to 1947. The Sikh Empire rule extended beyond the Jammu region and the Kashmir Valley to the Tibetan Buddhist Kingdom of Ladakh and the Emirates of Hunza, Gilgit and Nagar. After the First Anglo Sikh War in 1846, the British gave Kashmir and the title of 'Maharaja' to Gulab Singh –.
Әскери тарих
Догра полкі – Шығыс Азиядан Еуропа мен Солтүстік Африкаға дейінгі барлық майданда екі дүниежүзілік соғыста маңызды үлес қосқан Британдық Үндістан армиясының полктерінің бірі болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін, ол Үндістан армиясының жаяу әскер полкіне айналды, оның құрамында негізінен, бірақ тек Догра халқы ғана емес, басқа да этностар өкілдері болды. Джамму және Кашмир атқыштары, Үндістан армиясының тағы бір полкі, негізінен Догралардан тұрады және ол Джамму және Кашмир патшалығының бұрынғы армиясынан құрылды, кейін Үндістан армиясына қосылды.
The Dogra Regiment was among the regiments of the British Indian Army, which made significant contributions in both the world wars on all fronts from East Asia to Europe and North Africa. At Independence, it became an infantry regiment of the Indian Army composed largely but not exclusively of the Dogra people. The Jammu and Kashmir Rifles, another regiment of the Indian Army, consisting of mainly Dogras was formed out of the former army of the Kingdom of Jammu & Kashmir after it was absorbed into the Indian Army.
Халық биі мен музыкасы
Куд – Лок-деватаның құрметіне орындалатын ырымдық би. Бұл би көбінесе түнде орындалады. Оған кез келген жас және жынысты адамдар спонтанды түрде қатысады. Куд биінде флейта, және барабан қолданылады. Музыканың ырғағы қатысушылардың қозғалысын бақылайды. Бұл би түгел түн бойы жалғасады. Қатысушылардың саны 20-дан 30-ға дейін жетеді. Лохри фестивалінде 10-15 адам орындайтын дәстүрлі театрлық форма. Бұл көбінесе Джамму, Удхампур және Рамнагар төбелерінде орындалады. Фумени және Джагарана – күйеу жігіттің болашақ үйіне аттану қарсаңында әйелдер билейтін би стилі. Екі әнді де 15-20 адамнан тұратын топ орындайды. Бұл дәстүрлі би әйелдердің сезімдері мен көңіл күйін көрсетеді. Паакх/Гватри/Карк/Масаде – 10 әншіден тұратын топтың музыкалық аспаптарсыз орындалатын хорлық әңгімесі. Гватри – ән мен бидің біріккен дәстүрі, онда әншілер мәтінді оқып, оны Гватри бишілері бейнелейді. Карак – "Жоги" деп аталатын қауымның орындаған балеті. Олар өз би стилімен танымал халық ертегісін айтады, оны үш адам rubab аспабының сүйемелдеуімен орындайды. Бенте – Гуджар және Бейкервал тайпаларының хорлық ән салу дәстүрі. Биді 5-7 адам орындайды.
Kud, a ritual dance performed in honour of Lok Devatas. This dance style is performed mostly at night. It is spontaneous and people of all ages and genders participate. Instruments used during the Kud are , , flute, and drums. The rhythm of music controls the movement of participants. This dance continues all night. The number of participants ranges from 20 to 30. Heren, a traditional theatre form performed during the Lohri festival by 10–15 people. It is mostly performed in the hills of Jammu, Udhampur and ramnagar. Fumenie and Jagarana, a dance style performed by women on the eve of a groom's departure to in laws house. Both songs are sung by a group of 15–20 members. This traditional dance form depicts the feelings and emotions of women. Paakh/Gwatri/Kark/Masade, a chorus narrative sung by a group of 10 singers without any musical instruments. Gwatri, a song–dance combined tradition in which the singers narrate some text which is acted by the Gwatari dancers. Karak, a narrative ballet sung by a community called 'Jogies'. They narrate a popular folk tale in their dance style, performed by three members to the accompaniment of a folk instrument called a rubab. Benthe, a chorus singing tradition performed by a specific community of tribal people called Gujjar and Bakerwal. The dance is performed by 5–7 members.